ศึกษาการบำเพ็ญบารมีและการบรรลุธรรมของพระยสเถระ - วิริโย, สมุห์สุวรรณ; สติมั่น , อุทัย (วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 2021)
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของสารนิพนธ์เรื่อง “ศึกษาการบำเพ็ญบารมีและการบรรลุธรรมของพระยสเถระ” มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการบรรลุธรรมในพระพุทธศาสนาเถรวาท และ เพื่อศึกษาการบำเพ็ญบารมีและการบรรลุธรรมของพระยสเถระ ผลการวิจัยพบว่า การบรรลุธรรมในพระพุทธศาสนาเถรวาท ได้แก่ การรู้แจ้งในอริยสัจ 4 หลักปฏิบัติวิปัสสนา คือการเจริญสติปัฏฐาน 4 กำหนดรู้ในกาย เวทนา จิต และธรรม การกำหนดรู้รูปนามขันธ์ 5 ให้เห็นเป็นไตรลักษณ์ตามความเป็นจริง พระยสเถระ ได้ฟังพระธรรมเทศนาจากพระพุทธเจ้าด้วยอนุปุพพิกถาและอริยสัจ 4 จิตท่านก็หลุดพ้นจากอาสวะสำเร็จเป็นพระอรหันต์ ท่านเป็นผู้ที่บรรลุธรรมแบบสัทธานุ สารีโดยมีศรัทธาเป็นตัวนำ เป็นวิธีการพัฒนาอินทรีย์เพื่อสู่วิมุตติ อบรมอริยมรรคด้วยการส่งกระแสจิตตามพระธรรมเทศนากำหนดรู้อาการเกิดดับแห่งจิตด้วยปัญญาญาณแล้วพิจารณาภูมิธรรมตามพระธรรมเทศนาจนบรรลุธรรมสำเร็จเป็นพระอรหันต์พร้อมทั้งปฏิสัมภิทา 4 วิโมกข์ 8 และอภิญญา 6 เมื่อบรรลุแล้วกลายเป็นศรัทธาวิมุตติเป็นผู้เข้าใจอริยมรรคถูกต้องแล้วเพราะเห็นแจ้งในอริยสัจ 4