การพัฒนาศักยภาพทางความฉลาดของเยาวชนด้วยอานาปานสติในพระพุทธศาสนา
คำสำคัญ:
การพัฒนาศักยภาพ, ความฉลาดของเยาวชน, อานาปานสติ, พุทธศาสนาบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการพัฒนาความฉลาดของเยาวชน 2) เพื่อศึกษาหลักอานาปานสติในพระพุทธศาสนา 3) เพื่อบูรณาการการพัฒนาความฉลาดของเยาวชนด้วยหลักอานาปานสติในพระพุทธศาสนา และ 4) เพื่อนำเสนอแนวทางและองค์ความรู้เกี่ยวกับ “บูรณาการการพัฒนาความฉลาดของเยาวชนด้วยหลักอานาปานสติในพระพุทธศาสนา” เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบวิจัยเอกสาร โดยศึกษาเอกสารวิชาการ พระไตรปิฎก อรรถกถา และสัมภาษณ์เชิงลึก (in-depth interview) ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 12 รูป/คน ผลการวิจัยพบว่า
- การพัฒนาศักยภาพทางความฉลาดของเยาวชน ประกอบด้วย การพัฒนาด้านความฉลาดทางคุณธรรม จริยธรรม (MQ) และความฉลาดในการแก้ปัญหาฝ่าฟันอุปสรรค (AQ)
- อานาปานสติในพระพุทธศาสนา หมายถึง การทำสมาธิในพระพุทธศาสนา ใช้การกำหนดลมหายใจโดยมีสติกำกับ ใช้ในการทำให้จิตสงบ มีสมาธิ มีสติสัมปชัญญะ เพื่อพร้อมใช้พิจารณาปรากฏการณ์
- การบูรณาการการพัฒนาศักยภาพทางความฉลาดของเยาวชนด้วยหลักอานาปานสติในพระพุทธศาสนา ด้วยวิธีการให้เยาวชนทำอานาปานสติจนจิตสงบก่อนแล้วจึงสอนความฉลาดทางคุณธรรม จริยธรรม (MQ) เรื่องความซื่อสัตย์ ความมีวินัย และความมีน้ำใจ และสอนความฉลาดในการแก้ปัญหาฝ่าฟันอุปสรรค (AQ) เรื่องการรู้จักควบคุมตนเอง การมีความรับผิดชอบต่อปัญหา การประเมินสถานการณ์ และวิธีตอบสนองต่อปัญหา จากนั้นชี้คุณและโทษให้เยาวชนพิจารณา โดยให้ทำตามหลักอานาปานสติที่ถูกต้อง ทำอย่างต่อเนื่อง และผู้ใหญ่ต้องทำเป็นตัวอย่าง
- แนวทางและองค์ความรู้เกี่ยวกับ “การบูรณาการการพัฒนาความฉลาดของเยาวชนด้วยหลักอานาปานสติในพระพุทธศาสนา” สามารถสรุปเป็น TDRAMA MODEL
เอกสารอ้างอิง
ข่าว 8. (2560). กรมสุขภาพจิตชี้เด็กไทยมี “ไอคิว-อีคิว” ไม่พอ ต้องมี “เอ็มคิว” ด้วย (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก: https://www.thaich8.com/news_detail/37060
, 15 ธันวาคม].
ธีรศักดิ์ กำบรรณารักษ์. (2551). AQ พลังแห่งความสำเร็จ (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: บิสคิต.
ประสบความสำเร็จ. (2561). วิทยาศาสตร์เผย “ทำสมาธิติดต่อกัน 8 สัปดาห์” ช่วยพัฒนาสมองให้ดีกว่าเดิม (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก:
https://sumrej.com/change-your-brain-for-the-better-3-2018/[2563, 15 กันยายน].
พัชรินทร์ จิตต์มั่น. (2551). การศึกษาความฉลาดทางจริยธรรมและเจตคติอาชีพอิสระของนักศึกษา คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล
กรุงเทพ (พื้นที่พระนครใต้). กรุงเทพฯ: คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ (พื้นที่พระนครใต้).
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.
วิชชุดา ฐิติโชครัตนา และพระสมุห์วัลลภ วลฺลโภ (เจสระ). (2563). รูปแบบการพัฒนาความฉลาดในการเผชิญและฟันฝ่าอุปสรรคตามแนวพุทธจิตวิทยาของนักเรียน
มัธยมปีที่ 3 โรงเรียนชุมชนวัดไทรม้า จังหวัดนนทบุรี. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(6), หน้า 46-57.
วิทยา นาควัชระ. (2545). เลี้ยงลูกให้เก่ง ดี มีสุข (IQ EQ MQ AQ). กรุงเทพฯ: อัมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
วิรัช ตฤณขจี. (2560). รายงานการวิจัย: ศึกษาวิเคราะห์การเข้าฌานตามแนวอานาปานสติในคัมภีร์วิสุทธิมรรค. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก. (2558). ธรรมะประดับใจ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สุรวัฒน์.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตโต). (2544). พุทธธรรม (ฉบับเดิม). กรุงเทพฯ: วัดญาณเวศกวัน.
สุริยเดว ทรีปาตี. (2563). การพัฒนาศักยภาพวัยรุ่นและเยาวชนด้วยพลังบวก (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก: http://www2.nrct.go.th/Portals/0/data/07-
part1/07part2/07part3/โดย%20รศ.นพ.สุริยเดว%20ทรีปาตี.pdf [2563, 26 มกราคม].
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการศรีปทุม ชลบุรี
