การสร้างซึงจากไม้เก่าสู่การพัฒนาคุณภาพเครื่องดนตรีล้านนา

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการสร้างซึงจากไม้เก่าและคุณลักษณะของซึงที่ทำจากไม้เก่า  โดยมุ่งให้เกิดการพัฒนาซึงจากไม้เก่าให้มีคุณภาพและเป็นที่ยอมรับมากยิ่งขึ้น ผู้วิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพตามแนวทางการศึกษาทางมานุษยดนตรีวิทยา ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลภาคสนามโดยการสัมภาษณ์และการสังเกตอย่างมีส่วนร่วมถึงวิธีการสร้างซึงจากไม้เก่าของนายโสพิน เพียรศิลป์ ครูภูมิปัญญาชาวบ้านและช่างทำเครื่องดนตรีพื้นเมือง อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย และการทดสอบคุณภาพซึงทั้งลักษณะทางกายภาพและคุณภาพเสียงจากผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรีพื้นเมืองจำนวน 10 คน ร่วมกับการวิเคราะห์ค่าความถี่เสียงของซึง ผลการวิจัยพบว่า ซึงจากไม้เก่า ทำจากไม้สักที่ได้จากเฟอร์นิเจอร์หรือบานประตูหน้าต่างเก่า นำมาแปรรูปเป็นไม้แผ่นแล้วจึงนำมาทำเครื่องดนตรี ตัวซึงประกอบขึ้นจากเศษไม้หลายชิ้นซึ่งต่างจากวิธีการทำดั้งเดิมที่ใช้การขุดเนื้อไม้ ส่วนนมซึงมีการดัดแปลงให้คล้ายเฟรตกีตาร์โดยใช้เส้นทองเหลืองติดลงบนไม้ ซึงที่สร้างขึ้นมีรูปทรงคล้ายใบพาย มีสัดส่วนเหมาะสม และมีน้ำหนักเบา ปัญหาหลักที่พบ คือ ซึงทุกขนาดมีลักษณะเสียงคล้ายคลึงกัน ขาดสีสันของเสียงที่เป็นลักษณะเฉพาะของซึงแต่ละขนาด ทั้งนี้ ซึงจากไม้เก่าช่วยลดการใช้ทรัพยากรไม้และสามารถหาไม้มาเป็นวัสดุในการทำเครื่องดนตรีได้ง่ายขึ้น ซึ่งเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ช่วยให้เกิดการสืบสานและเผยแพร่ภูมิปัญญาการทำเครื่องดนตรีพื้นเมือง รวมถึงผลของการวิจัยจะเป็นแนวทางในการพัฒนาคุณภาพเครื่องดนตรีล้านนาจากช่างภูมิปัญญาท้องถิ่นต่อไป