วารสารศิลปกรรมศาสตร์วิชาการ วิจัย และงานสร้างสรรค์

การสื่อสารเอกลักษณ์ไทยผ่านการแสดงนาฏศิลป์ของ ภาคเอกชนไทยในประเทศออสเตรีย

โสภิดา ชาญวิชัย — Sun, 28 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบ วิธีการ และกระบวนการสื่อสารเอกลักษณ์ไทยผ่านการแสดงนาฏศิลป์ไทยที่ดำเนินการโดยภาคเอกชนไทยในประเทศออสเตรีย โดยอาศัยแนวคิด Soft Power แนวคิดการสื่อสารข้ามวัฒนธรรม องค์ความรู้ด้านนาฏศิลป์ไทย วิธีวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสังเกตการณ์

ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า ภาคเอกชนไทยมีบทบาทสำคัญในฐานะผู้สื่อกลางทางวัฒนธรรม (cultural mediator) โดยมีการปรับรูปแบบการแสดง เช่น การใช้ภาษาบรรยายภาษาเยอรมัน การย่อท่ารำให้เหมาะสมกับผู้ชมยุโรป การปรับดนตรีประกอบ และการออกแบบเวทีให้เข้ากับบริบทสังคมออสเตรีย กระบวนการดังกล่าวช่วยสร้างความเข้าใจเชิงสัญลักษณ์ ลดความคลาดเคลื่อนทางวัฒนธรรม และเพิ่มความน่าสนใจให้กับศิลปะไทยในต่างแดน ซึ่งสอดคล้องกับทฤษฎีการสื่อสารข้ามวัฒนธรรมและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง

นอกจากนี้ การนำเสนอศิลปวัฒนธรรมผ่านการแสดงนาฏศิลป์ไทยยังมีส่วนส่งเสริมภาพลักษณ์ประเทศไทย เพิ่มความสนใจด้านการท่องเที่ยว และเสริมสร้างความสัมพันธ์ไทย–ออสเตรียในเชิงวัฒนธรรมและสังคมอย่างมีนัยสำคัญ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า บทบาทของภาคเอกชนในการเผยแพร่วัฒนธรรมไทยมีความสำคัญและควรได้รับการสนับสนุนในเชิงนโยบายและการพัฒนาศักยภาพอย่างต่อเนื่อง

แนวทางการสร้างสรรค์งานศิลปะเพื่อการขายในช่องทาง NFT

มนธรรม การย์บรรจบ — Sun, 28 Dec 2025 00:00:00 +0700

NFT (Non-Fungible Token) คือสินทรัพย์ดิจิทัลที่มีลักษณะเฉพาะตัว ไม่สามารถทดแทนกันได้ และสามารถซื้อขายผ่านเทคโนโลยีบล็อกเชนซึ่งทำหน้าที่จัดเก็บข้อมูลและยืนยันความเป็นเจ้าของสินทรัพย์ดิจิทัล ปรากฏการณ์ NFT ได้รับความสนใจอย่างแพร่หลายในช่วงปี ค.ศ.2020–2021 และส่งผลให้การสร้างสรรค์งานศิลปะดิจิทัลในรูปแบบ NFT กลายเป็นช่องทางใหม่ของศิลปินร่วมสมัย งานวิจัย แนวทางการสร้างสรรค์งานศิลปะเพื่อการขายในช่องทาง NFT มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิด กระบวนการสร้างสรรค์และการนำเสนอผลงานศิลปะดิจิทัลในรูปแบบ NFT ให้สอดคล้องกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมายและสภาพการณ์ทางการตลาดในปัจจุบัน รวมถึงศึกษาโครงสร้างของตลาด NFT กระบวนการสร้าง การซื้อขายผลงาน และทำความเข้าใจสถานการณ์วงการ NFT ในประเทศไทยปัจจุบัน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกศิลปิน NFT ชาวไทยที่มีชื่อเสียง จำนวน 6 ราย ซึ่งคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงตามเกณฑ์ยอดขายผลงานและจำนวนผู้ติดตามบนสื่อสังคมออนไลน์ ผลการวิจัยพบว่า การสร้างสรรค์ผลงาน NFT ที่สอดคล้องกับตลาดจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับเอกลักษณ์เฉพาะตัว คุณภาพผลงาน และการนำเสนออย่างสม่ำเสมอ ขณะที่โครงสร้างตลาด NFT มีลักษณะเป็นตลาดแข่งขันสมบูรณ์ในระดับแพลตฟอร์ม และตัวผลงาน NFT เป็นสินทรัพย์ดิจิทัลเฉพาะที่ไม่สามารถทดแทนได้ นอกจากนี้ สถานการณ์วงการ NFT ในประเทศไทยปัจจุบันอยู่ในช่วงชะลอตัว แต่ยังคงมีศักยภาพในการพัฒนาและเติบโตในอนาคตภายใต้การปรับตัวของศิลปินและบริบททางเทคโนโลยีร่วมสมัย

ไทยพวนบ้านผือ : ฐานภูมิปัญญาสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์

กนิษฐา เรืองวรรณศักดิ์ — Sat, 27 Dec 2025 00:00:00 +0700

โครงการวิจัยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาและเรียนรู้มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของชาติพันธุ์ไทยพวนบ้านผือ นำมาใช้ในการออกแบบผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์ 2) เพื่อออกแบบผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์บริบทชุมชนไทยพวน 3) เพื่อประเมินผลการออกแบบผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์ การดำเนินงานวิจัยในพื้นที่พิพิธภัณฑ์ไทยพวนบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี อบรมเชิงปฏิบัติการมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของชาติพันธุ์ไทยพวนบ้านผือ ร่วมเสวนากับกลุ่มชุมชน ปราชญ์ชุมชนทั้ง 4 ด้าน ด้านการทำขันหมากเบ็ง ภาษา การแต่งกาย และอาหาร (ข้าวงาโค) สัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างเพื่อให้ได้แนวทางการออกแบบ ประเมินผลการออกแบบของนักท่องเที่ยวแบบบังเอิญ (Accidental Sampling) จำนวน 100 คน

ผลการวิจัยพบว่า 1) ชาวไทยพวนบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี มีอัตลักษณ์มรดทางวัฒนธรรมที่สำคัญ รวมถึงขนบธรรมเนียม ภาษา และงานหัตถกรรมท้องถิ่น สืบสานมรดกผ่านงานฝีมือดั้งเดิม พิธีกรรม และประเพณีการใช้ชีวิต นอกจากนี้ยังมีอาหารท้องถิ่นที่เรียกว่า “ข้าวงาโค” การแต่งกายและการทอผ้าขาวม้าอีโป้ที่เป็นเอกลักษณ์ 2) ออกแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกโดยใช้หลักการ SCAMPER เน้นความร่วมสมัย ง่ายต่อการใช้งาน และสะท้อนอัตลักษณ์ท้องถิ่นของชาวไทยพวนบ้านผือ นำบริบททางวัฒนธรรมมาเป็นแรงบันดาลใจในการออกแบบ ประกอบด้วย แรงบันดาลใจจากขันหมากเบ็ง, การแต่งกาย, ตัวอักษร, อาหาร (ข้าวงาโค), ลวดลายมรดกทางวัฒนธรรมไทยพวน ลายที่ 1 จัดวางลายแบบเป็นระเบียบ และลายที่ 2 จัดวางลายแบบอิสระ 3) ความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์ในภาพรวมความพึงพอใจอยู่ที่ระดับมาก ค่าเฉลี่ย 4.36 สินค้ามีให้เลือกหลากหลายยิ่งขึ้น ให้เห็นถึงศักยภาพชุมชนไทยพวนบ้านผือในจังหวัดอุดรธานีความพึงพอใจอยู่ที่ระดับมากที่สุด ค่าเฉลี่ย 4.57

กระบวนการสร้างสรรค์นาฏกรรมไทยทรงดำ “จากเดียนเบียนฟูสู่มไหศวรรย์”

ณัฐวุฒิ อุปถัมภ์, สุพรรณี บุญเพ็ง — Sat, 27 Dec 2025 00:00:00 +0700

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการสร้างสรรค์ผลงานนาฏกรรมไทยทรงดำ “จากเดียนเบียนฟูสู่มไหศวรรย์” ด้วยวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลเอกสาร 5 ประเภท ได้แก่ หนังสือ ตำรา วารสาร หนังสือพิมพ์ และเอกสารที่เกี่ยวข้อง การสังเกตการณ์ชมการแสดงและการประกอบพิธีกรรมของชาวไทยทรงดำจาก 3 แหล่ง ได้แก่ ศูนย์วัฒนธรรมไทยทรงดำ พิพิธภัณฑ์ปานถนอม (อาจารย์ถนอมคงยิ้มละมัย) และชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ไทยทรงดำ อำเภอเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี และประสบการณ์ของผู้วิจัยในฐานะชาวไทยทรงดำ และนำข้อมูลมาสร้างสรรค์การแสดง

ผลการวิจัยพบว่าในกระบวนการสร้างสรรค์นาฏกรรมไทยทรงดำ จากเดียนเบียนฟูสู่มไหศวรรย์ ขั้นตอนการสร้างสรรค์ มี 7 ขั้นตอน ได้แก่1) แนวคิดการแสดง ถ่ายทอดการอพยพของชาวไทยทรงดำจากเดียนเบียนฟูมายังประเทศไทย ในรูปแบบละครแสงสีเสียง 2) การสร้างตัวละคร แบ่งเป็น 3 ฝ่าย คือ ฝ่ายไทยทรงดำ ฝ่ายอำนาจการเมือง และฝ่ายราชสำนักสยาม 3) การสร้างบทและเพลงประกอบการแสดง บทร้องและบทเจรจาภาษาไทยทรงดำ ดนตรีพื้นบ้านไทยทรงดำ ผสมกับดนตรีไทย เวียดนาม และสากล 4) การออกแบบเครื่องแต่งกาย เสื้อโต๊กเพิ่มความยาว และสวมเครื่องประดับเงิน 5) การออกแบบอุปกรณ์การแสดง เป็นเครื่องจักสาน 6) การออกแบบฉาก จำลองสถานที่สำคัญ 4 แห่ง คือ ราชสำนักสยาม เรือนกวังตุ๊บ ประตูเมืองเวียดนาม และพระนครคีรี 7) การออกแบบกระบวนท่ารำ ท่ารำดั้งเดิมผสมผสานกับแนวคิดใหม่ โดยได้รับแรงบันดาลใจจากวิถีชีวิตและพิธีกรรมของชาวไทยทรงดำ การแสดงชุดนี้จึงเป็นการเรียนรู้ประวัติศาสตร์และอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยทรงดำให้คงอยู่ต่อไป

ลักษณะเฉพาะทางดนตรีของเพลงประกอบการแสดงละคร ในเพลงร่าย เพลงโอ้ และเพลงโทน

สมเกียรติ ภูมิภักดิ์ — Sun, 28 Dec 2025 00:00:00 +0700

งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาองค์ความรู้ของเพลง จังหวะพิเศษที่ใช้ในการแสดงละคร และ 2. ศึกษาลักษณะเฉพาะทางดนตรีของเพลงประกอบการแสดงละคร ในเพลงร่าย เพลงโอ้ เพลงโทน ซึ่งเป็นกลุ่มเพลงพิเศษที่ควรค่าแก่การศึกษาแบบ แผนบัญญัติ เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ วิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล

ผลการวิจัยพบว่า วัตถุประสงค์ที่ 1 บทเพลงจังหวะพิเศษที่ใช้ในการแสดง มีความโดดเด่น ของทำนองทางร้องและทำนองทางดนตรี ไม่ว่าจะเป็นจังหวะฉิ่ง จังหวะหน้าทับ จังหวะของทางร้อง แม้กระทั่งเครื่องดนตรีก็มีส่วนสำคัญไปตามหน้าที่ โดยสังคีตยากรได้ประดิษฐ์ไว้เป็นศิลปะเฉพาะ ตลอดจนมีหลักวิธีการปฏิบัติตามแบบแผนและมีคีตลักษณ์เฉพาะ และวัตถุประสงค์ที่ 2 เพลงร่าย ประกอบด้วย แบ่งเป็น 1) บทเพลงจังหวะปกติที่ไม่มีหน้าทับตีกำกับและไม่มีดนตรีรับ ใช้กรับตี เป็นเครื่องประกอบจังหวะ 2) บทเพลงที่มีหน้าทับตีกำกับ โดยใช้โทนชาตรีและกลองชาตรีตีเป็นหน้าทับกำกับจังหวะ เพลงโอ้ แบ่งเป็น 1) บทเพลงที่ใช้จังหวะพิเศษ เรียกว่า ฉิ่งตัด ไม่มีหน้าทับตีประกอบมีดนตรีรับ 2) บทเพลงที่ใช้หน้าทับตีกำกับ มีการขับร้องแบบสองไม้ลูกโยน มีดนตรีรับ และเพลงโทน มีการใช้จังหวะหน้าทับพิเศษ คือ ใช้หน้าทับ “บะหลิ่ม หรือ ขึ้นม้า” ตีประกอบกับบทเพลง แต่ไม่มีดนตรีรับ ซึ่งกลุ่มเพลงข้างต้นผู้บรรเลงดนตรีประกอบการแสดงจะต้องมีองค์ความรู้คีตลักษณ์เฉพาะที่ถูกต้องตามแบบแผนบัญญัติ

กระบวนการพัฒนานักเรียนการละครแบบองค์รวมด้วยศาสตร์นพลักษณ์

ศักดิ์ชัย เอี่ยมกระสินธุ์, ชุติมา มณีวัฒนา — Wed, 24 Dec 2025 00:00:00 +0700

ปัจจุบันนักเรียนการแสดงรุ่นใหม่จํานวนไม่น้อยให้ความสนใจเพียงเรื่องของเทคนิคและวิธีการ เพื่อพัฒนาทักษะด้านการแสดงของตน (hard skills) โดยหลงลืมทักษะที่สําคัญด้านอื่นของชีวิตการเป็นนักแสดง ผู้วิจัยเห็นถึงความเป็นไปได้ในการพัฒนาทฤษฎี นพลักษณ์ ซึ่งเป็นทฤษฎีการเรียนรู้พฤติกรรมแรงจูงใจ และแรงขับเคลื่อนภายในของมนุษย์มาใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนาทักษะชีวิต (soft skills) ให้แก่นักเรียนการแสดงในแบบองค์รวม

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อออกแบบการใช้ศาสตร์นพลักษณ์ในการพัฒนานักเรียนการแสดงแบบองค์รวม ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) แบบผสานวิธี (mixed methods research) ด้วยรูปแบบการวิจัยปฏิบัติการ Practice as Research (PaR) โดยมีกลุ่มเป้าหมายเป็นนักศึกษารายวิชากํากับการแสดง ชั้นปีที่ 3 จํานวน 45 คน ผู้วิจัยได้ออกแบบกระบวนการเรียนรู้โดยประยุกต์ใช้ศาสตร์ นพลักษณ์ร่วมกับความรู้ทางด้านศาสตร์การแสดง และการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ตรง รวมระยะเวลาในการอบรมทั้งสิ้น 60 ชั่วโมง ดําเนินการเก็บข้อมูลโดยการใช้แบบสอบถามก่อนและหลังการเข้าร่วมกิจกรรม
การสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม และการสัมภาษณ์เชิงลึกอย่างไม่เป็นทางการ ผลการวิจัยพบว่า นพลักษณ์ไม่เพียงแต่เป็นเครื่องมือทางเลือกที่นักเรียนการแสดงสามารถใช้วิเคราะห์และทําความเข้าใจตัวละคร อาทิ การหาความต้องการสูงสุด (super objective) และแรงขับเคลื่อนหรือแรงจูงใจ (motivation) รวมถึงวิธีคิดและมุมมองที่มีต่อโลกตลอดจนรูปแบบพฤติกรรมของตัวละครได้อย่างมีทิศทาง นพลักษณ์ยังมีส่วนช่วยนักเรียนการแสดงเกิดการพัฒนาแบบองค์รวมตามรายการประเมินตรวจสอบคุณภาพฯ ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นแบ่งเป็น 4 หมวดหมู่ ได้แก่ 1) ศักยภาพทางด้านร่างกายที่พร้อมในการเรียนรู้และลงมือปฏิบัติ 2) เกิดการเรียนรู้เรื่องการมีปฏิสัมพันธ์และการทํางานร่วมกับผู้อื่นภายใต้ข้อจํากัด 3) เกิดกระบวนการเรียนรู้ในด้านความคิด อารมณ์และความรู้สึก และ 4) เกิดการพัฒนาคุณสมบัติสําคัญซึ่งสอดคล้องกับความเป็นวิชาชีพของนักการละครต่อไปในอนาคต ผลจากงานวิจัยนี้นอกจากจะเป็นการบูรณาการศาสตร์นพลักษณ์ และศาสตร์การแสดงแล้ว แนวคิดในการออกแบบกิจกรรมที่ได้จากงานวิจัยชิ้นนี้ จะมีส่วนช่วยให้นักเรียนการแสดงได้พัฒนาตนเองครบทุกมิติทั้งด้านทักษะการแสดงและการใช้ชีวิตและสามารถเป็นนักแสดงที่มีความเป็นปกติสุขต่อไปในอนาคต

การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรายวิชานาฏศิลป์ ชุดรํามอญ ของนักเรียนประถมศึกษาปีที่ 5 ที่เรียนโดยใช้รูปแบบการสอน แบบซิปปาผสมผสานกับทักษะปฏิบัติของแฮร์โรว์

ศิวาภรณ์ รนขาว, รจนา สุนทรานนท์ — Wed, 24 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้ผู้วิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านความรู้รายวิชานาฏศิลป์ ชุดรํามอญของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนคลองบ้านพร้าว ที่เรียนโดยใช้รูปแบบการสอนแบบซิปปาผสมผสานกับรูปแบบการสอนทักษะปฏิบัติของแฮร์โรว์โดยเปรียบเทียบระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียน 2) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านความรู้รายวิชานาฏศิลป์ ชุดรํามอญ ระหว่างกลุ่มทดลองที่เรียนโดยใช้รูปแบบการสอนแบบซิปปาผสมผสานกับรูปแบบการสอนทักษะปฏิบัติของแฮร์โรว์กับกลุ่มควบคุมที่เรียนโดยใช้รูปแบบการสอนแบบปกติ 3) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านทักษะปฏิบัติรายวิชานาฏศิลป์ชุดรํามอญ ระหว่างกลุ่มทดลองที่เรียนโดยใช้รูปแบบการสอนแบบซิปปาผสมผสานกับรูปแบบการสอนทักษะปฏิบัติของแฮร์โรว์กับกลุ่มควบคุมที่เรียนโดยใช้รูปแบบการสอนแบบปกติ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนคลองบ้านพร้าว จํานวน 2 กลุ่ม โดยใช้การสุ่มแบบกลุ่ม (Group Sampling) คือ กลุ่มทดลองที่เรียนโดยใช้รูปแบบการสอนแบบซิปปาผสมผสานกับรูปแบบการสอนทักษะปฏิบัติของแฮร์โรว์ จํานวน 30 คน และกลุ่ ควบคุมที่เรียนโดยใช้รูปแบบการสอนแบบปกติ จํานวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แผนการจัดการเรียนรู้รายวิชานาฏศิลป์ มีจํานวน 5 แผน 2) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ด้านความรู้ จํานวน 1 ฉบับ 3) แบบประเมินทักษะปฏิบัติ จํานวน 3 ฉบับ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย, ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานและเปรียบเทียบโดยการทดสอบค่าที (t-test)

ผลการวิจัยพบว่า 1) นักเรียนกลุ่มทดลองที่เรียนโดยใช้รูปแบบการสอนแบบซิปปาผสมผสานกับรูปแบบการสอนทักษะปฏิบัติของแฮร์โรว์มีผลสัมฤทธิ์การเรียนด้านความรู้ หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน 2) กลุ่มทดลองมีผลสัมฤทธิ์การเรียนด้านความรู้ สูงกว่ากลุ่มควบคุมที่เรียนด้วยวิธีการสอนแบบปกติ และ 3) กลุ่มทดลองมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านทักษะปฏิบัติสูงกว่ากลุ่มควบคุม

การสร้างสรรค์ลวดลายเชิงวัฒนธรรมชายแดนใต้เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าบาติก

ชิสา สุวรรณนาวิน, ปานฉัตท์ อินทร์คง, บัณฑิต อินทร์คง — Sun, 28 Dec 2025 00:00:00 +0700

การสร้างสรรค์ลวดลายเชิงวัฒนธรรมชายแดนใต้เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าบาติก มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ชายแดนใต้สำหรับสร้างสรรค์ลวดลายผ้าบาติก 2) เพื่อออกแบบลวดลายผ้าบาติกที่สะท้อนอัตลักษณ์ชายแดนใต้ 3) เพื่อสร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์ผ้าบาติกอัตลักษณ์ชายแดนใต้ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) กลุ่มผู้รู้ คือ ผู้เชี่ยวชาญด้านวัฒนธรรมจากสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดปัตตานี และนักออกแบบผลิตภัณฑ์ผ้าบาติก 2) กลุ่มผู้ปฏิบัติ คือ ผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์ผ้าบาติกและช่างเขียนลายผ้าบาติก 3) กลุ่มผู้เกี่ยวข้อง คือ นักท่องเที่ยวที่สนใจผ้าบาติก ในงาน Silk festival ที่อิมแพค มารีนา เมืองทองธานี นักพัฒนาชุมชนจังหวัดปัตตานี เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ผู้ประกอบการ/ช่างเขียนลายผลิตภัณฑ์ผ้าบาติก เพื่อนำรูปแบบและเทคนิคการเขียนลายมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบลายและสร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์ผ้าบาติกชายแดนใต้ แบบสอบถามความต้องการลวดลายผ้าบาติกผู้บริโภคในงาน“Silk festival อิมแพค มารีนา เมืองทองธานี จำนวน 133 คน จากลวดลายสีสันความสวยงามได้รับเลือก 99.99 เปอร์เซนต์ และแบบประเมินความพึงพอใจต้นแบบผลิตภัณฑ์ผ้าบาติกจากนักออกแบบจำนวน 3 คนด้วย ค่าเฉลี่ยความพึงพอใจเท่ากับ 100 เปอร์เซนต์

ผลการวิจัย พบว่า การสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์บาติกอัตลักษณ์วัฒนธรรมชายแดนใต้ที่เหมาะสมและสอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภค ประกอบด้วยลวดลาย สีสัน และความสวยงามร่วมกัน ส่วนชุดเครื่องแต่งกายผ้าบาติกที่เหมาะสมคือประเภทรีสอร์ทแวร์เพื่อใช้สำหรับท่องเที่ยวชายทะเล โดยออกแบบลวดลายแบบผสมผสานวัฒนธรรมประเพณี อาหาร-ขนม สถาปัตยกรรม และสร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์ผ้า บาติกอัตลักษณ์วัฒนธรรมชายแดนใต้ที่มีความสวยงามและประโยชน์ใช้สอยร่วมกันได้อย่างกลมกลืน

การสร้างสรรค์ผลงานศิลปะการวาดภาพด้วยทรายสี

สมพงษ์ ลีระศิริ — Tue, 23 Dec 2025 00:00:00 +0700

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์1. สร้างองค์ความรู้ในการสร้างสรรค์ผลงาน ศิลปะการวาดภาพด้วย ทรายสี 2. สร้างสรรค์ผลงานศิลปะการวาดภาพด้วยทรายสี ในงานวิจัยนี้ เพื่อนําความรู้ความเข้าใจไปสู่ การพัฒนาการสร้างสรรค์ศิลปะการวาดทรายด้วยทรายสี ผลที่ได้จากวิจัย 1. ค้นพบขั้นตอน ในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะการวาดทรายด้วยทรายสี 2. ได้ผลงานสร้างสรรค์ศิลปะด้วยการวาดทรายด้วยทรายสี

ผู้วิจัยจึงเห็นความสําคัญที่จะทําการศึกษาค้นคว้า ผลงาน ศิลปะการวาดภาพด้วยทรายสี รวมทั้งงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างองค์ความรู้ในการสร้างสรรค์ผลงาน และกระบวนการ สร้างสรรค์ผลงาน ศิลปะการวาดภาพด้วยทรายสี วิธีการวิจัยการวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) มีวัตถุประสงค์เพื่อค้นคว้าองค์ความรู้ในการสร้างสรรค์ภาพเคลื่อนไหวสองมิติ ทฤษฎีในจิตรกรรม และเพื่อการสร้างสรรค์ผลงานภาพเคลื่อนไหวสองมิติ จิตรกรรมทราย ด้วยสี

ศิลปะข้อความ: การใช้ข้อความในงานทัศนศิลป์

ธนธร สรรพกิจจำนง, สุขุมาล นิธิภัทรอนันต์ — Sat, 27 Dec 2025 00:00:00 +0700

ศิลปะข้อความ (Text Art) เป็นศิลปะรูปแบบหนึ่งของศิลปะร่วมสมัยที่มุ่งเน้นการผสมผสานระหว่างภาษาและภาษาภาพ เพื่อสื่อสารความหมาย แนวคิด และอารมณ์ผ่านงานทัศนศิลป์ ศิลปะข้อความมิได้ใช้ตัวอักษรเพียงเพื่อความสวยงามเท่านั้น แต่เป็นการนำภาษาเข้ามามีบทบาทในการสื่อความหมายร่วมกับการมองเห็นทางสายตา บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสำคัญของศิลปะข้อความและแนวทางการใช้ข้อความในงานทัศนศิลป์

การศึกษาแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่ การศึกษาความสำคัญของศิลปะข้อความ โดยพิจารณาความแตกต่างและความสัมพันธ์ระหว่างภาษาและภาษาภาพ และการศึกษาการใช้ข้อความในงานทัศนศิลป์ผ่านการวิเคราะห์ผลงานของศิลปินร่วมสมัย ซึ่งสามารถจำแนกรูปแบบการใช้ข้อความออกเป็น 2 รูปแบบ ได้แก่ การใช้ข้อความร่วมกับสี (Texts and Colors) และการใช้ข้อความร่วมกับรูปภาพ (Texts and Images)

ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการผสมผสานข้อความกับทัศนธาตุช่วยเพิ่มมิติในการสื่อสารความหมายและเปิดโอกาสให้เกิดการตีความที่หลากหลาย องค์ความรู้จากการศึกษานี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลงานศิลปะต่อไปได้

การศึกษาวิธีการจัดองค์ประกอบเชิงพื้นที่ว่าง-พื้นผิวภายใน สถาปัตยกรรมของอดอล์ฟ โลส

ภดารี กิตติวัฒนวณิช, ธนาคาร โมกขะสมิต, ต้นข้าว ปาณินท์ — Thu, 04 Dec 2025 00:00:00 +0700

อดอล์ฟ โลส เป็นสถาปนิกยุคโมเดิร์นที่มีแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับสถาปัตยกรรมที่มีอิทธิพลอย่างมาก โดยเฉพาะในเรื่องของพื้นที่และพื้นผิว โลสเป็นสถาปนิกชาวเวียนนาในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20 การปฏิวัติสถาปัตยกรรมในยุคของโลสสร้างการเปลี่ยนแปลงและเป็นพื้นฐานสําหรับสิ่งใหม่ แนวคิดของโลสมีผลกระทบต่อการพัฒนาของสถาปัตยกรรมและการออกแบบภายใน โลสเป็นแรงบันดาลใจให้กับสถาปนิกยุคต่อมา เช่น เลอกอร์ บูซีเยและลูทวิช มีส ฟัน แดร์ โรเออ ที่รับแนวคิดความเรียบง่ายและการใช้งานจริงไปพัฒนาต่อในงานออกแบบของพวกเขาและมีบทบาทสําคัญในการเปลี่ยนแปลงแนวคิดและวิธีการออกแบบในสถาปัตยกรรมสมัยใหม่

หลังจากได้ทําการศึกษาสถาปัตยกรรมผลงานสําคัญของอดอล์ฟ โลส ในสถาปัตยกรรม Villa Strasser (Haus Strasser 1918) และ Villa Müller (1930) เพื่อเปรียบเทียบทฤษฎีและแนวคิด (Ornament and Crime, Raumplan, Material Authenticity) ของเขาเป็นอย่างไร ผลงานสําคัญของโลส ทั้ง 2 วิลล่านี้แสดงถึงทฤษฎีแนวคิดความซื่อสัตย์ต่ออุดมการณ์ของเขา Villa Müller ถือเป็นต้นแบบของอดอล์ฟ โลสแสดงปรัชญาเทคนิคหลากหลาย Villa Müller เป็นหนึ่งในโครงการสุดท้ายของโลส นําเสนอคุณลักษณะเป็นตัวอย่างที่ยอดเยี่ยมในการวิเคราะห์แนวคิด “Raumplan” ด้วยการจัดวางพื้นที่ที่ซับซ้อน และเชื่อมต่อกันในระดับพื้นที่ที่ต่างกันและการใช้วัสดุหรูหรา เช่น หินอ่อนและไม้ในรูปแบบธรรมชาติ แสดงถึงปรัชญาของโลสเกี่ยวกับการจัดการพื้นผิวและ Villa Strasser เป็นตัวอย่างที่ดีของแนวคิด "Raumplan" ของโลสซึ่งหมายถึงการจัดวางพื้นที่ภายในรูปแบบที่มีความยืดหยุ่นและสัมพันธ์กันในระดับความสูงต่าง ๆ ทําให้เกิดความรู้สึกของพื้นที่ที่เปิดกว้างและเชื่อมต่อกัน Villa Strasser แสดงให้เห็นถึงความสามารถของอดอล์ฟ โลส ในการสร้างสถาปัตยกรรมที่ไม่เพียงแค่มีความสวยงามและยังมีความหมายและประโยชน์ใช้สอย อีกด้วยผลงานและทฤษฎีของเขายังคงมีอิทธิพลต่อวงการสถาปัตยกรรมและการออกแบบจนถึงปัจจุบันจากข้อสรุปเหล่านี้เปิดโอกาสในการนําไปใช้เพื่อสร้างความเข้าใจสถาปัตยกรรมที่หลากหลายมากขึ้น และส่งเสริมแนวทางการสร้างสรรค์สถาปัตยกรรมได้มากขึ้นในอนาคต

ลิเกป่าคณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์กับการสร้างคุณค่าต่อชุมชน ในมิติทุนทางวัฒนธรรม

ระวิวรรณ วรรณวิไชย, พัณณ์ชิตา เดชครุธ, ณประภาพร รุจจนเวท — Wed, 24 Dec 2025 00:00:00 +0700

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนําเสนอประวัติความเป็นมา วิธีการแสดง วรรณกรรม บทละคร และบทบาทของลิเกป่า คณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์ จังหวัดกระบี่ ประเด็นการสร้างคุณค่าต่อชุมชน ทั้งบทบาทด้านการสืบทอดและอนุรักษ์มรดกภูมิปัญญา บทบาทด้านการสร้างสรรค์พื้นที่เรียนรู้ และบทบาทในการส่งเสริมทุนทางวัฒนธรรมจากมรดกภูมิปัญญาท้องถิ่น

ลิเกป่า เป็นศิลปะการแสดงอันเป็นภูมิปัญญาพื้นบ้านที่แพร่หลายในภาคใต้ของไทย ซึ่งคณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์เป็นคณะลิเกป่าที่เก่าแก่ที่สุดของจังหวัดกระบี่ ก่อตั้งโดยนายรวม มิตรภักดี ในปี พ.ศ. 2497 และสืบทอดต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน โดยมีนายตรึก ปลอดฤทธิ์ เป็นหัวหน้าคณะคนปัจจุบัน คณะลิเกป่านี้มีบทบาทสําคัญในการอนุรักษ์และสืบทอดมรดกภูมิปัญญาลิเกป่า โดยรักษารูปแบบการแสดง บทละคร เพลงประกอบการแสดง และการแต่งกายแบบดั้งเดิมไว้ พร้อมกับการปรับตัวให้เข้ากับยุคสมัย นอกจากนี้คณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์ยังให้ความสําคัญกับการสร้างสรรค์พื้นที่เรียนรู้ โดยจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้ลิเกป่าในรูปแบบพิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน และถ่ายทอดความรู้ให้กับนักเรียนในสถานศึกษา เพื่อเผยแพร่ความรู้และทักษะการแสดงลิเกป่าให้กับเยาวชนและผู้สนใจ ในฐานะที่เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ลิเกป่าจึงมิใช่เพียงการแสดงเพื่อความบันเทิง แต่ยังเป็นเครื่องมือสําคัญในการส่งเสริมทุนทางวัฒนธรรม โดยคณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์มีบทบาทในการธํารงรักษา สืบทอดองค์ความรู้ สร้างคุณค่าและมูลค่าเพิ่ม อีกทั้งยังเสริมสร้างเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์

บทความนี้ได้วิเคราะห์บทบาทของลิเกป่า คณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์ ในการส่งเสริมทุนทางวัฒนธรรม โดยเน้นมุมมองมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ซึ่งเป็นการสร้างคุณค่าและประโยชน์ทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมให้กับชุมชนและประเทศชาติ