ความรู้และความเข้าใจปัญญาประดิษฐ์ของครูที่มีผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน และสมรรถนะของนักเรียนในศตวรรษที่ 21
คำสำคัญ:
ความรู้, ปัญญาประดิษฐ์, สมรรถนะของนักเรียนบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงปริมาณมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลของความรู้และความเข้าใจปัญญาประดิษฐ์ของครูที่มีผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนและสมรรถนะของนักเรียน กลุ่มตัวอย่างเป็นครูโรงเรียนในสังกัดมัธยมศึกษาในจังหวัดอุบลราชธานี ศรีสะเกษ ยโสธร และอำนาจเจริญ จำนวน 400 คน ด้วยการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลคือ การวิเคราะห์ความถดถอยเชิงพหุ ด้วยการนำตัวแปรเข้าทั้งหมด
ผลวิจัยพบว่า 1) ความรู้และความเข้าใจปัญญาประดิษฐ์ของครูในภาพรวมมีอิทธิพลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน ร้อยละ 74 (R2=.74) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ด้านที่มีอิทธิพลสูงที่สุดคือ จริยธรรมในการใช้ปัญญาประดิษฐ์ รองลงมาความหมายของปัญญาประดิษฐ์ ทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์และความรู้เกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์ ตามลำดับ และ 2) ความรู้และความเข้าใจปัญญาประดิษฐ์ของครูในภาพรวมมีอิทธิพลต่อสมรรถนะของนักเรียน ร้อยละ 70 (R2 =.70) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ด้านที่มีอิทธิพลสูงที่สุดคือ จริยธรรมในการใช้ปัญญาประดิษฐ์ เช่นเดียวกัน ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า "จริยธรรมในการใช้ปัญญาประดิษฐ์" เป็นองค์ประกอบที่สำคัญที่สุดในการขับเคลื่อนทั้งประสิทธิผลของสถานศึกษาและสมรรถนะของนักเรียน ดังนั้นสถานศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรให้ความสำคัญกับการพัฒนาครูให้มีความฉลาดรู้ด้านปัญญาประดิษฐ์ โดยเฉพาะการปลูกฝังด้านจริยธรรมและการนำระบบอัจฉริยะมาใช้ในการติดตามความก้าวหน้าของนักเรียนเพื่อยกระดับสถานศึกษาไปสู่ "องค์กรอัจฉริยะ"
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). สารสนเทศด้านการศึกษา ปีการศึกษา 2568 (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก: https://edustatistics.moe.go.th/ubonratchathani/ [2568, 1 สิงหาคม].
คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรมการเกษตร. (2568). คู่มือการจัดการความรู้ (KM) เรื่อง : การใช้เทคโนโลยีAI เพื่อพัฒนาการเรียนการสอน (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก: https:// person.rmutto.ac.th/wp-content/uploads/2025/08/การใช้เทคโนโลยี-AI-เพื่อพัฒนาการเรียนการสอน-1.pdf [2568, 1 ธันวาคม].
นพมาศ พุ่มฉวี, สุเมธ งามกนก และสมพงษ์ ปั้นหุ่น. (2562). การวิเคราะห์องค์ประกอบสมรรถนะการสอนของครูในสังกัดกรุงเทพมหานคร. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 16(31), หน้า 53-65.
นวรัตน์ ไวชมภู. (2568). AI ETHICS: จริยธรรมปัญญาประดิษฐ์สำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 8(5), หน้า 887-898.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10 ฉบับปรับปรุงใหม่). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
พีรญา ทองเฉลิม, วชิระ โมราชาติ และศิริลักษณ์ วัฒนสิริน. (2567). การพัฒนาความสามารถการใช้เทคโนโลยีเพื่อสนับสนุนการจัดการเรียนรู้ สำหรับครูและบุคลากรในโรงเรียนขนาดเล็ก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 1. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ, 6(3), หน้า 790-801.
ภคอร จตุพรธนภัทร. (2567). นโยบายการใช้นวัตกรรมปัญญาประดิษฐ์เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการ แข่งขันของประเทศ. วารสารการบริหารการจัดการ และการพัฒนาที่ยั่งยืน, 2(2), หน้า 330-340.
วรพงษ์ ไกยราช, ดวงเดือน ศิริโท, นริศรา จินารัตน์, อุษณีย์ แสงสุข และเพ็ญศรี ทองสุทธิ์. (2568). อิทธิพลของทักษะปัญญาประดิษฐ์อัจฉริยะของครูที่มีผลต่อผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักเรียนในสังกัดอาชีวศึกษาจังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 22(2), หน้า 94-104.
วิชญาดา ศรีพันธ์. (2568). การพัฒนาทักษะครูผ่านนวัตกรรม AI เพื่อการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. วารสารสหวิทยาการศึกษาครุศาสตร์, 1(4), หน้า 1-9.
วุฒิชัย ดานะ. (2566). จริยธรรมในยุคปัญญาประดิษฐ์: การเตรียมนักเรียนสำหรับอนาคต. วารสารวิชาการจินตาสิทธิ์ (ออนไลน์), 1(3), หน้า 167-178.
สิทธิชัย ป้อมทอง, อรณิชชา ทศตา และสิตา ทัพมงคล. (2568). การเสริมสร้างสมรรถนะการคิดเชิงข้อมูลด้วยการประยุกต์ใช้ปัญญา ประดิษฐ์สำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษา. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 15(4), หน้า 138-152.
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2565). แนวปฏิบัติจริยธรรมด้านปัญญาประดิษฐ์ (ออนไลน์). เข้าถึงได้จาก: https://waa.inter.nstda.or.th/stks/pub/ori/docs/20220831-aw-book-ai-ethics-guideline.pdf [2596, 1 เมษายน].
อภิรตรี ทรัพย์ประวัติ. (2568). ปัญญาประดิษฐ์กับการนิเทศภายใน: แนวทางเพิ่มประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษา. ใน รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ ครั้งที่ 8 ก้าวข้ามขอบเขตความรู้สู่การเปลี่ยนแปลงและพัฒนาอย่างยั่งยืน (หน้า 705-711). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
อัญชลี จวงจันทร์. (2566). เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) กับการบริหารงานภาครัฐ. วารสารวิจัยปริทัศน์, 40(2566), หน้า 1-18.
Chai, C. S., Lin, P. Y., Jong, M. S. Y., Dai, Y., Chiu, T. K., & Qin, J. (2021). Perceptions of and behavioral intentions towards learning artificial intelligence in primary school students. Educational technology & society, 24(3), pp. 89-101.
Edmonds, R. (1979). Effective schools for the urban poor. Educational leadership, 37(1), pp. 15-24.
Haryono, Subkhan, E. & Widhanarto, G. P. (2017). 21st century competencies and its implications on educational practices. in Proceedings of the 9th International Conference for Science Educators and Teachers (ICSET 2017), (pp. 606-610.) Atlantis Press. https://doi:10.2991/icset-17.2017.100
Herald, S., Philip, G. G., Sharma, A., & Ganguly, P. (2017). Enabling students with 21st century competency skills for delivering innovation. International Journal of Research in Education Methodology, 8(1), pp. 1390-1401.
Javornik, Š., & Klemenčič Mirazchiyski, E. (2023). Factors contributing to school effectiveness: A systematic literature review. European journal of investigation in health, psychology and education, 13(10), pp. 2095-2111.
Kafyulilo, A., Fisser, P., & Voogt, J. (2016). Factors affecting teachers’ continuation of technology use in teaching. Education and Information Technologies, 21(1), pp. 1535-1554. https://doi.org/10.1007/s10639-015-9398-0
Reimer, E. C. (2024). Examining the role of generative AI in enhancing social work education: An analysis of curriculum and assessment design. Social Sciences, 13(12), pp. 1-16.
Wang, S., Wang, F., Zhu, Z., Wang, J., Tran, T., & Du, Z. (2024). Artificial intelligence in education: A systematic literature review. Expert systems with applications, 252(2024), pp. 1-19.
Yamane, T. (1967). Statistics: An introductory analysis (2nd ed.). New York: Harper & Row.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตชลบุรี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการศรีปทุม ชลบุรี
