แนวทางการพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำของชุมชนบ้านพุน้ำร้อน อำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี

บทคัดย่อ

            การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากิจกรรมในเส้นทางการท่องเที่ยวโดยชุมชนภายใต้กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนบ้านพุน้ำร้อน อำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี 2) ประเมินคาร์บอน      ฟุตพริ้นท์ของกิจกรรมการท่องเที่ยว 3) เสนอแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำ และ 4) เปรียบเทียบคาร์บอนฟุตพริ้นท์ก่อนและหลังการพัฒนา งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบ
มีส่วนร่วม โดยใช้แบบบันทึกกิจกรรมการท่องเที่ยว การสัมภาษณ์เชิงลึก และการประชุมกลุ่มย่อยในการเก็บรวบรวมข้อมูล กลุ่มผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย คณะกรรมการการท่องเที่ยวชุมชน ผู้นำชุมชน ผู้ประกอบการ และเจ้าหน้าที่ภาครัฐที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งสิ้น 30 คน ด้วยการเลือกแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยการคำนวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ และข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
            ผลการวิจัยพบว่า เส้นทางท่องเที่ยวชุมชนบ้านพุน้ำร้อนประกอบด้วยแหล่งท่องเที่ยว 4 จุด ได้แก่ วัดพุน้ำร้อน หอวัฒนธรรมคนไทยเชื้อสายลาวครั่ง ศูนย์เรียนรู้ปราชญ์เพื่อความมั่นคงตามแนวพระราชดำริ และอ่างเก็บน้ำหุบเขาวง–ป่าชุมชนบ้านพุน้ำร้อน–หินลาด โดยเป็นการท่องเที่ยวแบบวันเดียว (one day trip) นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มาเป็นกลุ่มครอบครัว กิจกรรมการท่องเที่ยวปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้นท์เฉลี่ย 23.25 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า/คน/ทริป โดยแหล่งปล่อยคาร์บอนสูงสุดคือของเสียแนวทางในการลดการปล่อยคาร์บอน ได้แก่ 1) การคัดแยกขยะและลดการใช้พลังงานไฟฟ้าในแหล่งท่องเที่ยว 2) การส่งเสริมการใช้วัตถุดิบอาหารท้องถิ่น และปรับเมนูอาหารให้เรียบง่ายขึ้น และ 3) การส่งเสริมการใช้จักรยานในบางจุดของเส้นทาง หากชุมชนดำเนินการตามแนวทางดังกล่าว คาดว่าจะสามารถลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าได้ร้อยละ 11.57