การขับเคลื่อนชุมชนวิถีพุทธด้วยการมีส่วนร่วมพลัง บ-ว-ช ในอำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ - ฐิตจิตฺโต (ยังสามารถ), พระบุญช่วย; ญาณวุฑฺโฒ, พระครูวินัยธรบุญศรี (วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 2022)
บทความนี้เป้นส่วนหนึ่งของดุษฎีนิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ของการศึกษา 1.) เพื่อศึกษาสภาพพื้นที่ในการขับเคลื่อนชุมชนวิถีพุทธด้วยการมีส่วนร่วมพลัง บ-ว-ช ในอำเภอสารภี 2.) เพื่อศึกษาแนวทางในการขับเคลื่อนชุมชนวิถีพุทธด้วยการมีส่วนร่วมพลัง บ-ว-ช ในอำเภอสารภี 3.) เพื่อนำเสนอ รูปการในการขับเคลื่อนชุมชนวิถีพุทธด้วยการมีส่วนร่วมพลัง บ-ว-ช ในอำเภอสารภี การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบวิจัยเอกสาร สัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่มจำนวน 30 รูป/คนโดยวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนาผลการวิจัยพบว่าการขับเคลื่อนโดยนำอัตลักษณ์ชุมชนวิถีพุทธต้นแบบ 12 ตำบลในอำเภอสารภี สามารถแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ ชุมชนชาวพุทธล้านนาที่เป็นวิถีคนพื้นเมือง และอีกกลุ่มเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ ที่อพยพมาอยู่ในล้านนา ในชุมชนหมู่บ้านแต่ละตำบลพื้นที่บริบ ทั้งนี้ ชุมชนวิถีพุทธ ชาวพุทธทุกชุมชนมีอัตลักษณ์เฉพาะตน ไม่ว่าจะเป็นภาษา อาหารการแต่งกาย และมีวัฒนธรรมประเพณีที่มีความโดดเด่นเฉพาะหลักธรรมเพื่อการเสริมสร้างอัตลักษณ์ชุมชนวิถีพุทธ ชาวพุทธในล้านนา โดยแบ่งกลุ่มหลักธรรมออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ หลักคติธรรม ประกอบด้วยอริสัจ 4 หลักเนติธรรม ประกอบด้วยหลักทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ และศีล 5 หลักวัตถุธรรม ประกอบด้วย หลักสัปปายะ 4 หลักสหธรรม ประกอบด้วย สังคหวัตถุ 4การขับเคลื่อนเพื่อเสริมสร้างอัตลักษณ์ของชุมชนวิถีพุทธ ชาวพุทธล้านนาด้วยหลักธรรม สามารถสรุปได้ว่า มีการเสริมสร้างด้วยกัน 2 ส่วน คือชุมชนวิถีพุทธ 12 ตำบลในอำเภอสารภี ชาวพุทธในล้านนาได้มีความตระหนักรู้ในหลักธรรมที่มีอยู่เดิมซึ่งเป็นบรรทัดฐานการปฏิบัติตนในฐานะเป็นชาวพุทธ และชุมชนวิถีพุทธ ชาวพุทธล้านนาตระหนักรู้ถึงคุณค่าที่เกิดผลประโยชน์ต่อการดำรงชีวิตนอกจากการตระหนักรู้ในคุณค่าต่อตนเองแล้วยัง รักษาประเพณีวัฒนธรรมดั้งเดิมไว้อีกด้วย รูปแบบการการขับเคลื่อน เพื่อเสริมสร้างอัตลักษณ์ชุมชนวิถีพุทธ 12 ตำบลต้นแบบ ในอำเภอสารภี ชาวพุทธล้านนา สรุปองค์ความรู้ได้เป็น MCC MODEL ซึ่งประกอบด้วย Norm คือ จารีต Tradition คือ ประเพณี Actualting คือ ความเป็นจริงปัจจุบัน Peace คือ ความสงบสันติภาพ Pilo คือ การขับเคลื่อนต่อทุกสรรพสิ่งไม่ว่าจะเป็นคนหรือวัตถุที่มีคุณค่าต่อการดำเนินชีวิต จึงทำให้อัตลักษณ์ของชุมชนวิถีพุทธชาวพุทธล้านนาเข้มแข็งและได้สืบทอดกันมาจนถึงปัจจุบัน