ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายของโทษจำคุกฐานละเมิดอำนาจศาล

บทคัดย่อ

            การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา แนวคิด ทฤษฎี หลักการ และความรับผิดฐานละเมิดอำนาจศาลในกระบวนพิจารณาคดีของศาลยุติธรรม ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 33 นอกจากนี้ยังศึกษากระบวนพิจารณาคดีที่เกี่ยวกับการกระทำความผิดฐานละเมิดอำนาจศาลของต่างประเทศ และศาลอื่นของประเทศไทยเพื่อเปรียบเทียบกับศาลยุติธรรม ได้แก่ ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลปกครอง และศาลทหาร เพื่อเป็นข้อมูลในการวิเคราะห์ อันนำไปสู่การเสนอแนะ แก้ไข เพิ่มเติม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งในส่วนที่เกี่ยวกับการกระทำความผิดฐานละเมิดอำนาจศาล โดยวิเคราะห์จากเนื้อหา
            ผลการศึกษาพบว่าปัญหาการบังคับใช้กฎหมายของโทษจำคุกฐานละเมิดอำนาจศาลของศาลยุติธรรมตาม มาตรา 33 แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งยังมีความไม่เหมาะสม เนื่องด้วยความผิดฐานละเมิดอำนาจศาล ซึ่งเป็นความผิดในทางแพ่งแต่กลับนำโทษจำคุกซึ่งเป็นความผิดทางอาญา ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 18(2) มาใช้บังคับลงโทษผู้กระทำความผิดซึ่งศาลที่กำลังพิจารณาคดีสามารถสั่งลงโทษจำคุกผู้กระทำความผิดได้เลย โดยผู้กระทำความผิดไม่ได้สิทธิคุ้มครองหรือต่อสู้คดีได้อย่างเช่นคดีอาญา อีกทั้งองค์คณะผู้พิพากษาที่เป็นผู้พิจารณาสั่งลงโทษก็เป็นองค์คณะที่เป็นคู่ความกับผู้กระทำความผิด ทำให้เห็นได้ว่าการพิจารณาสั่งลงโทษอาจเป็นไปตามอารมณ์หรือความรู้สึกส่วนตัวของตัวผู้พิพากษาซึ่งจะทำให้การพิจารณาสั่งลงโทษจำคุกขัดกับหลักนิติธรรมในเรื่องของอารมณ์ที่มีต่อตัวผู้กระทำความผิดเพราะผู้พิพากษาเป็นคู่ความและสั่งลงโทษได้เอง นอกจากนี้การเป็นผู้เสียหายในคดีฐานละเมิดอำนาจศาลไม่มีการกำหนดไว้อย่างชัดเจนทำให้บุคคลทั่วไปสามารถร้องทุกข์กล่าวโทษในความผิดฐานละเมิดอำนาจศาลได้
            จากการศึกษาผู้วิจัยเห็นว่าควรให้มีแก้ไข เพิ่มเติม การกระทำความผิดฐานละเมิดอำนาจศาล โดยการแก้ไข เพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 33 ให้ความผิดฐานละเมิดอำนาจศาลเป็นความผิดทางแพ่งเพียงอย่างเดียว  แก้ไข เพิ่มเติม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 33/1 กำหนดให้องค์คณะผู้พิพากษาอื่นมาเป็นผู้พิจารณาและสั่งลงโทษเพื่อความยุติธรรมต่อผู้กระทำความผิด และแก้ไข เพิ่มเติม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 33/2 กำหนดขอบเขตตัวบุคคลที่เป็นผู้เสียหายให้ชัดเจนในความผิดฐานละเมิดอำนาจศาล