แนวทางการประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ที่บูรณาการกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ในวิชาสังคมศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 - หลวงนวน ศราวุฒิ; ลัภนโชคดี วารุณี (วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต, 2020)
การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแนวทางการประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณที่บูรณาการกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ในวิชาสังคมศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 และเพื่อศึกษาคุณภาพของแนวทางการประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ที่บูรณาการกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ในวิชาสังคมศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ประชากรในการวิจัยในครั้งนี้ ประกอบด้วย 1) นักเรียนที่กำลังศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ในภาคเรียนที่1 ปีการศึกษา 2561 โรงเรียนราชวินิตสุวรรณภูมิ อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ และ 2) ครูที่ทดลองใช้แนวทางการประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ที่บูรณาการกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ในวิชาสังคมศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนราชวินิตสุวรรณภูมิ อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ จำนวน 3 คน เครื่องมือที่ใช้มี 3 ประเภท ประกอบด้วย แบบวัดทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และใบงาน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย คะแนนพัฒนาการสัมพัทธ์ และการวิเคราะห์เนื้อหา ซึ่งผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ แนวทางการประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ที่บูรณาการกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ในวิชาสังคมศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ขั้นการกำหนดจุดมุ่งหมายของแนวทางการประเมิน 2) ขั้นการออกแบบการประเมิน 3) ขั้นการสร้างและพัฒนาเครื่องมือ 4) ขั้นการดำเนินการประเมิน และ 5) ขั้นการรายงานและนำผลการประเมินไปใช้ประโยชน์ เป็นการแจ้งผลการประเมินและให้ข้อมูลย้อนกลับ เพื่อให้นักเรียนนำผลการประเมินไปพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของตนเอง และครูนำผลที่ได้ไปใช้ปรับปรุงและพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียน ผลการประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ มีรายละเอียดดังนี้ 1) ผลการประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณในภาพรวม พบว่า นักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยการทำแบบวัดทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณเพิ่มขึ้นกลังการใช้แนวทางการประเมิน โดยมีร้อยละของคะแนนพัฒนาการตั้งแต่ 6.67 – 66.67 2) ผลการประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณตามองค์ประกอบของทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ พบว่า นักเรียนทุกคนผ่านเกณฑ์การประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณในทุกองค์ประกอบของทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณในทุกแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ คุณภาพของแนวทางการประเมินทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ที่บูรณาการกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ในวิชาสังคมศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 พบว่า แนวทางการประเมินฯ มีประโยชน์ต่อครูทั้งความสะดวกในการใช้แนวทางการประเมินฯ และสามารถนำผลของการประเมินไปใช้ในการปรับปรุงและพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียน และนักเรียนได้ข้อมูลย้อนกลับไปใช้ในการปรับปรุงและพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของตนเอง