Silpakorn University e-Journal (Social Sciences, Humanities, and Arts)

“ลอย” สัญญะและสุนทรียะของรูปลักษณ์ทางศาสนา สิ่งสำเร็จรูปและวัสดุสังเคราะห์ (“Balloon Buddha”: Sign and aesthetic of religious images, readymade and synthetic material)

สรรเสริญ สันติธญะวงศ์ (Sansern Santitayawong) — 2026-08-31

การใช้สิ่งสำเร็จรูปและวัสดุสังเคราะห์ในศิลปะร่วมสมัยเปิดโอกาสให้เกิดการสร้างความหมายใหม่จากวัสดุและรูปลักษณ์ที่คุ้นเคย โดยเฉพาะเมื่อนำมาใช้ร่วมกับรูปลักษณ์ทางศาสนา ย่อมก่อให้เกิดการตีความและตั้งคำถามต่อความหมายและคุณค่าที่มีอยู่เดิม งานสร้างสรรค์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการสื่อสารของสัญญะและผลกระทบทางสุนทรียะของสิ่งสำเร็จรูปและวัสดุสังเคราะห์ที่นำมาประกอบสร้างรูปลักษณ์ของพระพุทธรูปในลักษณะของศิลปะติดตั้งด้วยวิธีการทางสัญวิทยาจากการศึกษาพบว่าสิ่งสำเร็จรูปและวัสดุสังเคราะห์ที่นำมาสร้างรูปลักษณ์ของพระพุทธรูปในลักษณะของลูกโป่งได้สื่อสารและสร้างผลกระทบทางสุนทรียะในลักษณะต่าง ๆ ทั้งในส่วนของความรู้สึกสัมผัสที่นำไปสู่ความหมายและอุดมคติทางศาสนาและในลักษณะของการรื้อสร้างที่นำไปสู่กระบวนการทางความคิดในเชิงวิพากษ์ ในส่วนของความรู้สึกสัมผัส รูปลักษณ์และองค์ประกอบของทัศนะธาตุ เช่น รูปทรง สี แสง พื้นผิว ปริมาตร จำนวน ลักษณะของการติดตั้งและการจัดวางนำไปสู่แนวคิด เช่น ความหลุดพ้น การปล่อยวาง การเกิด คงอยู่และการสูญสลาย ซึ่งเป็นอุดมคติของพุทธศาสนา ในส่วนของการรื้อสร้าง รูปลักษณ์ของลูกโป่งที่อ้างอิงกับวัฒนธรรมมวลชนและตัวเนื้อวัสดุสังเคราะห์ที่เป็นยางยืดในลักษณะสิ่งสำเร็จรูปที่เกิดจากระบบการผลิตแบบอุตสาหกรรมสมัยใหม่ได้สั่นคลอนและปั่นป่วนสถานะความศักดิ์สิทธิ์ของพระพุทธรูป เมื่อถอดความหมายจากแบบแผนที่ซ่อนเร้นของลักษณะคู่ตรงข้ามระหว่างความศักดิ์สิทธิ์และความเป็นธรรมดาสามัญด้วยวิธีการทางสัญวิทยาได้นำไปสู่กระบวนการทางความคิดในเชิงวิพากษ์ที่แสดงให้เห็นถึงมายาคติที่มีต่อสถานะและความหมายของพระพุทธรูป
ที่โยงใยถึงเป้าหมายและอุดมคติทางศาสนา

The use of readymade objects and synthetic materials in contemporary art provides opportunities to create new meanings from familiar materials and forms, particularly when they are combined with religious imagery, leading to new interpretations and questions about established meanings and values. This creative project aims to study how signs communicate meaning and how readymade objects and synthetic materials affects the aesthetics of Buddha image presented as installation art, using a semiotic approach. The study found that readymade objects and synthetic materials used to create balloon-like Buddha images communicate meanings and generate aesthetic impacts in two aspects: sensory perception, which leads to religious meanings and ideals, and deconstruction, which encourages critical reflection. In terms of sensory perception, the imagery and visual elements––including form, color, light, texture, volume, quantity, installation, and spatial arrangement––convey concepts of liberation, detachment, arising, existence, and dissolution, associated with Buddhist ideals. In terms of deconstruction, the balloon form, which signifies mass culture, and the synthetic elastic material, a readymade product of modern industry, challenge and destabilize the sacred status of the Buddha image. Through a semiotic decoding of the underlying binary opposition between the sacred and the ordinary, the work leads to a process of critical reflection that reveals the myths surrounding the status and meaning of the Buddha image and relates them to the aims and ideals of Buddhism.

ศิลปะร่วมสมัยเชิงสร้างสรรค์จากต้นทุนทางวัฒนธรรมงานสกุลช่างเมืองเพชร (Creative contemporary art based on the cultural capital of Phetchaburi craftsmanship)

ศิริเพ็ญ ภู่มหภิญโญ (Siripen Pumahapinyo) — 2026-08-31

การประยุกต์ใช้ต้นทุนทางวัฒนธรรมผ่านกระบวนการสร้างสรรค์ศิลปะร่วมสมัยเป็นแนวทางสำคัญในการอนุรักษ์ สืบทอด และต่อยอดคุณค่างานสกุลช่างเมืองเพชรให้สอดคล้องกับบริบทสังคมร่วมสมัย งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีร่วมกับการวิจัยเชิงปฏิบัติการสร้างสรรค์ โดยมีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ลักษณะอันโดดเด่นของต้นทุนทางวัฒนธรรมงานสกุลช่างเมืองเพชร 2) เพี่อพัฒนาแนวคิดและเทคนิคการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะร่วมสมัยโดยใช้ต้นทุนทางวัฒนธรรมจากงานสกุลช่างเมืองเพชร และ 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจที่มีต่อคุณค่าและสุนทรียภาพทางศิลปะของผลงานศิลปะร่วมสมัย ขั้นตอนการวิจัย ประกอบด้วย 1) ศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลงานสกุลช่างเมืองเพชรบุรี 2) ศึกษารูปแบบวิธีการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะร่วมสมัย 3) กำหนดแนวคิด วัสดุและเทคนิคการสร้างสรรค์ผลงาน และ 4) จัดแสดงเผยแพร่ผลงาน ผลการวิจัยพบว่า 1) ลักษณะอันโดดเด่นของต้นทุนทางวัฒนธรรมงานสกุลช่างเมืองเพชรปรากฏในแหล่งโบราณสถานและการสืบทอดภูมิปัญญางานสกุลช่างในท้องถิ่น 2) แนวทางการสร้างสรรค์ศิลปะร่วมสมัยสามารถบูรณาการวัสดุ เทคนิค และเทคโนโลยีร่วมสมัยกับอัตลักษณ์งานสกุลช่างเมืองเพชร จนเกิดผลงานสร้างสรรค์ จำนวน 6 ผลงาน ที่สะท้อนคุณค่าทางศิลปะและวัฒนธรรม และ 3) ผลการประเมินความพึงพอใจจากผู้เข้าชมนิทรรศการ จำนวน 150 คน (N = 150) มีค่าเฉลี่ยรวมทุกด้านในระดับมากที่สุด (X̅ = 4.67, S.D. = 0.68) ผลการวิจัยก่อให้เกิดองค์ความรู้ แนวทางการสร้างสรรค์ และผลงานศิลปะร่วมสมัยที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการอนุรักษ์และสืบทอดมรดกทางศิลปวัฒนธรรม การจัดการเรียนการสอน การวิจัย การจัดนิทรรศการ และการเผยแพร่อัตลักษณ์ท้องถิ่น อันนำไปสู่การเพิ่มคุณค่าทางวัฒนธรรมและการพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์อย่างยั่งยืน

The application of cultural capital through contemporary art creation is an important approach to preserving, transmitting, and enhancing the value of the Phetchaburi school of traditional craftsmanship in ways that are relevant to contemporary society. This study employed a mixed-methods approach integrated with creative practice-based research. The objectives of this research were to 1) study the unique characteristics of the cultural capital of Phetchaburi craftsmanship, 2) develop concepts and techniques for creating contemporary artworks by applying these unique characteristics, and 3) study the satisfaction with the value, and aesthetics of the contemporary artworks. The research procedures comprised four phases: 1) examining and analyzing the cultural and artistic characteristics of the Phetchaburi school of traditional craftsmanship; 2) exploring contemporary art creation approaches; 3) developing the conceptual framework and determining the materials and techniques for creative production; and 4) exhibiting and disseminating the resulting contemporary artworks. The findings revealed that: 1) the unique characteristics of the cultural capital of Phetchaburi craftmanship are evident in ancient sites and in the transmission of local craftmanship wisdom; 2) the creative approach successfully integrated contemporary materials, techniques, and technologies with the unique identity of Phetchaburi craftsmanship, resulting in six contemporary artworks that effectively conveyed artistic and cultural values; and 3) the satisfaction evaluation conducted among 150 exhibition visitors (N = 150) indicated the highest level of satisfaction (X̅ = 4.67, S.D. = 0.68). The research generated new knowledge, creative approaches, and contemporary artworks that can be applied to the preservation and transmission of cultural heritage, art education, research, exhibition development, and the promotion of local identity. These outcomes contribute to enhancing cultural value and fostering the sustainable development of the creative economy.

การผลิตอุปลักษณ์ในภาษาไทยของนักศึกษาชาวจีนต่างชั้นปีที่เรียนภาษาไทยในฐานะภาษาที่สอง (Metaphor production in Thai among Chinese students at different academic year levels learning Thai as a second language)

ซิน เซี่ย (Xin Xie) — 2026-08-29

การใช้อุปลักษณ์เป็นปัจจัยสำคัญเกี่ยวกับความเป็นธรรมชาติในการใช้ภาษา และเป็นสิ่งท้าทายในการเรียนภาษาที่สอง งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างชั้นปีของนักศึกษาชาวจีนที่เรียนภาษาไทยในฐานะภาษาที่สองกับความสามารถทางอุปลักษณ์ด้านการผลิตอุปลักษณ์ ข้อมูลเก็บจากเรียงความภาษาไทยของนักศึกษาชาวจีนต่างชั้นปีที่เรียนภาษาไทยในฐานะภาษาที่สองทั้งหมด 34 คน โดยแบ่งเป็นสองกลุ่ม คือ กลุ่มที่อยู่ในชั้นปีที่ 4 กับกลุ่มที่อยู่ในชั้นปีที่ 2 โดยศึกษาจากแง่ความหนาแน่นของอุปลักษณ์ ซึ่งสัมพันธ์กับความเป็นธรรมชาติของการใช้ภาษา และแง่วงความหมายต้นทาง ซึ่งสะท้อนความสามารถในการสร้างความสัมพันธ์เชิงอรรถศาสตร์ระหว่างสิ่งที่อยู่ในวงความหมายต่างกัน ผลการวิจัยยังไม่พบหลักฐานสนับสนุนว่าชั้นปีมีความสัมพันธ์กับความสามารถทางอุปลักษณ์ด้านการผลิตอุปลักษณ์ในกลุ่มตัวอย่างดังกล่าว ความหนาแน่นของอุปลักษณ์ของสองกลุ่มไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.653) และวงความหมายต้นทางมีลักษณะคล้ายกัน ถ้อยคำอุปลักษณ์ภาษาไทยที่นักศึกษาชาวจีนผลิตอยู่ในวงความหมายสงครามโดยส่วนมาก และอุปลักษณ์ภาษาไทยที่นักศึกษาชาวจีนผลิตมีความคล้ายกันกับอุปลักษณ์ภาษาจีนที่เจ้าของภาษาผลิตซึ่งสะท้อนอิทธิพลจากการถ่ายโอนจากภาษาที่หนึ่ง อย่างไรก็ตาม การบูรณาการเนื้อหาเกี่ยวกับอุปลักษณ์ในการเรียนการสอนภาษาไทย อาจช่วยพัฒนาความตระหนักรู้ด้านมโนทัศน์และความเป็นธรรมชาติในการใช้ภาษาไทยของผู้เรียนชาวจีนได้

Metaphor use is a crucial factor for achieving naturalness in language and poses a major challenge for second language learning. This study aims to investigate the relationship between academic year level and metaphor production as a dimension of metaphorical competence among Chinese learners of Thai as a second language. Data were collected from Thai essays written by 34 Chinese undergraduate students, divided into two groups: second-year and fourth-year students. The analysis focused on metaphorical density, which correlates with language naturalness, and source domains, which reflect the ability to establish semantic connections across different domains. The findings did not provide evidence of a statistically significant relationship between academic year level and metaphor production competence in this sample. Metaphorical density did not differ significantly between the two groups (p = 0.653), and both groups utilized similar source domains. Most Thai metaphorical expressions produced by the learners belonged to the domain of “WAR” and exhibited striking similarities to native Chinese metaphors, suggesting the influence of L1 transfer. Nevertheless, integrating metaphor-oriented content into Thai language teaching may help enhance conceptual awareness and foster greater naturalness in Thai language use among Chinese learners.

วงจรชีวิตพื้นที่ท่องเที่ยวและพัฒนาการของการพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชน : กรณีศึกษา ชุมชนในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง ประเทศไทย (The tourist area life cycle and the development of community-based tourism: A case study of local communities in the lower northern region of Thailand)

รัดเกล้า เปรมประสิทธิ์ (Rudklaw Pampasit) — 2026-08-31

การท่องเที่ยวโดยชุมชน (Community-Based Tourism: CBT) มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากการสร้างงาน และกระจายรายได้สู่ครัวเรือน อย่างไรก็ตาม การยกระดับสู่การเป็นพื้นที่ CBT ที่ประสบความสำเร็จนั้น ชุมชนต้องเผชิญกับความท้าทายหลายประการ ส่งผลให้บางแห่งสามารถเติบโตได้อย่างมั่นคง ในขณะที่บางแห่งไม่อาจพัฒนาขีดความสามารถของตนเองได้ บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์พัฒนาการและวงจรชีวิตของพื้นที่ท่องเที่ยวชุมชน โดยใช้แนวคิดวงจรชีวิตแหล่งท่องเที่ยวของ Richard W. Butler เป็นกรอบการศึกษา พื้นที่เป้าหมาย คือ CBT ในภาคเหนือตอนล่าง จำนวน 4 แห่ง ได้แก่ ชุมชนบ้านนาต้นจั่น ชุมชนบ้านใหม่ร่องกล้า ชุมชนลับแล และชุมชนลำน้ำเข็ก การศึกษาครั้งนี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพโดยทำการคัดเลือกผู้ให้ข้อมูลแบบเจาะจง จำนวน 3 กลุ่ม คือ 1) ผู้นำชุมชน 2) แกนนำกลุ่มธุรกิจชุมชนและสมาชิก 3) ผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวในชุมชน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและแบบบันทึก ผลการศึกษาวงจรชีวิตพื้นที่ท่องเที่ยวก่อนเกิดการแพร่ระบาดของ COVID-19 พบว่า 1) การท่องเที่ยวโดยชุมชนบ้านนาต้นจั่นสามารถพัฒนาตนเองจนอยู่ในขั้นเติบโตอย่างมั่นคง (consolidation) 2) การท่องเที่ยวโดยชุมชนบ้านใหม่ร่องกล้าอยู่ในขั้นการพัฒนา (development) 3) การท่องเที่ยวโดยชุมชนลับแลอยู่ในขั้นดำเนินการ (involvement) และ 4) การท่องเที่ยวเชิงผจญภัยล่องแก่งลำน้ำเข็กมีการเติบโตอยู่ในขั้นชะลอตัว (stagnation) นอกจากนี้ วิกฤตการณ์ COVID-19 ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมาได้สร้างภาวะชะงักงันและส่งผลให้วงจรชีวิตพื้นที่ท่องเที่ยวของชุมชนเกิดภาวะถดถอย หลายแห่งต้องอาศัยระยะเวลาในการฟื้นฟูระบบเศรษฐกิจให้กลับสู่สภาวะปกติ ดังนั้น บทเรียนจากสถานการณ์ดังกล่าวจึงควรนำมาประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการวางแผนพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชน เพื่อสร้างความพร้อมในการรับมือกับภัยคุกคามรูปแบบใหม่ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

Community-Based Tourism (CBT) plays a crucial role in grassroots economic development, job creation, and household income distribution. However, elevating a community to a successful CBT destination involves various challenges. Consequently, some communities achieve sustainable growth, while others struggle to develop their full potential. Therefore, this article aims to analyze the development and tourist area life cycle of community-based tourism destinations, utilizing Richard W. Butler’s concept as the analytical framework. The target areas comprise four CBT destinations in the lower northern region of Thailand: Baan Na Ton Chan, Baan Mai Rong Kla, Lablae, and Nam Khek communities. This qualitative research employed a purposive sampling technique to select three groups of key informants: 1) community leaders, 2) leaders and members of community enterprise groups, and 3) community tourism business operators. The research instruments consisted of interview forms and recording forms. The results regarding the tourist area life cycle before the COVID-19 pandemic revealed that: 1) Baan Na Ton Chan community tourism had reached the consolidation stage; 2) Baan Mai Rong Kla community tourism was in the development stage; 3) Lablae community tourism was in the involvement stage; and 4) Nam Khek whitewater rafting adventure tourism had reached the stagnation stage. Furthermore, the COVID-19 crisis over the past three years caused stagnation and led to a decline in the communities’ tourist area life cycle. Many destinations require considerable time to recover economically and return to normal conditions. Therefore, the lessons learned from this study should be applied as guidelines for community-based tourism development planning to ensure
preparedness for potential new threats in the future.

แบบจำลองความชอบและคุณลักษณะของลูกชิ้นเต้าหู้ไก่ที่พึงประสงค์ของผู้บริโภค ในจังหวัดชลบุรี : การประยุกต์ใช้การวิเคราะห์องค์ประกอบร่วม (A consumer preference model and desirable attributes of chicken tofu meatballs in Chonburi province: An application of conjoint analysis)

นฤเบศ คล้ายคลึง (Naruebet Klayklung) — 2026-08-31

การเข้าใจคุณลักษณะเชิงอรรถประโยชน์และพฤติกรรมการบริโภคในเชิงลึกมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์และการวางกลยุทธ์การตลาดเชิงพาณิชย์ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผลิตภัณฑ์ลูกชิ้นเต้าหู้ไก่ และศึกษาพฤติกรรมการบริโภคผลิตภัณฑ์ลูกชิ้นเต้าหู้ไก่ในจังหวัดชลบุรี เป็นงานวิจัยแบบผสม 2 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้เทคนิคการสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 8 คน และขั้นตอนการวิจัยเชิงปริมาณ ทำการกำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างโดยอ้างอิงจากสถิติที่ใช้ในการทดสอบ ได้แก่ การวิเคราะห์องค์ประกอบร่วม จำนวน 150 ตัวอย่าง สุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจงจากนักเรียน/นักศึกษาที่เคยรับประทานผลิตภัณฑ์ลูกชิ้นประเภทต่าง ๆในจังหวัดชลบุรี วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ทำการวิเคราะห์แบบจำลองความชอบในคุณลักษณะที่พึงประสงค์ด้วยการวิเคราะห์องค์ประกอบร่วม ผลการศึกษาข้อมูลทั่วไป พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง มีอายุระหว่าง 18-20 ปี การศึกษาระดับต่ำกว่าปริญญาตรี เป็นนักเรียน/นิสิต/นักศึกษา รายได้ต่ำกว่า 10,000 บาท นอกจากนี้ มีพฤติกรรมการซื้อที่ตลาดสดในช่วงเย็นเพื่อบริโภคเอง โดยมูลค่าที่ซื้อต่อครั้ง 46-50 บาท โดยจะนำไปทอดเพื่อรับประทาน รูปแบบของลูกชิ้นที่ซื้อจะเป็นแบบเสียบไม้พร้อมรับประทาน ผลการวิเคราะห์คุณลักษณะที่พึงประสงค์ พบว่า คุณลักษณะที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญมากที่สุด ได้แก่ การออกแบบบรรจุภัณฑ์ นอกจากนี้ ผู้บริโภคในจังหวัดชลบุรี มีความโน้มเอียงที่จะชอบรูปแบบทรงกลม เนื้อละเอียด มีรสชาติหวานนำ มีการออกแบบบรรจุภัณฑ์แบบ Design A และจำหน่ายในราคา 30 บาท ข้อค้นพบที่ได้จากการวิจัยนี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางสำหรับผู้ประกอบการในการวางกลยุทธ์การพัฒนาผลิตภัณฑ์ลูกชิ้นเต้าหู้ไก่ที่สามารถตอบสนองความต้องการและพฤติกรรมการบริโภคของกลุ่มผู้บริโภคเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ

The understanding of product utilitarian attributes and consumer behavior is crucial for product development and commercial marketing strategies. This research aims to examine the desirable characteristics and consumption behavior of chicken tofu meatballs in Chonburi province. This study employed a two-phase mixed-methods design. The qualitative phase involved in-depth interviews with eight participants. In the qualitative phase, conjoint analysis was used to determine the sample size, resulting a sample of 150 participants. Purposive sampling was used to select students in Chonburi province who had prior experience consuming various types of meatballs. Data were analyzed using descriptive statistics, including percentages, while conjoint analysis was employed to develop a preference model for the desirable attributes. The demographic analysis revealed that the majority of respondents were female, aged between 18 and 20 years, had an education level below a bachelor’s degree, were currently students, and earned a monthly income of less than THB 10,000. Regarding consumption behavior, most respondents purchased meatballs from fresh markets in the evening for personal consumption, spending an average of THB 46-50 per purchase. The respondents typically fried the meatballs before consumption and purchased them in a ready-to-eat skewers. The analysis of desirable attributes revealed that packaging design was the most important attribute influencing consumer choice. Specifically, consumers in Chonburi province exhibited a preference for chicken tofu meatballs that were round in shape, had a fine texture with predominantly sweet flavor, featured packaging Design A, and were priced at THB 30. The findings of this study can serve as a guideline for entrepreneurs in developing chicken tofu meatballs that effectively meet the needs and consumption behavior of their target consumers.

ความหลากหลายทางเพศและความเป็นอิสระของคณะกรรมการบริษัทกับผลการดำเนินงานของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (Board gender diversity and firm performance of listed companies)

เกสรา ปิยะวิบูญ (Kessara Piyawiboon) — 2026-08-31

การขับเคลื่อนนโยบายด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และการกำกับดูแลกิจการ (ESG) ทำให้ความหลากหลายทางเพศและความเป็นอิสระของคณะกรรมการเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับธรรมาภิบาลและความยั่งยืน งานวิจัยนี้จึงมุ่งศึกษาอิทธิพลของความหลากหลายทางเพศและความเป็นอิสระของคณะกรรมการต่อผลการดำเนินงานของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากบริษัทจดทะเบียน จำนวน 251 แห่ง (รวม 753 กรณีสังเกต) ระหว่างปี พ.ศ. 2564-2566 และวิเคราะห์ด้วยแบบจำลองผลกระทบแบบสุ่ม โดยทดสอบอิทธิพลขององค์ประกอบคณะกรรมการ 3 ด้าน ได้แก่ จำนวนกรรมการหญิง สัดส่วนกรรมการอิสระ และจำนวนกรรมการอิสระหญิง ต่อผลการดำเนินงานที่วัดด้วยมูลค่าตลาด (Tobin’s Q) และผลการดำเนินงานทางบัญชี (ROA) ผลการศึกษาพบว่า จำนวนกรรมการหญิงมีอิทธิพลเชิงบวกต่อ Tobin’s Q อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (b = 0.078, p = 0.0498) แต่ไม่พบอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญต่อ ROA สำหรับองค์ประกอบด้านการกำกับดูแลอื่น ๆ ไม่พบอิทธิพลที่มีนัยสำคัญทางสถิติเช่นกัน อย่างไรก็ตาม ตัวแปรควบคุมสำคัญ คือ อัตราส่วนกระแสเงินสดจากการดำเนินงานต่อสินทรัพย์รวม (CFO/TA) มีอิทธิพลเชิงบวกต่อทั้ง Tobin’s Q และ ROA อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในระดับสูง นอกจากนี้ ขนาดกิจการยังมีอิทธิพลเชิงบวกต่อ ROA อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.10 ทั้งนี้ แบบจำลองสามารถอธิบายความผันผวนของ Tobin’s Q และ ROA ได้ร้อยละ 10.90 และ 13.42 ตามลำดับผลการศึกษานี้สอดคล้องกับทฤษฎีการส่งสัญญาณที่ชี้ว่า ความหลากหลายทางเพศของคณะกรรมการทำหน้าที่ส่งสัญญาณเชิงบวก เพื่อยกระดับความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือในสายตาของนักลงทุน อันนำไปสู่การสร้างมูลค่าตลาดของกิจการ งานวิจัยนี้จึงสนับสนุนแนวนโยบายของสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ ที่มุ่งส่งเสริมธรรมาภิบาลและความยั่งยืนในตลาดทุนไทย

The implementation of Environmental, Social, and Governance (ESG) policies has made board gender diversity and independence essential for enhancing corporate governance and sustainability. This research examines their influence on the performance of companies listed on the Stock Exchange of Thailand. Using secondary data from 251 firms (753 observations) collected from 2021 to 2023 and a random effects model, this study analyzes how the number of female directors, the proportion of independent directors, and the number of female independent directors impact market performance (Tobin’s Q) and accounting performance (ROA). The results reveal that the number of female directors has a significant positive influence on Tobin’s Q at the 0.05 level (b = 0.078,
p = 0.0498), whereas no significant influence is observed on ROA. Furthermore, other corporate governance attributes do not demonstrate statistically significant effects. Notably, the control variable, cash flow from operations to total assets (CFO/TA), exerts a strong positive influence on both Tobin’s Q and ROA. Additionally, firm size has a significant positive impact on ROA at the 0.10 level. The models explain 10.90% and 13.42% of the variance in Tobin’s Q and ROA, respectively. These findings are consistent with signaling theory, suggesting that board gender diversity serves as a positive signal that enhances transparency and credibility in the eyes of investors, thereby contributing to the creation of market value for firms. Consequently, this study supports the policy initiatives of the Securities and Exchange Commission (SEC) of Thailand, which aim to foster robust corporate governance and sustainable development within the Thai capital market.

การวิเคราะห์แนวทางการคุ้มครองทางสังคมในประเทศไทยระหว่าง พ.ศ. 2540-2568 : ช่องว่างของความรู้สังคมสงเคราะห์และนโยบายสังคม (Analyzing social protection approaches in Thailand from 1997 to 2025: Social policy and social work knowledge gaps)

กฤษฎา ธีระโกศลพงศ์ (Kritsada Theerakosonphong) — 2026-08-31

การทบทวนวรรณกรรมพบว่างานวิจัยจำนวนไม่น้อยขาดการใช้แนวทางการคุ้มครองทางสังคมที่สอดคล้องกับทิศทางขององค์การระหว่างประเทศในสหประชาชาติ จึงเป็นที่มาของการวิจัยนี้ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนสถานภาพความรู้ของการคุ้มครองทางสังคมในประเทศไทยระหว่าง พ.ศ. 2540-2568 โดยวิเคราะห์แนวทางการศึกษา ผลการวิจัยสำคัญ และระบุช่องว่างองค์ความรู้ที่ต้องเติมเต็มในอนาคต วิธีการศึกษาใช้การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและปรับให้เข้ากับข้อจำกัดของฐานข้อมูลในประเทศไทย คัดเลือกเอกสารตามเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับกรอบแนวทางการคุ้มครองทางสังคมขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) ธนาคารโลก กองทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ (UNICEF) และสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ASEAN) ข้อมูลเหล่านี้นำมาวิเคราะห์เนื้อหาและจำแนกกลุ่มเพื่อการอภิปรายผลการศึกษาตามลำดับเวลาออกเป็น 3 ช่วงสำคัญ ได้แก่ ช่วงแรกระหว่าง พ.ศ. 2540-2550 เน้นการพัฒนาระบบ การปฏิรูประบบ และสร้างมาตรการทางกฎหมายตามความช่วยเหลือจาก ILO และธนาคารโลก ช่วงที่สองระหว่าง พ.ศ. 2551-2560 ขยายการศึกษาครอบคลุมแรงงานในเศรษฐกิจภาคไม่เป็นทางการ และมีประเด็นศึกษาที่เฉพาะมากขึ้น และช่วงที่สาม พ.ศ. 2561 เป็นต้นมา เน้นเชื่อมโยงประเด็นในสถานการณ์ร่วมสมัยเข้ากับกรอบแนวทางการคุ้มครองทางสังคม เช่น ฐานการคุ้มครองทางสังคม การคุ้มครองทางสังคมถ้วนหน้า ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า การศึกษาแนวทางการคุ้มครองทางสังคมอื่น เช่น การคุ้มครองทางสังคมที่คำนึงถึงเพศและเด็ก และการคุ้มครองทางสังคมตอบสนองภาวะฉับพลัน จำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนเพื่อเสริมสร้างความเข้าใจทางวิชาการนโยบายสังคมและสังคมสงเคราะห์ในประเทศไทย ตลอดจนการพัฒนาทิศทางของงานวิจัยและนโยบายการคุ้มครองทางสังคมในอนาคตเพื่อรองรับความหลากหลายของประเด็นร่วมสมัย

The literature review reveals that a considerable body of research is not aligned with the social protection approaches by United Nations international agencies, highlighting the need for this study. Therefore, this research article reviews the state of knowledge on social protection in Thailand from 1997 to 2025. It analyzes approaches and key research findings to identify knowledge gaps that should be addressed in the future. A systematic review adapted to the limitations of Thai databases employed document selection criteria related to the social protection frameworks of the International Labour Organization (ILO), the World Bank, the United Nations Children’s Fund (UNICEF), and the Association of Southeast Asian Nations (ASEAN). These data were subjected to content
analysis and categorized chronologically into three key periods for discussion. The first, from 1997 to 2007, highlighted system development, reform, and the creation of legal measures, with support from the ILO and the World Bank. In the second, from 2008 to 2017, the focus expanded to include informal economy workers and specific issues. The third, from 2018 onwards, focused on linking contemporary issues to frameworks such as the social protection floor and universal social protection. Results suggest that other social protection approaches––such as gender- and child-sensitive and shock-responsive, social protection––should be strengthened to enhance academic understanding of social policy and social work in Thailand and to guide future research and social protection policies in addressing diverse contemporary issues.

การรับรู้และการจัดการโรคอ้วนในเด็กของผู้ปกครอง : การวิเคราะห์ผ่านแบบจำลองความเชื่อทางสุขภาพและเศรษฐกิจการเมืองของอาหาร (Parental perceptions and the management of childhood obesity: A health belief model and political economy of food analysis)

วราภรณ์ มนต์ไตรเวศย์ (Varapon Montrivade) — 2026-08-29

บทความวิชาการนี้ใช้การทบทวนและสังเคราะห์วรรณกรรมเพื่อวิเคราะห์การรับรู้และการจัดการโรคอ้วนในเด็กของผู้ปกครอง โดยใช้แบบจำลองความเชื่อทางสุขภาพ (Health Belief Model: HBM) ควบคู่กับกรอบเศรษฐกิจการเมืองของอาหาร (political economy of food) เพื่ออธิบายความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ของผู้ปกครองกับปัจจัยเชิงโครงสร้างที่กำหนดพฤติกรรมด้านอาหาร บทความเสนอว่าโรคอ้วนในเด็กไม่ควรถูกอธิบายว่าเป็นเพียงผลของพฤติกรรมการเลี้ยงดูของผู้ปกครอง หากแต่เป็นผลของปฏิสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ของผู้ปกครองกับสภาพแวดล้อมทางอาหารและเงื่อนไขเชิงโครงสร้างของระบบอาหาร การสังเคราะห์วรรณกรรมชี้ให้เห็นว่าแบบจำลองความเชื่อทางสุขภาพมีประโยชน์ในการอธิบายการรับรู้ของผู้ปกครองต่อความเสี่ยง ความรุนแรง ประโยชน์ และอุปสรรคของการจัดการโรคอ้วนในเด็ก แต่หากใช้เพียงลำพังอาจนำไปสู่การอธิบายแบบลดทอนที่เน้นความรับผิดชอบของปัจเจกมากเกินไป ทั้งที่การรับรู้ดังกล่าวถูกหล่อหลอมโดยสภาพแวดล้อมทางอาหาร การขยายตัวของอาหารแปรรูปขั้นสูง การตลาดอาหารต่อเด็ก และข้อจำกัดเชิงโครงสร้างของครัวเรือนเมือง ดังนั้น การจัดการโรคอ้วนในเด็กอย่างมีประสิทธิภาพจึงควรบูรณาการทั้งการส่งเสริมการรับรู้ของผู้ปกครอง การปรับสภาพแวดล้อมทางอาหาร และมาตรการเชิงนโยบาย เพื่อให้การป้องกันและจัดการโรคอ้วนในเด็กมีประสิทธิผลและยั่งยืน

This academic article employs a literature review and conceptual synthesis to examine parental perceptions and the management of childhood obesity by integrating the Health Belief Model (HBM) with the political economy of food framework. The article argues that childhood obesity should not be understood solely as the outcome of parental feeding practices, but rather as the product of the interaction between parental perceptions, the food environment, and the structural conditions of the contemporary food system. The synthesis indicates that the Health Belief Model (HBM) provides a useful framework for explaining how parents perceive susceptibility, severity, benefits, and barriers related to childhood obesity management. However, when applied in isolation, the model tends to overemphasize individual responsibility while overlooking the broader structural conditions that shape parental decision-making. These conditions include the expansion of ultra-processed foods, pervasive food marketing targeting children, and the structural constraints faced by urban households. The article therefore argues that effective and sustainable childhood obesity management requires an integrated approach that combines strengthening parental perceptions, improving food environments, and implementing supportive public policies to achieve effective and sustainable prevention and management of childhood obesity.