แนวทางการปฏิบัติวิปัสสนาตามหลักสติปัฏฐาน 4 ของสำนักปฏิบัติธรรม วัดโป่งพาน ตำบลห้วยมุ่น อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ - รชฎทรัพย์, ฤาโชติ (วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 2025)
การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาแนวทางการปฏิบัติวิปัสสนาตามหลักสติปัฏฐาน 4 ในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อศึกษาแนวทางการปฏิบัติวิปัสสนาตามหลักสติปัฏฐาน 4 ของสำนักปฏิบัติธรรมวัดโป่งพาน ตำบลห้วยมุ่น อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ และ 3) เพื่อนำเสนอแนวทางการปฏิบัติวิปัสสนาตามหลักสติปัฏฐาน 4 ของสำนักปฏิบัติธรรม วัดโป่งพาน ตำบลห้วยมุ่น อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ ในการวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ แบบวิจัยเอกสาร โดยมีการสัมภาษณ์ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 3 รูป/คน พระวิปัสสนาจารย์ 5 รูป ผู้ปฏิบัติธรรม 9 คน รวม 17 รูป/คน ผลการวิจัยพบว่า แนวทางการปฏิบัติวิปัสสนาตามหลักสติปัฏฐาน 4 ของสำนักปฏิบัติธรรมวัดโป่งพาน ตำบลห้วยมุ่น อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ คือ เริ่มต้นด้วยการเตรียมตัวก่อนมาปฏิบัติธรรม เพื่อให้การปฏิบัติธรรมได้ผลดียิ่งขึ้น โดยตั้งใจให้แน่วแน่ว่าจะตั้งใจปฏิบัติธรรม ทำใจให้ผ่องใส แล้วจึงทำการสมาทานศีล 5 ศีล 8 ของคฤหัสถ์ หรือ ศีล 227 ของภิกษุ งดเว้นสิ่งที่ทำให้ฟุ้งซ่าน เช่น ดูหนัง ฟังเพลง เล่นอินเตอร์เน็ต หรืองดการละเล่นต่าง ๆ เป็นต้น จากนั้นให้เริ่มศึกษาวิธีการปฏิบัติในระหว่างการปฏิบัติธรรม เช่น สิ่งที่ควรปฏิบัติ สิ่งที่ควรงดเว้น แล้วจึงลงมือปฏิบัติวิปัสสนาตามหลักสติปัฏฐาน 4 คือ มีความเพียรในการปฏิบัติ (Perseverance) มีสัมปชัญญะรู้ตัวทั่วพร้อมในทุกขณะจิต (Clear comprehension) และมีสติพิจารณากำหนดในอารมณ์ต่าง ๆ ตามความเป็นจริง (Mindfulness) ในกาย เวทนา จิต ธรรม