รูปแบบการดูแลรักษาสุขภาพแบบพื้นบ้านของกลุ่มชาติพันธุ์ซองในจังหวัดจันทบุรีและตราด
คำสำคัญ:
การแพทย์ชาติพันธุ์, การดูแลรักษาสุขภาพแบบพื้นบ้าน, ภูมิปัญญาท้องถิ่น, กลุ่มชาติพันธุ์ซองบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบและปัจจัยที่มีผลต่อการดูแลรักษาสุขภาพแบบพื้นบ้าน การสืบทอดองค์ความรู้จากการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของกลุ่มชาติพันธุ์ซอง ชุมชนบ้านตะเคียนทอง ตำบลคลองพลู อำเภอเขาคิชกูฏ จังหวัดจันทบุรี และชุมชนบ้านช้างทูล ตำบลช้างทูล อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด ซึ่งทั้งสองชุมชนมีวัฒนธรรมที่โดดเด่น มีอัตลักษณ์เฉพาะท้องถิ่น อีกทั้งในท้องถิ่นยังมีวิธีการดูแลรักษาสุขภาพแบบพื้นบ้านโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มาจากศาสตร์โบราณ โดยการวิจัยเชิงคุณภาพและเก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลที่สำคัญ จำนวน 27 คน และนำมาวิเคราะห์โดยอาศัยหลักตรรกะควบคู่บริบท พบว่ารูปแบบการดูแลรักษาสุขภาพแบบพื้นบ้านของกลุ่มชาติพันธุ์ซอง มีปัจจัยที่เป็นเงื่อนไขสำคัญ ได้แก่ วิถีชีวิตที่ดำรงอยู่กับธรรมชาติ ความเชื่อ วัฒนธรรมประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น การปรับตัว และความสามัคคีในชุมชน ที่ก่อให้เกิดการพัฒนาและต่อยอดวิธีการดูรักษาสุขภาพแบบองค์รวม เพื่อเป็นทางเลือกในการดูแลรักษาสุขภาพในรูปแบบต่าง ๆ
ข้อเสนอแนะ ควรส่งเสริมให้คนรุ่นใหม่ในชุมชนได้เรียนรู้ประวัติความเป็นมา โดยผ่านการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น นอกจากนี้ชุมชนควรพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมร่วมกับการพัฒนาทรัพยากรที่มีอยู่ในชุมชนให้เป็นสินค้าและบริการที่ได้มาตรฐาน เพื่อสร้างรายได้ให้กับคนในท้องถิ่น ก่อให้เกิดความมั่นคงทางเศรษฐกิจของคนในชุมชน ตลอดจนการสนับสนุนในเชิงนโยบายจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง จัดให้มีหน่วยงานที่รับผิดชอบในการประสานงานเพื่อให้การพัฒนาต่อยอดภูมิปัญญาการดูแลรักษาสุขภาพแบบพื้นบ้านเป็นไปอย่างเป็นรูปธรรม
เอกสารอ้างอิง
นริศรา วาศวิท และคณะ. (2561). การศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการแพทย์ เรื่อง การอบสมุนไพรสุ่มไก่ โดยชาวซองซำเร ณ บ้านช้างทูล ต.ช้างทูล อ.บ่อไร่ จ.ตราด. จันทบุรี: คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
นิทัศน์ ศิริโชติรัตน์ และฉัตรสุมน พฤฒิภิญโญ. (ม.ป.ป.). รูปแบบโรงพยาบาลการแพทย์พื้นบ้าน/แผนไทย (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก: https://phad.ph.mahidol.ac.th/research/Book/2561/Model%20for% 20Thai%20Traditional%20Medicine%20Hospital.pdf [2563, 4 กรกฎาคม].
พิมพ์ชนก วรรณแจ่ม และคณะ. (2560). รูปแบบการดูแลรักษาสุขภาพโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการแพทย์พื้นบ้าน ในอำเภอท่าตะเกียบ จังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารวิจัยและพัฒนาวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์, 12(3), หน้า 129-139.
มนตรี โคตรคันทา. (2550). ภูมิปัญญาอีสาน สะออนอีสาน วิถีชีวิต ศิลป วัฒนธรรม และภาษาอีสาน (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก: http://isangate.com/local/knowledge.html [2563, 3 กรกฎาคม].
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (ม.ป.ป). ภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้าน (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก: http://be7herb.worldpress.com [2563, 5 กรกฎาคม].
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการศรีปทุม ชลบุรี
