การกระจายอำนาจและภาวะผู้นำท้องถิ่นในภาวะวิกฤติ: โรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานครกับ การเปลี่ยนแปลงนโยบายการศึกษา ในกรุงเทพมหานครช่วงโควิด-19

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

การแพร่ระบาดของโควิด-19 เป็นเหตุการณ์สำคัญที่เปิดเผยข้อจำกัดเชิงโครงสร้างของระบบการศึกษาไทยอย่างชัดเจน งานวิจัยนี้ศึกษาบทบาทของการกระจายอำนาจและความเป็นอิสระของนโยบายท้องถิ่นต่อการบริหารจัดการการศึกษาในช่วงวิกฤติ ผ่านกรณีศึกษาโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร เปรียบเทียบกับโรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน การเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพพบว่า โครงสร้างที่ให้อิสระแก่โรงเรียนและเปิดโอกาสให้ผู้บริหารสามารถใช้ดุลยพินิจเชิงนโยบายได้สูง ส่งผลให้โรงเรียนในกรุงเทพมหานครมีความยืดหยุ่นและความสามารถในการจัดการเรียนรู้ในสถานการณ์ไม่ปกติได้ดีกว่าโรงเรียนในระบบรวมศูนย์ บทเรียนจากวิกฤติครั้งนี้สะท้อนว่าการกระจายอำนาจทางการศึกษาไม่ควรถูกมองเป็นทางเลือก แต่เป็นปัจจัยจำเป็นเพื่อเสริมสร้างคุณภาพและความยั่งยืนของระบบการศึกษาไทยในอนาคต