ทิศทางนโยบายสังคมไทย: ต่อการประกอบสร้างนโยบายที่ยอมรับกันว่าเป็นธรรม - บุญช่วย, สัณหกฤษณ์ (รัฐศาสตร์นิเทศ, 2023)
บทความนี้ต้องการที่จะกำหนดกรอบทิศทางของนโยบายสังคมที่จะมองภาพกว้างของสังคมไทยที่มีปัญหาเกิดขึ้นจริงในขณะนี้และนำเสนอบรรดานโยบายที่จะพยายามลดทอนปัญหาเหล่านั้นได้อย่างละมุนละม่อม โดยอาศัยกรอบกระบวนทัศน์ที่ได้มีการประยุกต์ปัญหาตามบริบทของสังคมที่เกิดขึ้นตามกรอบแนวคิดทฤษฎีที่ผสมผสานกันระหว่างรัฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์การเมือง และสังคมวิทยา ทำให้มองเห็นทิศทางในอนาคตต่อการออกนโยบายสาธารณะที่รัฐซึ่งเป็นผู้กำหนดจะต้องมีนโยบายที่มีความชัดเจน กล่าวคือเมื่อนำมาปฏิบัติต้องมุ่งผลลัพธ์ไปสู่ประชาชนได้อย่างเป็นรูปธรรม และวัดเป็นมูลค่าได้ออกเป็นตัวเลขที่มีความเที่ยงตรง ทั้งนี้จะต้องมุ่งให้ความสำคัญในการที่จะต้องลดบทบาทภาครัฐส่วนกลางในการครอบงำกระบวนการนโยบาย และไปเน้นการเพิ่มอำนาจต่อรองของภาคประชาชนให้มีสิทธิ มีเสียง และเข้าถึงข้อมูลความจริงเพื่ออย่างน้อยที่สุดจะทำให้ภาคประชาชนที่เป็นเจ้าของอำนาจอธิปไตยที่แท้จริงได้รู้สึกยอมรับร่วมกันว่าได้รับความเป็นธรรมจากสังคมนี้ ถือเป็นแนวทางที่แก้ไขปัญหาในสภาวการณ์นี้แบบละมุนละม่อม ผ่านนโยบายที่เป็นรูปธรรมที่จะสามารถเป็นเข็มทิศนำทางที่มีความชัดเจน มุ่งผลสัมฤทธิ์ให้เกิดกับภาคประชาชนที่สามารถวัดได้จริง และสามารถได้รับความยินยอมจากภาคประชาชนได้อย่างแท้จริง ได้แก่ นโยบายการกระจายความเป็นธรรม 3 ด้าน คือ 1) เศรษฐกิจ ไม่ว่าจะเป็นนโยบายภาษี ทั้งภาษีที่ดิน ภาษีมรดกที่จะต้องสามารถจัดเก็บจากผู้ที่มีทรัพย์สินรายได้ให้ได้อย่างจริงจัง หรือนโยบายในการสนับสนุนผู้ประกอบการรายย่อย และกลางให้สามารถแข่งขันได้ในระดับชาติ 2) นโยบายในด้านการเมือง จะต้องมีการกระจายอำนาจจากรัฐบาลส่วนกลางไปสู่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอย่างจริงจังให้ท้องถิ่นสามารถมีอิสระในการจัดการและแก้ไขปัญหาของท้องถิ่นได้ด้วยวิถีของตนเองให้มากที่สุด และ 3) นโยบายด้านสังคมที่พยายามมุ่งเสริมสร้างความแข็งแกร่งด้วยการเป็นรัฐสวัสดิการ ประชาชนจำต้องเข้าถึงสวัสดิการได้อย่างถ้วนหน้า และเท่าเทียมกัน ไม่ว่าจะเป็นการจัดการศึกษา หรือไปจนกระทั่งการเข้าถึงระบบบริการสาธารณสุข