แนวทางการส่งเสริมคุณค่าของธนาคารปูม้าในฐานะทุนทางสังคมอย่างยั่งยืน: กรณีศึกษาชุมชนบางเสร่ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี

ผู้แต่ง

  • วรากร อัครจรัสโรจน์ การศึกษาและการพัฒนาสังคม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
  • วรวุฒิ เพ็งพันธ์ ภาควิชาการอาชีวศึกษาและพัฒนาสังคม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
  • สุวิชัย โกศัยยะวัฒน์ ภาควิชาการอาชีวศึกษาและพัฒนาสังคม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

คำสำคัญ:

คุณค่า, ธนาคารปูม้า, ทุนทางสังคม, ชุมชนบางเสร่

บทคัดย่อ

            การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณค่าของธนาคารปูม้าในฐานะทุนทางสังคม กรณีศึกษาชุมชนบางเสร่ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี และเพื่อศึกษาแนวทางการส่งเสริมคุณค่าของธนาคารปูม้าในฐานะทุนทางสังคมอย่างยั่งยืน กรณีศึกษาชุมชนบางเสร่ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรีโดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกกับเจ้าหน้าที่กลุ่มเกษตรกรทำประมงบางเสร่ ผู้นำชุมชนตำบลบางเสร่ กลุ่มเยาวชนอายุตั้งแต่ 18-20 ปี และชาวประมง ตำบลบางเสร่ ที่มีประสบการณ์การทำงานไม่น้อยกว่า 2 ปี รวมทั้งสิ้น จำนวน 40 คน และใช้การสนทนากลุ่มกับตัวแทนผู้นำชุมชนตำบลบางเสร่ ตัวแทนสำนักงานเทศบาลตำบลบางเสร่  ประธานศูนย์เรียนรู้ธนาคารปูม้า บางเสร่ กลุ่มตัวแทนผู้ปกครองเยาวชนตำบลบางเสร่ ตัวแทนนักวิชาการ และตัวแทนครูโรงเรียนชุมชนบ้านบางเสร่ จำนวน 8 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา แบบตีความและสรุปข้อมูลสำคัญ รายงานผลเป็นเชิงพรรณนาความผลการวิจัย 1) คุณค่าของธนาคารปูม้าในฐานะทุนทางสังคม  กรณีศึกษาชุมชนบางเสร่ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี พบว่าคุณค่าของธนาคารปูม้า ในฐานะทุนทางสังคม กรณีศึกษาชุมชนบางเสร่  อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ประกอบด้วย 4 คุณค่า ดังนี้ 1.1) คุณค่าด้านทุนมนุษย์ ได้แก่ คุณค่าทางร่างกาย  คุณค่าทางจิตใจ  คุณค่าทางปัญญา และคุณค่าทางลักษณะนิสัย 1.2) คุณค่าด้านทุนสถาบัน ได้แก่ คุณค่าทางสังคม คุณค่าทางศาสนา และคุณค่าทางเศรษฐกิจ 1.3) คุณค่าด้านทุนภูมิปัญญาวัฒนธรรม ได้แก่ คุณค่าทางปัญญา คุณค่าทางศาสนา และคุณค่าทางสุนทรียศาสตร์ และ 1.4) คุณค่าด้านทุนทรัพยากรธรรมชาติ ได้แก่ คุณค่าทางสังคม และคุณค่าทางเศรษฐกิจ 2) แนวทางการส่งเสริมคุณค่าของธนาคารปูม้าในฐานะทุนสังคมอย่างยั่งยืน กรณีศึกษาชุมชนบางเสร่ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี สามารถสรุปได้ 4 ด้าน ได้แก่ ด้านการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนในการดำเนินงานของธนาคารปูม้า ด้านการจัดการความรู้ของชุมชนร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา ด้านการจัดตั้งแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตของชุมชน และด้านการประชาสัมพันธ์ เผยแพร่ความรู้ของชุมชน 

ประวัติผู้แต่ง

วรากร อัครจรัสโรจน์, การศึกษาและการพัฒนาสังคม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

นิสิตหลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิต (การศึกษาและการพัฒนาสังคม) คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, ปีการศึกษา 2564

วรวุฒิ เพ็งพันธ์, ภาควิชาการอาชีวศึกษาและพัฒนาสังคม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

อาจารย์ประจำภาควิชาการอาชีวศึกษาและพัฒนาสังคม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

สุวิชัย โกศัยยะวัฒน์, ภาควิชาการอาชีวศึกษาและพัฒนาสังคม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

อาจารย์ประจำภาควิชาการอาชีวศึกษาและพัฒนาสังคม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

เอกสารอ้างอิง

กรมประมง. (2560). สถิติการประมงแห่งประเทศไทย. เข้าถึงได้จาก: https://www4.fisheries.go.th/local/index.php/main/site/strategy-stat [2564, 18

มกราคม].

กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2557). ประชาการสูงอายุไทย : ปัจจุบันและอนาคต (เอกสารประมวลสถิติด้านสังคม 1/2558 (พฤศจิกายน)).

กรุงเทพฯ: ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

กิ่งแก้ว สุวรรณคีรี. (2558). รูปแบบการสร้างเสริมพลังอำนาจชุมชนเพื่อการจัดทำแผนชุมชน. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย

มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ไกรวัล ขวัญอ่อน, พิราพร นุชประเสริฐ, วิภาวี พิทักษ์กมลพันธ์, พรธวัล ขำงาม และพิทักษ์ ศิริวงศ์. (2559). แนวทางการสร้างความยั่งยืนของกิจกรรมธนาคารปูม้า

ตำบลแหลมผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี. วารสาร Veridian E-Journal Silpakorn University, 9(1), pp. 456-469.

ขวัญนภา สุขคร, เสาวธาร สมานิตย์, สิทธา พงษ์ศักดิ์, ฐิติวรฎา ใยสาลี, สิรณัฐเศรษฐ สุภาจันทรสุข, ไผทเทพ ตุทานนท์ และพัชพร วิภาศรีนิมิต. (2562). รายงาน

การวิจัยกระบวนการสร้างคุณค่าจากทุนทางสังคมวัฒนธรรมสู่การพัฒนาบนความเข้มแข็งและยั่งยืนของชุมชน ตำบลผาปัง อำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง. กรุงเทพฯ:

มหาวิทยาลัยสวนดุสิต.

ชลพรรณ ออสปอนพันธ์, ภาษิต ลิ้มประยูร, สุเทพ สุสาสนี, สวัสดิ์ ฟูคณะ และละเว รัตนวาร. (2561). โครงการวิจัยเพิ่มศักยภาพเครือข่ายประมงพื้นบ้านจันทบุรีและตราด

ด้วยหลักเศรษฐกิจพอเพียงและ ภูมิปัญญาชาวบ้าน. วารสารวิจัยรําไพพรรณี, 12(3), หน้า 160-169.

ณัฐชยา ผิวเงิน. (2554). บทบาททุนทางสังคมในการพัฒนาชุมชนบ้านปลาคล้าว ตำบลปลาคล้าว อำเภอเมือง จังหวัดอำนาจเจริญ. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต

สาขาวิชาพัฒนาสังคม, คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ภรสรัญ แก่นทอง. (2562). คุณค่าของลิเกต่อการพัฒนาสังคม. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษาและการพัฒนาสังคม, คณะศึกษาศาสตร์

มหาวิทยาลัยบูรพา.

ศนิสา ใจเจริญ. (2562). รูปแบบการจัดการความรู้ที่ส่งเสริมคุณค่าของมรดกทางธรรมชาติ เพื่อการเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง: กรณีศึกษาอุทยานแห่งชาติในจังหวัด

ระยอง. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน, คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.

สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ. (2561). ธนาคารปูม้า (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก: https://www.nrct.go.th/crabbank [2564, 18 มกราคม].

สำนักงานเทศบาลตำบลบางเสร่. (2563). ประวัติของตำบลบางเสร่ (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก:

https://www.bangsaray.go.th/%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B8

%A5%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%A7%E0%B9%84%E0%B8%9B.html [2564. 18 มกราคม].

Everett, Walter G. (1900). The relation of ethics to religion. The International Journal of Ethics, 10(4), pp. 479-493.

Parris, Thomas M., & Kates, Robert W. (2003). Characterizing and measuring sustainable development. Annual Review of environment and

resources, 28(1), pp. 559-586.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-08-31

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย