การธำรงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว ชุมชนกะเหรี่ยงบ้านยางน้ำกลัดใต้ อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพัฒนาการความเป็นมาของกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงบ้านยางน้ำกลัดใต้ 2) ศึกษาศักยภาพของชุมชนและแหล่งท่องเที่ยวที่สามารถส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนยางน้ำกลัดใต้ และ 3) ส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการท่องเที่ยวที่เสริมสร้างการธำรงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมสู่การกำหนดแนวทางส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนยางน้ำกลัดใต้ อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพเป็นหลัก ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก การประชุมกลุ่มย่อย การสังเกตการณ์อย่างมีส่วนร่วม และการจดบันทึกภาคสนาม โดยใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัย สรุปเป็น 5 ประเด็นดังนี้ 1) ชุมชนยางน้ำกลัดใต้ เป็นชุมชนที่มีขนาดไม่ใหญ่มากนัก กลุ่มชนแรกๆ ที่เข้ามาอาศัย คือ กลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยง โดยมีวัฒนธรรมที่สามารถสะท้อนอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์กะเหรี่ยงได้ชัดเจน 2) มีทรัพยากรการท่องเที่ยวและแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สำคัญ คือ แม่น้ำจากห้วยแม่ประจันต์ และที่มนุษย์สร้างขึ้น คือ ลานวัฒนธรรมกะเหรี่ยง บ้านกะเหรี่ยงจำลอง สถูปเจดีย์ และศูนย์กะเหรี่ยงศึกษา 3) ศักยภาพชุมชนที่เป็นจุดแข็ง คือ ความเข้มแข็งของผู้นำชุมชน ความร่วมมือของคนในชุมชน และวัฒนธรรมเฉพาะท้องถิ่น ส่วนจุดอ่อน คือ การบริหารจัดการในรูปของกลุ่ม และรูปแบบสินค้าทางวัฒนธรรม 4) กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนในการธำรงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมสู่การท่องเที่ยวชุมชน คือ การค้นหาปัญหา วิเคราะห์สาเหตุ พิจารณาแนวทางแก้ไข ดำเนินงานตามแผน และประเมินผล 5) แนวทางการส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนภายใต้อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม มีแนวปฏิบัติ คือ ฟื้นฟูสินทรัพย์ทางวัฒนธรรม เพิ่มกระบวนการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน สร้างความร่วมมือกับองค์กรธุรกิจด้านการท่องเที่ยว และการนำวัฒนธรรมสู่การตลาดเชิงรุก
Article Details
1. มุมมองและความคิดเห็นใด ๆ ในบทความเป็นมุมมองของผู้เขียน คณะบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับมุมมองเหล่านั้นและไม่ถือเป็นความรับผิดชอบของคณะบรรณาธิการ ในกรณีที่มีการฟ้องร้องเกี่ยวกับการละเมิดลิขสิทธิ์ ให้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน แต่เพียงผู้เดียว
2. ลิขสิทธิ์บทความที่เป็นของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีมีลิขสิทธิ์ถูกต้องตามกฎหมาย การเผยแพร่จะต้องได้รับอนุญาตโดยตรงจากผู้เขียนและมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรีเป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
กันทิมา จินโต. (2550). ศักยภาพของชุมชนย่านคลองดำเนินสะดวกในการจัดการ การท่องเที่ยวแบบสัมผัสวัฒนธรรมชนบท (Home Stay). วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการวางแผนและการจัดการการท่องเที่ยวเพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
กาญจนา แก้วเทพ. (2544). การศึกษาสื่อมวลชนด้วยทฤษฎีวิพากษ์: แนวคิดและตัวอย่างงานวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 2). คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จิระภา ฉิมสุข. (2544). ศักยภาพของชุมชนในด้านทันตสาธารณสุข. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ฉลาดชาย รมิตานนท์. (2550). อัตลักษณ์ วัฒนธรรม และการเปลี่ยนแปลง. สืบค้นเมื่อ 15 กรกฏาคม 2561, จาก http://www.soc.cmu.ac.th.
ธิติมา เกตุแก้ว และคณะ. (2552). การศึกษาและพัฒนาศักยภาพของชุมชนท้องถิ่นใน การส่งเสริมการท่องเที่ยวแบบยั่งยืน กรณีศึกษา ตลาดบ้านสุด อำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.).
ธีรศักดิ์ สุขสันติกมล. (2553). ผลกระทบของการพัฒนาภายหลังเหตุการณ์สึนามิ พ.ศ. 2547 ต่อการปรับเปลี่ยนอัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์มอแกนบ้านเกาะเหลาหน้านอก จังหวัดระนอง. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขามานุษยวิทยา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
นุชจรินทร์ ทับทิม. (2553). การสื่อสารอัตลักษณ์ของชุมชนบ้านวัวลาย จังหวัดเชียงใหม่ ผ่านกิจกรรมถนนคนเดิน. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
บุญช่วย ศรีสวัสดิ์. (2545). ชาวเขาในไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มติชน.
บุญเลิศ จิตตั้งวัฒนา. (2548). การพัฒนาการท่องเที่ยวแบบยั่งยืน. กรุงเทพฯ: เพรส แอนด์ ดีไซน์.
ปรานี วงษ์เทศ. (2543). สังคมและวัฒนธรรมในอุษาคเนย์. กรุงเทพฯ: เรือนแก้วการพิมพ์.
พจนา สวนศรี. (2546). เอกสารการสอนชุดวิชา หน่วยที่ 8-15 การจัดการนันทนาการและการท่องเที่ยวทางธรรมชาติ. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
พันทิพา มาลา และลายอง ปลั่งกลาง. (2553). แนวทางการฟื้นฟูวัฒนธรรมชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว กรณีศึกษา ชุมชนอำเภอบ้านแพรก จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. พระนครศรีอยุธยา: สถาบันอยุธยาศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.
พิทักษ์ ศิริวงศ์ และคณะ. (2559). การพัฒนาแนวทางบริหารจัดการชุมชนแบบมีส่วนร่วมเพื่อรองรับการจัดการท่องเที่ยวเชิงเกษตรแบบมีอัตลักษณ์ในพื้นที่ชุมชนหมู่บ้านไทยมุสลิม. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
รสิกา อังกูร. (2548). ศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
วรรณวีร์ บุญคุ้ม และพจนา บุญคุ้ม. (2557). บทบาทของชุมชนในการเสริมสร้างอัตลักษณ์ของแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในจังหวัดนครปฐม. นครปฐม: สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วรรณวีร์ บุญคุ้ม วิสูตร โพธิ์เงิน และพจนา บุญคุ้ม. (2558). การพัฒนารูปแบบการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่มุ่งเน้นการเสริมสร้างอัตลักษณ์และการพัฒนาอย่างยั่งยืนในจังหวัดสุพรรณบุรี. นครปฐม: สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วิไลลักษณ์ กิติบุตร. (2551). วิจัยและพัฒนาชุมชนไทลื้อ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ ด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ศรินทิพย์ ยามพิชัย และวารัชต์ มัธยมบุรุษ. (2557). แนวทางการพัฒนาชุมชน กะเหรี่ยงลิ้นช้างจังหวัดเพชรบุรี เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ใน การประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติ พะเยาวิจัย ครั้งที่ 3, 23-24 มกราคม 2557, มหาวิทยาลัยพะเยา.
สมชาย สำเนียงงาม. (2560). การพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์: การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรนิเวศการเรียนรู้วิถีชีวิตเกษตรไทยเพื่อชุมชนยั่งยืน กรณีศึกษา อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สำนักงานพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว. (2557). คู่มือการประเมินมาตรฐานแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร. กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.
สำนักงานสถิติจังหวัดเพชรบุรี. (2558). สถิติน่าสนใจจังหวัด. สืบค้นเมื่อ 15 ตุลาคม 2562, จาก www.phectburi.nso.go.th.
อคิน รพีพัฒน์. (2551). วัฒนธรรมคือความหมาย: ทฤษฎีและวิธีการของคลิฟฟอร์ด เกียร์ซ. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินทร (องค์การมหาชน).
อภิญญา กังสนารักษ์. (2544). รูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมในองค์กรที่มีประสิทธิผลระดับคณะของสถาบันอุดมศึกษา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อภิญญา เฟื่องฟูสกุล. (2549). อัตลักษณ์. กรุงเทพฯ: คณะกรรมการสภาวิจัยแห่งชาติ สาขาสังคมวิทยา สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
องค์การบริหารส่วนตำบลยางน้ำกลัดใต้. (ม.ป.ป.). ข้อมูลพื้นฐาน. สืบค้นเมื่อ 15 ตุลาคม 2562, จาก www.yangtai.go.th.