การปรับใช้ทฤษฎีการแบ่งส่วนตลาดและแรงจูงใจเพื่อศึกษาพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุกลุ่มพฤฒพลังในการเลือกใช้บริการโฮมสเตย์

Main Article Content

วรรณวณัช นงนุช
เกิดศิริ เจริญวิศาล

บทคัดย่อ

การก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุของโลกและของประเทศไทยทำให้หลายธุรกิจให้ความสำคัญกับนักท่องเที่ยวกลุ่มผู้สูงอายุ เนื่องจากผู้สูงอายุที่มีสภาพร่างกายแข็งแรงและมีสุขภาพดี เป็นกลุ่มที่มีความต้องการในการเดินทางท่องเที่ยวสูงเพราะมีเวลาในการพักผ่อนและมีกำลังซื้อสูง การพัฒนาศักยภาพของธุรกิจกลุ่มผู้สูงวัยจึงมีแนวโน้มขยายตัวเพิ่มมากขึ้น เพื่อเข้าถึงความต้องการของผู้บริโภคสูงวัย และเพื่อตอบโจทย์กลุ่มผู้บริโภคสูงวัยให้ได้มากที่สุด อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวก็เช่นเดียวกันเพื่อผลักดันประเทศไทยสู่การมุ่งนำเสนอมูลค่าสู่นักท่องเที่ยวคุณภาพ (Hi-Value and Sustainable Thailand) ตามร่างแผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ ฉบับที่ 13 และแผนปฏิบัติการด้านผู้สูงอายุ ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2545 – 2565) จะเห็นว่าแนวโน้มกลุ่มนักท่องเที่ยวคุณภาพชาวไทยที่จะเพิ่มจำนวนมากขึ้น คือ กลุ่มนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุสูงที่มีสภาวะพฤฒพลัง อันหมายถึง กลุ่มผู้สูงอายุที่มีศักยภาพ สามารถดูแลสุขภาพตนเองได้ มีความมั่นคง และยังมีความสามารถ และความสนใจที่จะร่วมพัฒนาสังคม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมได้ ซึ่งการศึกษาถึงแรงจูงใจในการเลือกพักโฮมสเตย์ของนักท่องเที่ยวสูงอายุกลุ่มพฤฒพลังชาวไทยในบริบทของชุมชนแต่ละชุมชน จะทำให้ธุรกิจโฮมสเตย์สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนามาตรฐานสิ่งอำนวยความสะดวก การบริการ กิจกรรม จนถึงรูปแบบการประชาสัมพันธ์ เพื่อเพิ่มมูลค่า สร้างความแตกต่าง สร้างโอกาส และสร้างความสามารถในการแข่งขันในอุตสาหกรรมท่องเที่ยวอันเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาการท่องเที่ยวชุมชนอย่างยั่งยืนในอนาคต ดังนั้นวัตถุประสงค์ของบทความวิชาการนี้ เพื่อเป็นแนวทางเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจที่พักประเภทโฮมสเตย์เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุกลุ่มพฤฒพลัง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
นงนุช ว. ., & เจริญวิศาล เ. . (2023). การปรับใช้ทฤษฎีการแบ่งส่วนตลาดและแรงจูงใจเพื่อศึกษาพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวผู้สูงอายุกลุ่มพฤฒพลังในการเลือกใช้บริการโฮมสเตย์ . วารสารมนุษยสังคมปริทัศน์, 25(2), 95–115. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/hspbruacthjournal/article/view/269649
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กนกอร เนตรชู. (2561). ปัจจัยทางจิตสังคมที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมเสริมสร้างตนเองสู่พฤฒพลังของผู้สูงอายุในชมรมผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

กรมการท่องเที่ยว. (2554). ประกาศกรมการท่องเที่ยว เรื่อง กำหนดมาตรฐานบริการท่องเที่ยวมาตรฐานโฮมสเตย์ไทย. สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2565, จาก http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2555/E/026/59.PDF.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2565). สถิติผู้สูงอายุของประเทศไทย 77 จังหวัด. สืบค้นเมื่อ 31 มกรคม 2565, จาก https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/1766.

กรมสุขภาพจิต. (2563). ก้าวย่างของประเทศไทยสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์แบบ. สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2565, จาก https://www.dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=30476

กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2564). (ร่าง) แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2566-2570). สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2565, จาก https://anyflip.com/zzfck/emee.

กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2565). พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ.2546. สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2565, จาก https://www.dop.go.th/download/laws/regulation_th_20152509163042_1.pdf.

เกศรินทร์ งามเลิศ. (2559). แรงจูงใจที่มีผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของพนักงาน และลูกจ้าง องค์การคลังสินค้า. การค้นคว้าอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.

ชลธิชา รุ่งสาตรา และคณะ. (2564). รูปแบบของการท่องเที่ยวแบบพำนักระยะยาวสำหรับนักท่องเที่ยวชาว เกาหลีในประเทศไทย: กรณีศึกษาจังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 15(1): 49-65.

ณัฐชา ธนาภรณ์ และคณะ. (2563). กลยุทธ์การจัดการธุรกิจโฮมสเตย์ ภายใต้สถานการณ์โควิด 19 กรณี ศึกษาหมู่บ้านแม่กำปอง จังหวัดเชียงใหม่. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2564, จาก https://erp.mju.ac.th/openFile.aspx?id=NDYwOTQ2&method=inline.

ตุลยราศี ประเทพ. (2564). ศตวรรษที่ 21 กับการท่องเที่ยวผู้สูงอายุในประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2565 จาก https://bsru.net/.

เตือนใจ จันทร์หมื่น. (2560). การศึกษาองค์ประกอบการท่องเที่ยว 5A’S ที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม อำเภอเมือง จังหวัดน่าน. สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2565, จาก https://mmm.ru.ac.th/MMM/IS/sun17/6114070096.pdf.

ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2564). วิจัยและสัมนา. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2564, จาก https://www.bot.or.th/Thai/ResearchAndPublications/Study/Pages/Research.aspx.

นันทนา จงดี. (2560). แรงจูงใจตามทฤษฎี ERG และความผูกพันองค์กรของพนักงานที่มีอิทธิพลต่อผลการปฏิบัติงาน: กรณีศึกษา บริษัทผลิตรถเด็กเล่นแห่งหนึ่งในจังหวัดปทุมธานี. วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

บุณยสฤษฏ์ อเนกสุข. (2560). การท่องเที่ยวแบบเนิบช้า (Slow travel): นิยามและแนวคิด. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(1): 26-47.

ปภัสสร อรภักดี. (2560). แรงจูงใจในการทำงานที่มีผลกับความผูกพันต่อองค์การของพนักงาน บริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด. การค้นคว้าอิสระวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการทรัพยากรมนุษย์ วิทยาลัยบัณฑิตศึกษาด้านการจัดการ มหาวิทยาลัยศรีปทุม.

ปริญญา นาคปฐม และคณะ. (2022). การวิเคราะห์ผลประเมินมาตรฐานเพื่อส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพโฮมสเตย์ตามเกณฑ์มาตรฐานโฮมสเตย์ไทย. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์, 16(1): 87-99.

พยอม ธรรมบุตร. (2549). เอกสารประกอบการเรียนการสอนเรื่องหลักการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาการท่องเที่ยวเพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อม. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

พงษ์พิพัฒน์ เสน่ห์ดี. (2564). กลยุทธ์การพัฒนาที่พักแบบโฮมสเตย์ในพื้นที่ล้านนาตะวันออกสู่การส่งเสริม การท่องเที่ยวเมืองรอง. วารสารนวัตกรรมการจัดการ วิทยาลัยราชมงคลรัตนโกสินทร์, 9(2): 14-27.

พิมพ์ระวี โรจน์รุ่งสัตย์. (2553). การท่องเที่ยวชุมชน. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

พีรยา สุขกิจเจ. (2562). พฤติกรรมนักท่องเที่ยวและแนวโน้มการเติบโตของที่พักเพื่อผู้สูงอายุ. สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2565, จาก http://dspace.spu.ac.th/bitstream/123456789/6595/1/บทความวิชาการ12-06-2562%20%281%29.pdf.

ยมนา ชนะนิล พรชัย จูลเมตต์ และนัยนา พิพัฒน์วณิชชา. (2563) สภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุในชุมชนจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 30(2): 83-92.

วรรณวีร์ บุญคุ้ม. (2560). แรงจูงใจในการมาเยือนวัดสำคัญในจังหวัดเพชรบุรีการรับรู้ที่มีอิทธิพลต่อการกลับมาเยือนซ้ำของนักท่องเที่ยวชาวไทย. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิต.

วัชราภรณ์ ระยับศรี. (2551). พฤติกรรมการท่องเที่ยวเชิงพุทธของนักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติที่มาเที่ยววัดในบริเวณเกาะรัตนโกสินทร์กรุงเทพมหานคร. ปริญญานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการวางแผนและการจัดการการท่องเที่ยวเพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อม บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ศรัญญา เนียมฉาย ระชานนท์ ทวีผล และชิษณุพงศ์ ศิริโชตินิศากร. (2564). การขับเคลื่อนประสิทธิภาพการบริการเชิงสุขภาพของธุรกิจที่พักประเภทโฮมสเตย์ในราชอาณาจักรไทย. วารสารมนุษยศาสต์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, 10(2): 93-111.

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย. (2564). หากโควิดไม่ระบาดซ้ำหนัก คาดว่าในปี 2565 ตลาดไทยเที่ยวไทยจะกลับเข้าสู่เส้นทางการฟื้นตัว (กระแสทรรศน์ ฉบับที่ 3284). สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2565, จาก https://www.kasikornresearch.com/th/analysis/k-econ/business/Pages/Thai-Travel-Thai-z3284.aspx.

สถาบันทรัพย์สินทางปัญญาแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2560). รายงานการวิเคราะห์แนวโน้มเทคโนโลยีและอุตสาหกรรม อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวกลุ่มรายได้ดี และท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ. สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2565, จาก https://www.ipthailand.go.th/images/3534/web_01052018/Report_ CHU/8_Well-being_06.12.2017_CHU.pdf

สลิตตา สาริบุตร และณัฐพล อัสสะรัตน์. (2561). การแบ่งส่วนตลาดนักท่องเที่ยวสูงอายุรุ่นใหม่ชาวไทยในการท่องเที่ยวภายในประเทศ. วารสารวิทยาการจัดการมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 14(2): 16-41

สุธารัตน์ อนุกูลประเสริฐ. (2538). ศึกษาปัจจัยที่เป็นแรงจูงใจของนักศึกษาบัณฑิตวิทยาลัยต่อการเข้าศึกษา ในระดับปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น. ขอนแก่น: หาวิทยาลัยขอนแก่น.

สุพิชา บูรณะวิทยาภรณ์. (2562). แนวทางในการจัดการศึกษาสำหรับผู้สูงอายุในรูปแบบห้องเรียนหลากหลายวัย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์, 6(1): 119-134.

สุภาภรณ์ ประสงค์ทัน และคณะ. (2564). การท่องเที่ยวผู้สูงอายุ: การสำรวจข้อจำกัดทางการท่องเที่ยวกิจกรรม นันทนาการและความตั้งใจในการเดินทางท่องเที่ยว. วารสารสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก, 10(1): 119-131.

สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน. (2565). อุตสาหกรรมทางการแพทย์เพื่อผู้สูงอายุของบีโอไอ. สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2565, จาก https://www.boi.go.th/index.php?page=boi_event_detail&module=news&topic_id=127855&language=th.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2560). ดัชนีพฤฒิพลังผู้สูงอายุไทย. สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2565, จาก http://www.nso.go.th/.

Alderfer, C. P. (1969). An empirical test of a new theory of human needs. Organizational Behavior and Human Performance, 4(2): 142-175.

Barua, B.C., and Gogoi, M. (2018). Taking homestay to the next level: A consortium for residency tourism. International Journal of Creative Research Thoughts, 6(1): 262-277.

Basaraba, S. (2020). Defining chronological and biological age. Retrieved January 31, 2022, from https://www.verywellhealth.com/what-is-chronological-age-2223384.

Batista-Sánchez, E. (2020). How ageing population will affect tourism?: Change and opportunity. Retrieved January 31, 2022, from https://www.researchgate.net/publication/340983256_ HOW_AGEING_POPULATION_WILL_AFFECT_TOURISM_CHALLENGES_AND_OPPORTUNITIES.

Buys, L., & Miller, E. (2006). The meaning of" active ageing" to older Australians: Exploring the relative importance of health, participation and security. Retrieved January 31, 2022, from https://www.researchgate.net/publication/27467701_The_meaning_of_active_ageing_to_older_Australians_Exploring_the_relative_importance_of_health_participation_and_security.

Claycamp, H.J., & Massy, W.F. (1968). A theory of market segmentation. Journal of Marketing Research, 5(4): 388–394.

Dann, G. (1981). Tourist motivation an appraisal. Annals of Tourism Research, 8(2): 187–219.

Dickman, S. (1996). Tourism: An introductory text (2nd ed.). Sydney: Hodder Education.

Domjan, M. (1996). The principles of learning and behavior. Belmont, CA: Thomson.

EUROWHO. (2020) European health for all database. Retrieved January 31, 2022. From https://gateway.euro.who.int/en/datasets/european-health-for-all-database/.

Goossens, C. (2000). Tourism information and pleasure motivation. Annals of Tourism Research, 27(2): 301–321.

Kim, M., & Kim, C. (2020). Lifestyle and travel motivation of the elderly in South Korea: Baseline characteristics and the relationship between demographic factors. International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 21(2): 141-164.

Kotler, P., & Keller, K.L. (2006). Marketing management (12th ed.) Upper Saddle River, NJ.: Pears Education.

Liew, S.L., Hussin, S.R., & Abdullah, N.H. (2021). Attributes of senior-friendly tourism destinations for current and future senior tourists: An importance-performance analysis approach. SAGE Open, 11(1). Retrieved January 31, 2022, from https://journals.sagepub.com/doi/epub/10.1177/215824402199865.

Maslow, A.M. (1970). Motivation and personality (2nd ed.). New York: Harper & Row.

Otoo, F.E., & Kim, S.S. (2018). Analysis of studies on the travel motivations of senior tourists from 1980 to 2017: Progress and future directions. Current Issues in Tourism, 23(3): 1-25.

Pramanik, P.D. (2020). The tourism village view of visitors using “The 5A & 1P” study. International Journal of Innovative Science and Research Technology, 5(11): 782-791.

Puttachard Lunkam (2564). แนวโน้มธุรกิจ/อุตสาหกรรม ปี 2564-2566: ธุรกิจโรงแรม. สืบค้นเมื่อ February 4, 2565, จาก https://www.krungsri.com/th/research/industry/industry-outlook/Services/Hotels/IO/io-hotel-21.

Rai Utama, I.G.B. (2012). Motivation and Satisfaction of Senior Tourists for Traveling Overseas. In Proceedings of the 13th IAMB Conference Fall 2012 International Conference on Academy and BusinessAt: Bali, Indonesia. Retrieved January 31, 2022, from https://www.researchgate.net/publication/265643512_Motivation_and_Satisfaction_of_Senior_Tourists_for_Traveling_Overseas.

Stralser, S. (2012). MBA in a day: What you would learn at top-tier business schools (if you only had the time!). Hoboken, NJ.: John Wiley & Sons.

UNDESA. (2022). DESA - United Nations. Retrieved January 31, 2022, from https://www.un.org/development/desa/dpad.

UNECE. (2022). Active ageing Index. Retrieved January 31, 2022, from https://unece.org/population.

United Nations World Tourism Organization. (2022). Tourism: An economic and social phenomenon. Retrieved September 25, 2021, from https://www.unwto.org/why-tourism Wadsworth.

World Health Organization. (2002). The world health report 2002: Reducing risks, promoting healthy life. Retrieved September 25, 2021, from http://www.who.int/whr/2002/en/.

Zarotis, G.F. (2021). Event management and marketing in tourism. Global Academic Journal of Humanities and Social Sciences, 3(2): 75-81.

Zielińska-Szczepkowska J. (2021) What are the needs of senior tourists? Evidence from remote regions of Europe. Economies, 9(4): 148.