ดนตรีในพิธีกรรมเลี้ยงผีปู่ตาของชาวไทกะเลิง บ้านกุดแฮด อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร - โสมคำ, ธนาธิป (วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 2025)
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของดนตรีในพิธีกรรมเลี้ยงผีปู่ตาของชาวไทกะเลิง บ้านกุดแฮด อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร โดยมุ่งเน้นถึงความสำคัญของดนตรีในพิธีกรรมและบทบาทที่ส่งผลต่อความเชื่อและอัตลักษณ์ของชุมชน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพผ่านการสังเกตภาคสนาม การสัมภาษณ์เชิงลึก และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงวัฒนธรรม ผลการศึกษาพบว่า ดนตรีในพิธีกรรมเลี้ยงผีปู่ตาเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ช่วยสร้างบรรยากาศทางศาสนาและความศักดิ์สิทธิ์ของพิธีกรรม เครื่องดนตรีหลักที่ใช้ ได้แก่ แคน กลองตุ้ม และฉาบ ซึ่งบรรเลงในจังหวะและลายเพลงที่มีความเฉพาะตัว เช่น "ลายผีหมอ" เพื่อเสริมสร้างความรู้สึกร่วมของชุมชนและสื่อสารกับดวงวิญญาณบรรพบุรุษ นอกจากนี้ ดนตรียังมีบทบาทในการส่งเสริมความสามัคคีและการมีส่วนร่วมของชุมชน โดยเฉพาะในช่วงพิธีบายศรีสู่ขวัญและการละเล่นพื้นบ้านที่เกี่ยวข้องกับพิธีกรรม ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของดนตรีในฐานะเครื่องมือในการรักษาและถ่ายทอดวัฒนธรรมของชาวไทกะเลิงจากรุ่นสู่รุ่น