จากสวนปิดสู่สวนแห่งการพัฒนา: กรณีศึกษาว่าด้วยพัฒนาการของสวนสาธารณะ ในกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษาพัฒนาการของสวนสาธารณะในกรุงเทพมหานครตั้งแต่ช่วงระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ จนถึงยุครัฐพัฒนา โดยอาศัยกรอบแนวคิดนิเวศวิทยาการเมืองเรื่องเมือง (Urban Political Ecology: UPE) เพื่อวิเคราะห์พลวัตเชิงอำนาจที่แทรกอยู่ในกระบวนการสร้างและจัดการพื้นที่สีเขียวในเมือง ดังนั้น สวนสาธารณะมิได้เป็นพื้นที่ธรรมชาติที่เป็นกลาง ทางการเมือง หรือเป็นภาพจำลองของธรรมชาติเท่านั้น หากแต่เป็นผลผลิตของความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างรัฐ ทุน และกลุ่มทางสังคมในแต่ละบริบท บทความวิจัยนี้ได้นำเสนอการเปรียบเทียบพัฒนาการของสวนสาธารณะในกรุงเทพฯ กับกรณีศึกษาในโลกตะวันตก เพื่อชี้ให้เห็นว่าการจัดตั้งสวนสาธารณะในแต่ละช่วงเวลามีบทบาทสำคัญต่อการสร้างภาพจำของความเป็นระเบียบ ความทันสมัย และการควบคุมพื้นที่สะท้อนปฏิสัมพันธ์ทางอำนาจที่ดำรงอยู่