การพัฒนากฎหมายเกี่ยวกับการพิจารณาคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราว

ปฏิวัติ ทิพย์รัตน์

ผู้แต่ง

ปฏิวัติ ทิพย์รัตน์ นิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชากฎหมายอาญาและกระบวนการยุติธรรมทางอาญา คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตชลบุรี

คำสำคัญ:

การพิจารณาคำร้อง, ขอปล่อยตัวชั่วคราว, องค์คณะผู้พิพากษา

บทคัดย่อ

          การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิด หลักทฤษฎี และบทบัญญัติกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับมาตรฐานการพิจารณาคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราวในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา อันเป็นกลไกสำคัญในการคุ้มครองสิทธิในเสรีภาพของผู้ต้องหาหรือจำเลย ตลอดจนเพื่อพัฒนาแนวทางและหลักเกณฑ์ทางกฎหมายเกี่ยวกับการพิจารณาคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราวในศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกา ให้มีความชัดเจน เป็นธรรม รวมถึงองค์คณะผู้พิพากษาที่มีอำนาจพิจารณาคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราว โดยใช้วิธีวิทยาการวิจัยเอกสารศึกษาค้นคว้าและวิเคราะห์ข้อมูลจากหนังสือ บทความ งานวิจัยและบทบัญญัติทางกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และศึกษาเปรียบเทียบกับหลักกฎหมายระหว่างประเทศ กฎหมายต่างประเทศ และหลักกฎหมายไทย และนำมาวิเคราะห์ สรุปผลและเสนอแนะแนวทางและมาตรการแก้ไขปัญหาตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้
                  ผลการวิจัยพบว่ากฎหมายยังมิได้กำหนดให้องค์คณะผู้พิพากษาต้องประกอบด้วยจำนวนเท่าใด ในการพิจารณาคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราว ทำให้การพิจารณาเป็นไปตามดุลพินิจของผู้พิพากษาเพียงคนเดียว นอกจากนี้กฎหมายก็มิได้กำหนดระยะเวลาสำหรับการพิจารณาคำร้องของศาลชั้นต้นศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกา ส่งผลให้เกิดความล่าช้าและอาจกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของผู้ต้องหาหรือจำเลย
               จึงเสนอให้มีการแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ลักษณะ 5 โดยกำหนดให้องค์คณะผู้พิพากษาเป็นผู้พิจารณาคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราวในคดีที่มีอัตราโทษสูงตามมาตรา 107 และกำหนดกรอบระยะเวลาที่ชัดเจนในการพิจารณาคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราวของศาลชั้นต้นตามมาตรา 109 รวมถึงของศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาตามมาตรา 119 ทวิ เพื่อยกระดับมาตรฐานกระบวนการปล่อยตัวชั่วคราวให้มีความชัดเจน โปร่งใส เป็นธรรม และสอดคล้องกับหลักความเสมอภาคและหลักสิทธิมนุษยชนในกระบวนการ ยุติธรรมทางอาญา

ประวัติผู้แต่ง

ปฏิวัติ ทิพย์รัตน์, นิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชากฎหมายอาญาและกระบวนการยุติธรรมทางอาญา คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตชลบุรี

นิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชากฎหมายอาญาและกระบวนการยุติธรรมทางอาญา คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตชลบุรี

เอกสารอ้างอิง

คนึง ฤาไชย. (2561). กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา เล่ม 1 (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพฯ: วิญญูชน.

พชรมณฑ์ ภูมิสถิต. (2557). ปล่อยชั่วคราว : ศึกษาเปรียบเทียบระบบกฎหมายลายลักษณ์อักษรและกฎหมายจารีตประเพณีกับกฎหมายไทย. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 (ตอนที่ 40 ก). หน้า 9.

รัตนา ธมรัตน์. (2544). อำนาจรัฐในการควบคุมผู้ต้องหา : ศึกษาเปรียบเทียบระหว่างประเทศไทยกับประเทศญี่ปุ่น. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ คณะนิติศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อุทัย อาทิเวช. (2557). รวมบทความกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาฝรั่งเศส (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: วีเจ พริ้นติ้ง.

United Nations General Assembly. (1966). International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR). New York: United Nations General Assembly.