Silpakorn University e-Journal (Social Sciences, Humanities, and Arts)

การพัฒนาหนังสือเด็ก ชุด ทศชาติชาดก เรื่อง “ความดีงามของพระเนมิราช” (The development of a children’s book in the Ten Jatakas series: The Virtues of Phra Nemiraj)

นิกร กาเจริญ (Nikorn Kacharoen) — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การจัดการทางวัฒนธรรมทางด้านวรรณกรรมชาดก ที่มีภาษาความลึกซึ้งต่อการทำความเข้าใจ และความหมายที่แฝงไว้ในภาพประกอบที่มีความวิจิตรงดงาม ทำให้ยากต่อการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรมที่สำคัญให้กับเด็กและเยาวชน บทความนี้มีวัตถุประสงค์ในการสังเคราะห์องค์ความรู้จากกระบวนการการพัฒนาหนังสือเด็ก ชุด ทศชาติชาดก เรื่อง “พระเนมิราชชาดก” ที่ส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม เผยแพร่สู่สาธารณชน ผลจากการสังเคราะห์องค์ความรู้จากข้อมูลหนังสือนิทานชาดกที่มีจำนวนมากกว่า 5 รูปแบบ โดยเฉพาะเนื้อหาจากหนังสือทศชาติ ฉบับความย่อ ที่จัดพิมพ์ในปี พ.ศ. 2518 ในอดีตสู่ปัจจุบัน ทำให้ได้แก่นเนื้อหาสารประโยชน์ที่สำคัญของชาดกแต่ละเรื่อง นำไปสู่การสร้างสรรค์หนังสือเด็ก เรื่อง “ความดีงามของพระเนมิราช” ได้จัดพิมพ์เป็นรูปเล่ม ขนาด 20 x 26 เซนติเมตร จำนวน 36 หน้า แนวนอน พิมพ์สี่สีทั้งเล่ม ทำให้ค้นพบว่าหลักการและแนวคิดการพัฒนาหนังสือเด็กนั้น ต้องให้ความสำคัญกับแนวคิดของเนื้อหา รูปแบบภาพประกอบ และเทคนิควิธีการ ผลการสร้างสรรค์พบว่า หนังสือมีส่วนช่วยส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ให้แก่เด็กได้พอสมควร โดยเฉพาะภาพประกอบที่มีรูปแบบที่เหมาะสมกับช่วงวัยของเด็ก ที่มีช่วงอายุตั้งแต่ 7-12 ปี ช่วยสร้างความสนุกสนาน เพลิดเพลิน และทำให้เด็กเข้าใจหลักธรรมคำสอนในเรื่องราวได้ง่ายยิ่งขึ้น ทำให้เด็กเกิดการเรียนรู้คุณธรรมผ่านภาพประกอบหนังสือที่มีรูปแบบที่เหมาะสมกับวัยของเด็กได้เป็นอย่างดี

The cultural transmission of Jataka literature presents challenges in fostering moral and ethical values among children and youth due to its complex language and the layered meanings conveyed through elaborate illustrations. This article aims to synthesize knowledge derived from the development process of a children’s book in the Ten Jatakas series, Phra Nemiraj Jataka, designed to promote moral and ethical values for public dissemination. The study draws on an analysis of more than five formats of Jataka storybooks, with particular emphasis on the abridged edition of the Ten Jatakas published in 1975, tracing developments from the past to the present. This synthesis yielded the essential thematic and moral elements of the Jataka narratives, which informed the creation of the children’s book titled The Virtues of Phra Nemiraj. The resulting book was produced in a horizontal format, measuring 20 x 26 centimeters and comprising 36 pages with full-color printing throughout. The creative process highlights that the development of children’s book should prioritize conceptual clarity of content, appropriate illustration styles, and effective production techniques. The findings indicate that the book contributes meaningfully to the promotion of moral and ethical values among children, particularly through illustrations tailored to the development stage of readers aged 7-12. These age-appropriate visual elements enhance enjoyment, engagement, and comprehension, enabling children to more easily understand moral teachings and internalize ethical values through visual storytelling.

การวิเคราะห์ผลิตภัณฑ์รองเท้าวิ่งด้วยหลักการกลยุทธ์มหาสมุทรสีคราม (Analysis of running shoes using Blue Ocean Strategy)

Sun, 28 Dec 2025 00:00:00 +0700

ท่ามกลางตลาดที่มีข้อจำกัดในการสร้างความโดดเด่น ผลการวิเคราะห์เชิงปริมาณสามารถระบุปัจจัยที่มีผลต่อการรับรู้ความแตกต่างของผลิตภัณฑ์จากมุมมองผู้บริโภคได้ งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงการเก็บข้อมูลและการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อสร้างผืนผ้าใบเชิงกลยุทธ์สำหรับการวิเคราะห์ความแตกต่างของผลิตภัณฑ์ งานวิจัยใช้ผลิตภัณฑ์รองเท้าวิ่งเป็นผลิตภัณฑ์ตัวอย่างเนื่องจากเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีการแข่งขันสูง มีการพัฒนาต่อเนื่องยาวนาน และเป็นตลาดที่มีความยากในการสร้างความแตกต่างใหม่ตามแนวคิดกลยุทธ์มหาสมุทรสีคราม ผู้วิจัยได้ทำการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 10 คน เพื่อกำหนดปัจจัยประเมิน แล้วสร้างแบบสอบถามเพื่อเก็บข้อมูลจากกลุ่มผู้ใช้ จำนวน 50 คน จากนั้นวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อสร้างผืนผ้าใบเชิงกลยุทธ์ และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีโมเดลสมการโครงสร้างเพื่อประเมินความเชื่อมั่นของตัวแปรเชิงปริมาณ ผลการวิจัย พบว่า ปัจจัยด้านราคา ความนุ่มสบาย การออกแบบ และวัสดุที่ใช้ยังไม่มีความแตกต่าง ในขณะที่ปัจจัยด้านชื่อเสียงของยี่ห้อมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ ในงานวิจัยนี้นำเสนอวิธีการเก็บและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณซึ่งจะเป็นประโยชน์กับนักออกแบบ นักพัฒนา และธุรกิจ เพื่อนำไปปรับใช้ในกระบวนการวิเคราะห์และพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ต่อไป

In a market increasingly constrained in its ability to create product distinctiveness, quantitative analysis plays a crucial role in identifying the key factors that shape consumers’ perceptions of differentiation. This study aims to demonstrate a systematic approach to data collection and analysis for constructing a strategic canvas to evaluate product differentiation. Running shoes were selected as the sample product due to their highly competitive market, extensive technological development, and the growing difficulty of generating new differentiation within the Blue Ocean Strategy (BOS) framework. Ten experts were interviewed to determine the assessment factors, after which a questionnaire was developed and distributed to 50 users. The collected data were analyzed to construct the strategic canvas, and structural equation modeling was applied to assess the reliability of the quantitative measures. The results revealed no significant differentiation in price, comfort, design, or materials, whereas brand reputation shows a statistically significant difference. This research presents a quantitative data collection and analysis method that can support designers, developers, and businesses in product analysis and in the development of new products.

ความกลมกลืนระหว่างหลักฮวงจุ้ยกับหลักสถาปัตยกรรม : การศึกษามิติทางวัฒนธรรมของการออกแบบและจัดวางประตูในบริบทไทย (Harmony between Feng Shui and architectural principles: A cultural study of door design and placement in the Thai context)

Sun, 28 Dec 2025 00:00:00 +0700

ความเชื่อเรื่องฮวงจุ้ยมีอิทธิพลต่อการออกแบบที่อยู่อาศัยของคนไทยเชื้อสายจีนและได้ผสมผสานเข้ากับแนวคิดสถาปัตยกรรมไทยในปัจจุบันอย่างแพร่หลาย อย่างไรก็ตามยังพบความไม่สอดคล้องกันระหว่างหลักฮวงจุ้ยกับหลักสถาปัตยกรรมในการออกแบบและจัดวางประตูบ้าน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความแตกต่างระหว่างหลักฮวงจุ้ยและหลักสถาปัตยกรรม รวมถึงหาแนวทางการปรับใช้ร่วมกันอย่างสมดุล การวิจัยใช้วิธีเชิงคุณภาพโดยเก็บข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกจากซินแส สถาปนิก และสถาปนิกซินแส รวมทั้งหมด 8 ราย ผลการศึกษาพบว่า หลักฮวงจุ้ยมุ่งเน้นความเป็นสิริมงคลและการกักเก็บพลังชี่ ขณะที่หลักสถาปัตยกรรมให้ความสำคัญกับประโยชน์ใช้สอย ความงาม ความปลอดภัย และความแข็งแรง แม้แนวคิดทั้งสองจะต่างกันในจุดมุ่งหมาย แต่มีรายละเอียดบางประการในการออกแบบที่สอดคล้องกัน เช่น การคำนึงถึงทิศทางและขนาดของประตู นอกจากนี้ยังพบแนวทางการประสานกันสองแนวทาง ได้แก่ 1) การออกแบบให้สัมพันธ์กับแนวคิดพลังชี่ และ 2) การใช้สิ่งของทางวัฒนธรรมมาตกแต่งเสริมกำลังให้กับผู้อยู่อาศัย ซึ่งผลการศึกษาช่วยเสริมความเข้าใจต่อการประยุกต์ใช้ศาสตร์ฮวงจุ้ยร่วมกับสถาปัตยกรรม เพื่อสร้างสมดุลระหว่างความเชื่อ วัฒนธรรม และประโยชน์ใช้สอยในงานออกแบบร่วมสมัย

Feng Shui beliefs have significantly influenced the residential design practices of Thai Chinese communities and have been widely integrated into contemporary Thai architectural concepts. However, inconsistencies remain between Feng Shui principles and architectural principles, particularly in the design and placement of house entrances. This research aims to examine the differences between these two frameworks and to identify balanced approaches for their combined application. A qualitative research method was employed, drawing on in-depth interviews with eight informants, including Feng Shui masters, architects, and architect–Feng Shui practitioners. The findings reveal that Feng Shui emphasizes auspiciousness and the cultivation and retention of Qi energy, while architectural principles prioritize functionality, aesthetics, safety, and structural integrity. Despite their differing objectives, both systems share certain design considerations, such as door orientation and proportion. Two integrative approaches were identified: 1) designing in alignment with the flow of Qi energy, and 2) incorporating culturally symbolic elements to enhance the occupants’ sense of well-being. The findings contribute to a deeper understanding of how Feng Shui can be harmoniously integrated with architectural practice, helping to establish a balance between belief, culture, and practical utility in contemporary design.

การศึกษาความรู้ทางหลักภาษาในแบบเรียนวิชาภาษาเขมร (A study of Khmer grammar in Khmer language textbooks)

Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

ความรู้ทางหลักภาษาเป็นพื้นฐานสำคัญของการเรียนรู้ภาษาเขมร เนื่องจากช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจระบบการใช้ภาษาอย่างถูกต้องและสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังเป็นรากฐานในการพัฒนาทักษะทางภาษาอื่น ๆ และเสริมสร้างความเข้าใจในคุณค่าทางวัฒนธรรมของภาษาเขมร งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเนื้อหาความรู้ทางหลักภาษา และการนำเสนอเนื้อหาความรู้ทางหลักภาษาในแบบเรียนวิชาภาษาเขมรชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ตามหลักสูตรการศึกษาของประเทศกัมพูชาฉบับปัจจุบัน (ค.ศ. 1996) โดยใช้การวิจัยเชิงเอกสารและวิเคราะห์เนื้อหาตามกรอบแนวคิดหลักภาษาของพระยาอุปกิตศิลปสาร รวมทั้งประยุกต์แนวคิดการจัดการเรียนรู้ของ ทิศนา แขมมณี ในการพิจารณากลวิธีการนำเสนอเนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า เนื้อหาความรู้ทางหลักภาษาในแบบเรียนวิชาภาษาเขมร สามารถแบ่งออกได้เป็น 4 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ กลุ่มความรู้ทางระบบตัวอักษร กลุ่มความรู้ทางระบบเสียงและพยางค์ กลุ่มความรู้ทางระบบคำ และกลุ่มความรู้ทางระบบวากยสัมพันธ์ การนำเสนอเนื้อหาความรู้ทางหลักภาษา แบ่งได้เป็น 3 วิธี ได้แก่ การนำเสนอด้วยการให้เฉพาะตัวอย่าง การนำเสนอด้วยวิธีการอุปนัย และการนำเสนอด้วยวิธีการนิรนัย ในส่วนความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ทางหลักภาษากับทักษะความรู้อื่น พบว่าความรู้ทางหลักภาษานั้นสัมพันธ์กับการพัฒนาทักษะการอ่านและการเขียนเป็นอย่างมาก อีกทั้งยังสัมพันธ์กับความรู้ทางวรรณกรรมด้วย ทั้งนี้ ผลการศึกษาสามารถประยุกต์ใช้ในการออกแบบหลักสูตรการสอนและสื่อภาษาเขมรในประเทศไทย เพื่อให้สอดคล้องกับโครงสร้างภาษาและมาตรฐานการเรียนรู้ของกัมพูชาอย่างมีประสิทธิภาพ

Grammatical knowledge forms a fundamental foundation for learning the Khmer language, as it enables learners to understand linguistic structures accurately, communicate effectively, and develop an appreciation of the cultural and aesthetic values embedded in the language. This study aims to examine both the grammatical content and the pedagogical approaches used to present grammatical knowledge in Khmer language textbooks for grades 1 through 12, based on the current Cambodian national curriculum (1996). The research employed a documentary research design and content analysis methodology. The analytical framework was informed by Phraya Upakit Sinlapasan’s grammatical classification and Tissana Khammanee’s principles of learning management, which were applied to examine instructional presentation strategies. The findings indicate that the grammatical content in the textbooks can be categorized into four main domains: the alphabetic system, the phonological and syllabic system, morphology (the word system), and syntax. In terms of instructional presentation, three primary methods were identified: presentation through exemplification, inductive presentation, and deductive presentation. Furthermore, the results reveal a strong relationship between grammatical knowledge and the development of other language skills, particularly reading and writing, as well as literary knowledge. The findings of this study can be applied to curriculum development, instructional design, and the production of Khmer language teaching materials in Thailand, ensuring effective alignment with Cambodian linguistic structures and educational standards.

วิถีแห่งทรัพยากรเตยของช่างจักสานเตยปาหนันชุมชนบ้านดุหุน จังหวัดตรัง (The way of Pandanus resources among Panan Pandanus weaving artisans of the Baan Duhun community, Trang province)

Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

งานวิจัยนี้ให้ความสำคัญต่อต้นเตยปาหนัน ซึ่งถือเป็นต้นทุนทางทรัพยากรของผู้คนในชุมชนสู่การสร้างภูมิปัญญาอันนำไปสู่วิถีชีวิตที่เชื่อมโยงของวัฒนธรรมเตยปาหนัน มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์วิถีแห่งทรัพยากรเตยของช่างจักสานเตยปาหนัน ชุมชนบ้านดุหุน ซึ่งมีพื้นที่ตั้งอยู่ในอำเภอสิเกา จังหวัดตรัง โดยทบทวนเอกสารที่เกี่ยวข้อง ใช้ระเบียบการวิจัยเชิงคุณภาพ ประเภทกรณีศึกษา ใช้เครื่องมือวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ ซึ่งมีกลุ่มประชากรเป้าหมาย คือ ช่างจักสาน จำนวน 12 ราย ผลการวิจัยสรุปเป็น 4 ประเด็น ดังนี้ 1) ต้นเตย - ต้นทางแห่งหัตถกรรม : ในชุมชนมีแหล่งพื้นที่เตยปาหนัน 2 แหล่ง ได้แก่ บริเวณป่าชุมชนติดชายหาด และป่าชุมชนที่ไม่ติดชายหาด ช่างจักสานใช้เตยทั้งสองแหล่ง แต่ไม่เคยมีการบันทึกหรือจัดทำข้อมูลการใช้ทรัพยากร 2) ภูมิปัญญาในการตัดเตย : มีการเลือกใบที่ไม่อ่อนและไม่แก่จนเกินไป โดยใช้มีดพร้าตัดบริเวณโคนกอ 3) วิถีชีวิตที่เกี่ยวข้องกับการตัดเตย : ช่างจักสานเลือกเวลาเช้าหรือช่วงเย็นในการเดินทางไปตัดเตยปาหนัน ซึ่งจะไปด้วยกันอย่างน้อย 2 คน เพื่อช่วยเหลือกัน และ 4) การรักษาทรัพยากรเตย : ถึงแม้จะไม่มีการปลูกทดแทนอย่างเป็นรูปธรรม แต่ด้วยการตัดต้นเตยที่มีเทคนิคไม่ให้ลึกถึงโคนต้นทำให้ต้นเตยแตกหน่ออีกครั้งและใช้งานได้แบบหมุนเวียน การศึกษาในครั้งนี้ทำให้เห็นถึงคุณค่าของทรัพยากรเตยที่สัมพันธ์กับวิถีชีวิตสู่การสร้างนิเวศวัฒนธรรมซึ่งยังประโยชน์แก่ผู้คน สัตว์ และภูมิประเทศในชุมชน ซึ่งล้วนก่อให้เกิดระบบการพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน โดยสามารถนำความรู้ไปต่อยอดสู่การสร้างมูลค่าเพิ่มแก่สินค้าเชิงวัฒนธรรมซึ่งยังประโยชน์ในมิติทางเศรษฐกิจของชุมชนต่อไป

This research focuses on the Panan Pandanus as a key natural resource that underpins local wisdom and sustains a way of life closely connected to pandanus-based cultural practices in southern Thailand. The study aims to investigate and analyze the ways in which pandanus resources are utilized by pandanus weaving artisans in the Baan Duhun community, located in Sikao District, Trang Province. A qualitative research approach employing a case study design was adopted. Data were collected through in-depth interviews with twelve local artisans, supported by a review of relevant documents. The findings are synthesized into four key aspects. First, pandanus as the source of handicrafts: the community accesses pandanus resources from two main areas—the coastal community forest and the inland community forest—yet no formal documentation or systematic records of resource use have been established. Second, local wisdom in harvesting pandanus: artisans select leaves that are neither too young nor overly mature and harvest them using a machete, cutting at the base of the clump. Third, ways of life associated with harvesting: pandanus is typically harvested in the morning or late afternoon, with artisans working in groups of at least two for mutual assistance. Fourth, resource conservation practices: although noformal replanting system exists, the technique of cutting leaves without damaging the root system enables pandanus plants to regenerate, allowing resources to be used sustainably in a cyclical manner. This study reveals the value of the pandanus resources as an integral part of community life and demonstrates how their use contributes to the formation of a cultural ecology that benefits people, animals, and the local landscape. These interdependent relationships provide knowledge that can be further developed to add value to cultural products and support the long-term economic sustainability of the community.

การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es) ร่วมกับความรู้ในเนื้อหาผนวกวิธีการสอนและเทคโนโลยีของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 (Developing analytical thinking skills through an inquiry-based learning approach (5Es) integrated with technological pedagogical content knowledge among seventh-grade students)

อรอุมา พันธ์เกตุ (Onuma Phankhat) — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์เป็นเป้าหมายสำคัญของการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ในศตวรรษที่ 21 เนื่องจากเป็นพื้นฐานในการแก้ปัญหาและตัดสินใจอย่างมีเหตุผล งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es) ร่วมกับความรู้ในเนื้อหาผนวกวิธีการสอนและเทคโนโลยี (TPACK) และศึกษาผลของการจัดการเรียนรู้ต่อทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียน กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2566 จำนวน 100 คน ที่ได้จากการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้เรื่อง หน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต ระยะเวลา 6 สัปดาห์ และแบบทดสอบวัดทักษะการคิดวิเคราะห์ชนิดปรนัย 30 ข้อ ครอบคลุมการจำแนก การจัดหมวดหมู่ การเชื่อมโยง การสรุปความ และการประยุกต์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบที ผลการวิจัยพบว่า แผนการจัดการเรียนรู้มีประสิทธิภาพสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด (E1/E2 = 75.36/77.96) และทักษะการคิดวิเคราะห์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยการจำแนกมีพัฒนาการสูงที่สุด รองลงมา คือ การจัดหมวดหมู่ การเชื่อมโยง การประยุกต์ และการสรุปความ งานวิจัยชี้ว่าการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es) ร่วมกับ TPACK มีประสิทธิผลต่อการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Analytical thinking skills are a crucial goal of 21st-century science education, as they serve as a foundation for effective problem-solving and rational decision-making. This study aimed to develop an inquiry-based learning approach using the 5Es instructional model integrated with Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) and to examine its effects on seventh-grade students’ analytical thinking skills. The sample consisted of 100 seventh-grade students enrolled in the 2023 academic year, selected through purposive sampling. The research instruments included a six-week instructional plan on the topic Basic Units of Life and a 30-item multiple-choice test designed to assess analytical thinking skills across five dimensions: classification, categorization, association, summarization, and application. Data were analyzed using percentages, means, standard deviations, and t-tests. The findings revealed that the instructional plan achieved an efficiency level exceeding the predetermined criteria (E1/E2 = 75.36/77.96). Students’ post-test scores in analytical thinking skills were significantly higher than their pre-test scores at the 0.05 level. Among the five dimensions, classification showed the greatest improvement, followed by categorization, association, application, and summarization. The findings demonstrate that integrating the 5Es inquiry-based learning approach with TPACK is effective in enhancing analytical thinking skills and can be effectively applied to lower secondary science instruction.

แม่แจ่มแอ่...ความงามจากผ้าซิ่นตีนจกในศิลปะร่วมสมัย (Mae Chaem Ae… the aesthetic of Pha Sin Teen Jok in contemporary art)

ธกฤต เฉียบแหลม (Thakrit Chiablaem), ฉลองเดช คูภานุมาต (Chalongdej Khuphanumat) — Sun, 28 Dec 2025 00:00:00 +0700

แม่แจ่มเป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่ที่มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมโดดเด่น โดยเฉพาะการทอผ้าซิ่นตีนจก ซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ได้รับการสืบทอดมาอย่างยาวนาน ในการศึกษาวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบทวัฒนธรรมการทอผ้าซิ่นตีนจกของอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ในด้านประวัติความเป็นมา แนวคิด รูปแบบ อัตลักษณ์ และความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับการใช้ผ้าทอในวิถีชีวิตของผู้คน และ 2) สร้างสรรค์ศิลปะสื่อผสมและศิลปะจัดวาง โดยนำองค์ความรู้จากการศึกษาวัฒนธรรมการทอผ้ามาเป็นแรงบันดาลใจ เพื่อสะท้อนคุณค่าและความงามของลวดลายผ้าซิ่นตีนจกแม่แจ่มในรูปแบบศิลปะร่วมสมัย การศึกษาครอบคลุมพื้นที่ 2 ตำบลในอำเภอแม่แจ่ม ได้แก่ ตำบลท่าผา และตำบลช่างเคิ่ง โดยวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร แนวคิด ทฤษฎีทางศิลปะ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมการทอผ้าซิ่นตีนจก ทั้งในด้านประวัติศาสตร์ เทคนิค ลวดลาย และความเชื่อ เพื่อสังเคราะห์เป็นแนวคิดและเทคนิคในการสร้างสรรค์ศิลปะสื่อผสม ผลการวิจัยพบว่า 1) วัฒนธรรมการทอผ้าซิ่นตีนจกมีบทบาทสำคัญต่อวิถีชีวิตและความเชื่อทางพุทธศาสนาของคนแม่แจ่มมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ซึ่งสะท้อนผ่านลวดลายโบราณและร่วมสมัย และ 2) ผู้วิจัยได้สร้างสรรค์ผลงานศิลปะสื่อผสมโดยผสมผสานเทคโนโลยีกับวัฒนธรรมดั้งเดิม เพื่อถ่ายทอดคุณค่าและความงามของลวดลายผ้าซิ่นตีนจกในมิติศิลปะร่วมสมัย การสร้างสรรค์ครั้งนี้มีส่วนช่วยส่งเสริมความตระหนักรู้ถึงคุณค่าของลวดลายผ้าซิ่นตีนจก อันเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ และต่อยอดสร้างคุณค่าใหม่ให้กับสังคมและเยาวชนรุ่นใหม่ในพื้นที่ต่อไป

Mae Chaem is a district in Chiang Mai Province distinguished by its prominent cultural identity, particularly the weaving of the Pha Sin Teen Jok, a traditional textile art form that has been preserved and passed down through generations. This research aims to: 1) examine the cultural context of Pha Sin Teen Jok weaving in Mae Chaem—including its history, concepts, styles, identities, and associated beliefs reflected in everyday life—and 2) create mixed media and installation artworks inspired by the cultural knowledge gained from this study, in order to express the value and aesthetic qualities of Pha Sin Teen Jok in a contemporary art form. The study focuses on two sub-districts in Mae Chaem: Tha Pha and Chang Khing. Relevant documents, art theories, and prior research on Pha Sin Teen Jok—including its history, techniques, motifs, and cultural beliefs—were analyzed to synthesize ideas and methods for the creation of mixed media artworks. The findings indicate that: 1) the culture of Pha Sin Teen Jok weaving has played a significant role in the lifestyle and Buddhist beliefs of Mae Chaem communities from the past to the present, as reflected in both traditional and contemporary motifs; and 2) the researcher produced mixed media artworks that integrate new technology with traditional cultural elements to communicate the value and beauty of Pha Sin Teen Jok within the framework of contemporary art. This creative practice helps raise awareness of the cultural significance of Pha Sin Teen Jok motifs—an important form of intangible cultural heritage—and promotes the continued development of cultural value among local communities and younger generations.

กลวิธีภาษาจากเรื่องเล่าของผู้ประกอบการธุรกิจในหาดใหญ่กับการระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) (Linguistic strategies in the narratives of Hat Yai entrepreneurs during the COVID-19 pandemic)

ณฐศร อังศุวิริยะ (Nathasorn Angsuwiriya) — Tue, 30 Dec 2025 00:00:00 +0700

การแพร่ระบาดของโควิด-19 สร้างความท้าทายอย่างยิ่งแก่ผู้ประกอบการในอำเภอหาดใหญ่ ซึ่งเป็นศูนย์กลางการค้าสำคัญในภาคใต้ของไทย ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เรื่องเล่าของผู้ประกอบการจึงเป็นช่องทางหนึ่งที่สะท้อนถึงการใช้ภาษาในการทำความเข้าใจประสบการณ์ภาวะวิกฤติ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์สำคัญ คือ การศึกษากลวิธีภาษาจากเรื่องเล่าการทำธุรกิจของผู้ประกอบการธุรกิจในหาดใหญ่ที่สามารถสะท้อนปริชานทางสังคมของผู้ประกอบการ โดยการสัมภาษณ์ในเชิงลึกถึงเรื่องราวที่เป็นประสบการณ์ตรงในการทำธุรกิจของตัวเอง ในบริบทของสถานการณ์วิกฤตโควิด-19 ผู้วิจัยเก็บข้อมูลจาก 14 ร้านค้าที่ต่างขนาดกัน ผู้ประกอบการ จำนวน 14 คน ด้วยวิธีคัดเลือกแบบเจาะจง ตามแนวการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยใช้แนวคิดทางภาษาศาสตร์ในการวิเคราะห์ข้อมูล ผลการวิจัยพบว่า มีกลวิธีภาษาสำคัญที่สามารถแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ 1) กลวิธีหลัก ซึ่งมีกลวิธีย่อย 4 กลวิธี ได้แก่ การเลือกใช้คำศัพท์ การใช้คำถามวาทศิลป์ การใช้อุปลักษณ์ และการซ้ำคำ และ 2) กลวิธีเสริม ซึ่งมีกลวิธีย่อย 5 กลวิธี ได้แก่ การใช้ความหมายชี้บ่งเป็นนัย การใช้คำอุทานเสริมบท การใช้ทัศนภาวะ การใช้คำไม่สุภาพ และการใช้สำนวน ผลการวิจัยที่ได้สะท้อนความคิด ความรู้สึกของผู้ประกอบการหลายประการ โดยเฉพาะประเด็นอารมณ์ความรู้สึกของผู้ประกอบการที่ทำให้เห็นความไม่พึงพอใจ ความผิดหวัง การไม่เห็นทางออกของปัญหา ความคิดที่มีต่อสถานการณ์หรือปัญหาในการทำธุรกิจ รวมถึงรูปแบบหรือวิธีการทำธุรกิจ และยังสื่อสะท้อนวัฒนธรรม ความเป็นไทยผ่านกลวิธีภาษาในแง่มุมผู้ประกอบการในฐานะผู้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจในพื้นที่ อันจะนำไปสู่การเรียนรู้ การแก้ปัญหาในการทำธุรกิจผ่านเรื่องเล่าของผู้ประกอบการได้

The COVID-19 pandemic posed unprecedented challenges to entrepreneurs in Hat Yai, a major commercial hub in Southern Thailand. Amid rapid and profound disruptions, entrepreneurs’ narratives provide valuable insight into how language is used to make sense of crisis experiences. This study aims to investigate the linguistic strategies employed in the business narratives of Hat Yai entrepreneurs and to examine how these strategies reflect their social cognition. Using a qualitative research approach, in-depth interviews were conducted with 14 entrepreneurs from businesses of varying sizes, selected through purposive sampling. The participants shared first-hand experiences of managing their businesses during the COVID-19 crisis. The data were analyzed using linguistic analytical frameworks. The findings reveal two major categories of linguistic strategies. The first category, main strategies, comprises four sub-strategies: lexical choice, rhetorical questions, metaphor, and repetition. The second category, supplementary strategies, consists of five sub-strategies: implicature, supplementary exclamations, modality, impolite expressions, and idiomatic expressions. These linguistic strategies reflect various dimensions of the entrepreneurs’ thoughts and emotions, particularly feelings of dissatisfaction, disappointment, and a perceived lack of solutions to business-related problems. The narratives also convey entrepreneurs’ perspectives on business practices, coping strategies, and problem-solving approaches. Furthermore, the findings illustrate how Thai cultural values are embedded in linguistic expression, highlighting entrepreneurs’ roles as key drivers of the local economy. The study demonstrates that entrepreneurs’ narratives serve as an important resource for understanding learning processes and business problem-solving during times of crisis.