บทบรรณาธิการ - อติวานิชยพงศ์ นภาพร (วารสารพัฒนศาสตร์ วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2015)
บทบรรณาธิการ วารสารสํานักบัณฑิตอาสาสมัครฉบับนี้ เปนฉบับตอนรับปใหม2548 และเปน ฉบับที่ 2 หลังจากที่สํ านักบัณฑิตอาสาสมัคร ไดเปดตัววารสาร ฉบับปฐมฤกษเมื่ อกลางปที่ แลว สําหรับบทความตาง ๆ ที่พิมพเผยแพรในวารสาร ทางกองบรรณาธิการจะยินดีอยางยิ่ งหากไดรับ ทราบปฏิกิริ ยาจากทานผูอ าน โดยเฉพาะอยางยิ่ง ถาหากจะมีการเขียนบทความเชิงวิจารณหรือ แสดงขอคิดเห็นตอเนื้ อหาของขอเขียนแตละเรื่ องที่ ปรากฏในวารสารทั้ งฉบับปจจุบั นและฉบับกอน หนานี้ และหากผูอ านทานใด มีความประสงคจะใหสํ านักบัณฑิตอาสาสมัคร จัดสงวารสารใหอยาง สม่ํ าเสมอ ขอไดโปรดสมัครเปนสมาชิกโดยกรอกขอความในแบบฟอรมทายเลม และบริจาคเงิน สนับสนุนคาใชจ ายในจํานวนเพียงเล็กนอย เพื่ อเปนกําลังใจตอคณะผูจั ดทําและสํานักบัณฑิต อาสาสมัคร เนื้ อหาของวารสารฉบับนี้ เกี่ ยวของโดยตรงกับ บทบาทและภารกิจของสํานัก บัณฑิตอาสาสมัคร ประกอบดวยบทความหลัก 4 เรื่ อง คือ อาสาสมัคร: การพัฒนาตนเอง และ สังคม โดย ศุภรัตน รัตนมุขย ฟนฟูวั ฒนธรรมการเรียนรูสู ชนบทเขมแข็ง โดย อรศรี งามวิทยา พงศ การเสริมจิตสํานึกอาสาสมัคร ศึกษาเฉพาะกรณีหลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต (บัณฑิต อาสาสมัคร) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร โดย จารุวิ ตต บุนนาค และรายงานการสัมมนา“รวมกัน ถักทอ คนรุ นใหม เพื่ อสรางสรรคสั งคม” โดย นภาพร อติวานิชยพงศ นอกจากบทความทั้ง 4 เรื่ อง แลว ในฉบับนี้มี บทความพิเศษที่ถื อเปนการแนะนํา วิทยานิพนธดี เดน ของสํานักบัณฑิตอาสาสมัคร2 เรื่ อง คือ วิถีชีวิตชุมชนกับการเปลี่ ยนแปลง ระบบนิเวศลําน้ํา : กรณีศึ กษาคลองผีหลอก ที่ราบลุ มแมกลองตอนลาง โดย นันทนา พิภพลาภ อนันต และ เรื่ องเลาจากวิทยานิพนธ การหลอมรวมอุดมการณ“เฟมินิ สต” “ประชาธิปไตย” และสิทธิมนุษยชน: ศึกษาผานประสบการณสุนี ไชยรส โดย สุนี ไชยรส บทความ4 เรื่ องแรกเปนการนําเสนอขอคิดเห็นเกี่ ยวกับความหมายและการสราง จิตสํานึกอาสาสมัครในมติต างๆ กัน ในสถานะการณปจจุบั นที่ดู เหมือนที่ โลกถูกครอบงําดวยลัทธิ ปจเจกชนนิยม และการแสวงหาผลประโยชนส วนตัว ตามแนวทางเสรีนิ ยมใหม(New - liberalism) การกลับมาพูดถึงงานอาสาสมัคร การพัฒนาจิตสํานึกทางสังคมและฟ นฟูจิ ตสํานึกที่ บุคคลมีต อชุมชน สังคมและธรรมชาติ ตลอดจนแสวงหาวิถี ทางในการทอดสะพานไปหา “คนรุ นใหม” เพื่ อเชิญชวนพวกเขาใหกลับมาคิดถึงชุมชนและสังคม นับเปนการทวนกระแสความ เปนไปของโลกในยุคปจเจกชนนิยมและบริโภคนิยม หากพิจารณาเฉพาะในบริบทของสังคมไทย การสงเสริมใหเกิดจิตสํานึก อาสาสมัครและการพัฒนาความเขมแข็งของประชาสังคม นับเปนเรื่ องที่ กระทําไดยากใน สถานการณทางการเมืองปจจุบั นที่ การทํางานอาสาสมัครเพื่ อสังคมของคนกลุ มหนึ่ งถูกประทับตรา จากนายกรัฐมนตรีว าเปนการทํางานของพวก“นายหนาคาความจน” และประชาชนกําลังถูกสอน ใหเคยชินกับการรับความชวยเหลือแบบ“เอื้ ออาทร” มากกวาการสรางความเขมแข็งใหกั บกลุ มและ ชุมชนเพื่ อการยืนอยู ไดด วยตนเองและมีอํ านาจการตอรองกับรัฐ นอกจากนี้ ภายหลังเหตุการณความรุนแรงที่มั สยิดกรือแซะ จังหวัดปตตานี เมื่อ วันที่ 28 เมษายน2547 และโศกนาฎกรรม ที่อําเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส เมื่ อวันที่ 25 ตุลาคม2547 สถานการณของการสรางสะพานเพื่ อสรางความสัมพันธระหวางคนตางกลุ มกลับ เปนดังที่ พระไพศาล วิสาโล ไดกลาวไวในการสัมมนา“รวมกันถักทอ คนรุ นใหมเพื่ อสรางสรรค สังคม” นั่นคือ การที่ ชาวพุทธกลุ มใหญ ไมเขาใจคนมุสลิมในภาคใต เชน เดียวกับที่ คนเมืองใน กรุงเทพฯไมเขาใจคนชนบทในภาคอีสาน และผู ใหญที่ เคยเปนคนรุ นใหมในอดีตไมเขาใจคนรุน ใหมในปจจุบัน การสรางสะพานเพื่ อเชื่ อมตอคนกลุ มตาง ๆในสังคม จึงเปนภารกิจที่ต องกระทํา รวมกันในปจจุบั นของผูที่มีจิ ตสํานึกอาสาสมัครเพื่ อสังคม บทความพิเศษ ซึ่งเปนการแนะนําวิทยานิพนธดี เดนของสํานักบัณฑิตอาสาสมัคร เปนผลงานของมหาบัณฑิตรุ นแรก สาขาชนบทศึกษาและการพัฒนา และสาขาสตรีศึ กษา ซึ่งเปน หลักสูตรใหมที่ เพิ่ งเปดสอน โดยกอนหนาป พ.ศ.2542 สํานักบัณฑิตอาสาสมัคร มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร มีการจัดการเรียนการสอนเพียงหลักสูตรเดียวคือ หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต (บัณฑิตอาสาสมัคร) ตอมาสํานักบัณฑิตอาสาสมัคร ไดเปดหลักสูตรการเรียนการสอนในระดับ มหาบัณฑิตศึกษาเพิ่ มอีก 2 หลักสูตร คือ หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (ชนบทศึกษาและการ พัฒนา) ตั้งแต พ.ศ.2542 และหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต(สตรีศึ กษา) ตั้งแต พ.ศ.2544 หลักสูตรทั้ง 2 ถือไดว าเปน “หลักสูตรทวนกระแส” สําหรับสังคมไทยปจจุบัน เนื่ องจาก หลักสูตรในระดับมหาบัณฑิตที่ เปดใหมในระยะหลังไมว าจะเปนที่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร หรือ วามหาวิทยาลัยอื่น ๆ ของภาครัฐและเอกชน มักจะเปนหลักสูตร ที่ตอบสนองตอตลาดแรงงานที่ เรียกวา “หลักสูตรทําเงิน ” เนื่ องจากเปนหลักสูตรที่ทํ าเงินใหทั้ งตอตัวผู เรียนและตอมหาวิทยาลัยที่ เปดหลักสูตร จนเปนที่ มาของคําวา “ธุรกิจการศึกษา” เนื้ อหาของวิทยานิพนธดี เดนทั้ง 2 ฉบับ ซึ่งถูกนําเสนอในรูปแบบของบทความเปน ตัวอยางของความสําเร็จทางวิชาการของนักศึกษาในหลักสูตร“ทวนกระแส” ซึ่งผู เขียนทั้ง 2 ทาน ตางก็มี เคยมีบทบาทอยู ในบริบทของ งานอาสาสมัคร เพื่ อสังคม สวัสดีป ใหม2548 นภาพร อติวานิชยพงศ