ร้านค้ากับสถานที่ท่องเที่ยว กรณีศึกษา วิหารพระมงคลบพิตร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

สืบสกุล ย่าหลี

ผู้แต่ง

สืบสกุล ย่าหลี คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตชลบุรี

คำสำคัญ:

ร้านค้า, วิหารพระมงคลบพิตร, การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

บทคัดย่อ

การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเป็นหนึ่งในรูปแบบการท่องเที่ยวที่มีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ โดยเฉพาะในบริบทของประเทศไทยซึ่งมีทรัพยากรทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ที่หลากหลายและทรงคุณค่า จังหวัดพระนครศรีอยุธยาในฐานะเมืองมรดกโลก ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยว ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากมีโบราณสถาน ศาสนสถาน และภูมิทัศน์ทางวัฒนธรรมที่สะท้อนถึงความรุ่งเรืองในอดีต การท่องเที่ยวในแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเข้าชมสถานที่เท่านั้น หากแต่ยังเกี่ยวข้องกับองค์ประกอบแวดล้อม ที่ช่วยเสริมสร้างประสบการณ์ให้แก่นักท่องเที่ยว หนึ่งในองค์ประกอบสำคัญดังกล่าวคือ ร้านค้าทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการเชื่อมโยงระหว่างนักท่องเที่ยวกับวิถีชีวิตของชุมชน ผ่านการจำหน่ายสินค้า อาหาร และของที่ระลึกที่สะท้อนอัตลักษณ์ท้องถิ่น
บทความนี้จึงมุ่งเน้นการวิเคราะห์บทบาทของร้านค้าในบริบทของแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม โดยใช้วิหารพระมงคลบพิตรเป็นกรณีศึกษา ผ่านการสังเคราะห์แนวคิดทฤษฎี 5 กรอบหลัก ได้แก่ แนวคิดเศรษฐกิจประสบการณ์ แนวคิดการบริโภคเชิงสัญลักษณ์ แนวคิดความแท้จริง แนวคิดการทำให้วัฒนธรรมกลายเป็นสินค้า และแนวคิดขีดความสามารถในการรองรับ เพื่อทำความเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างกิจกรรมทางการค้ากับประสบการณ์การท่องเที่ยว ตลอดจนเสนอแนวทางในการบริหารจัดการร้านค้าให้เกิดความสมดุลระหว่างการพัฒนาเศรษฐกิจและการอนุรักษ์คุณค่าทางวัฒนธรรม อันจะนำไปสู่การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในระยะยาว

ประวัติผู้แต่ง

สืบสกุล ย่าหลี, คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตชลบุรี

คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตชลบุรี

เอกสารอ้างอิง

Ashley, C., & Roe, D. (2002). Making Tourism Work for the Poor: Strategies and Challenges in Southern Africa. Development Southern Africa, 19(1), pp. 61-82.

Belk, R. W. (1988). Possessions and Extended Self in Consumer Behavior. Journal of Consumer Research, 15(2), pp. 139-168.

Butler, R. W. (1980). The concept of a tourist area cycle of evolution: implications for management of resources. Canadian Geographer, 24(1980), pp. 5-12.

Cohen, E. (1988). Authenticity and Commoditization in Tourism. Annals of Tourism Research, 15(3), pp. 371-386.

Greenwood, D. J. (1977). Culture by the Pound: An Anthropological Perspective on Tourism as Cultural Commoditization. In V. L. Smith (Ed.). Hosts and Guests: The Anthropology of Tourism (pp. 129-138). Philadelphia, PA: University of Pennsylvania Press.

Liu, Y., Chen, M., & Wang, Q. (2022). The Impact of Symmetry Design of Intangible Cultural Heritage Souvenir on Tourists' Aesthetic Pleasure. Frontiers in Psychology, 13(2022) pp. 1-13.

MacCannell, D. (1976). The Tourist: A New Theory of the Leisure Class. Berkeley, CA: University of California Press.

Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1999). The Experience Economy: Work Is Theatre and Every Business a Stage. Boston: Harvard Business School Press.

Richards, G. (2001). Cultural Attractions and European Tourism. Wallingford, CT: CABI.

Su, L., Lai, Z., & Huang, Y. (2024). How do tourism souvenir purchasing channels impact tourists’ intention to purchase? The moderating role of souvenir authenticity. Journal of Travel Research, 63(6), pp. 1527-1548.

UNESCO. (2019). Historic City of Ayutthaya (Online). Available: https://whc.unesco.org/en/list/576 [2026, June 7].

Zhou, G., Chen, W., & Wu, Y. (2022). Research on the Effect of Authenticity on Revisit Intention in Heritage Tourism. Frontiers in Psychology, 13(2022), pp. 1-11.