ความยุติธรรมที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลางสำหรับเด็กและเยาวชนไทย: บทบาทของทักษะสมองส่วนบริหาร การเห็นคุณค่าในตนเอง และข้อเสนอแก้ไขกฎหมายว่าด้วยการกระทำความผิดของเด็กและเยาวชน

บทคัดย่อ

      บทความวิจัยนี้ศึกษาความยุติธรรมที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลาง ในบริบทของกระบวนการยุติธรรมเด็กและเยาวชนไทย โดยบูรณาการองค์ความรู้ด้านประสาทนิติศาสตร์ กับหลักนิติศาสตร์ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพทางนิติศาสตร์ ประกอบด้วย การวิจัยทางนิติศาสตร์บริสุทธิ์และการวิจัยกฎหมายในเชิงสังคมศาสตร์ ผลการวิจัยพบว่า 1) กรอบความยุติธรรมที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลางของโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ การสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงทางสังคม การเปลี่ยนแปลงระบบ การจัดโปรแกรมแบบองค์รวม การเสริมพลังประชาชน และการมีส่วนร่วมของรัฐ 2) หลักฐานเชิงประจักษ์จากการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบพบว่าเยาวชนที่กระทำผิดมีบกพร่องด้านทักษะสมองส่วนบริหาร โดยเฉพาะการยับยั้งชั่งใจ ความจำใช้งาน และความยืดหยุ่นทางความคิด 3) บ้านกาญจนาภิเษกเป็นแบบอย่างที่ชัดเจนของแนวคิดความยุติธรรมที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลางในระดับศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนที่ส่งเสริมการเห็นคุณค่าในตนเองและสุขภาวะทางจิตของเยาวชนอย่างมีประสิทธิภาพ และ 4) มีข้อเสนอแนะแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับเด็กและเยาวชนที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำความผิดโดยให้บรรจุการประเมินและพัฒนาทักษะสมองส่วนบริหาร เป็นองค์ประกอบหลักของกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์และการฟื้นฟูเยาวชน