ความเป็นสหบทในศิลปกรรมปูนปั้นเรื่อง “พระมหาชนก” ที่จังหวัดเพชรบุรี

Main Article Content

ทรงฤทธิ์ ฉิมโหมด

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นสหบทในงานศิลปกรรมปูนปั้นของช่างเพชรบุรีเรื่องพระมหาชนก ผู้วิจัยศึกษาศิลปกรรมเรื่องพระมหาชนกที่ร้านแม่กิมไล้ สาขาบ้านลาด และศิลปกรรมเรื่องพระมหาชนกที่วัดข่อย พบว่าเรื่องพระมหาชนกที่ปรากฏในงานศิลปกรรมปูนปั้นของช่างเพชรบุรีเป็นการเปลี่ยนแปลง Genre มีลักษณะการคงเดิม สร้างขึ้นใหม่ ขยายความ ดัดแปลงและลดทอน มีการสร้างความเป็นสหบทจากชุดสัญญะทางวัฒนธรรมในเรื่องพระมหาชนกที่ร้านแม่กิมไล้ ทั้งที่เป็นชุดสัญญะทางวัฒนธรรมประเภทวัตถุ บุคคล สถานที่ วิถีชีวิต พฤติกรรม ค่านิยม และความเชื่อ โดยมีวัตถุประสงค์ของตัวบทปลายทาง คือ เพื่อรำลึกพระมหากรุณาธิคุณในหลวงรัชกาลที่ 9 และเพื่อการท่องเที่ยว และมีวัตถุประสงค์ที่แฝงอยู่ คือ เน้นย้ำสถานะพิเศษของช่างเมืองเพชร แสดงแนวคิดท้องถิ่นนิยมและเพื่อเป็นการแสดงอัตลักษณ์ชาติพันธุ์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ฉิมโหมด ท. . (2023). ความเป็นสหบทในศิลปกรรมปูนปั้นเรื่อง “พระมหาชนก” ที่จังหวัดเพชรบุรี. วารสารมนุษยสังคมปริทัศน์, 25(1), 180–193. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/hspbruacthjournal/article/view/266679
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กุลทรัพย์ เกษแม่นกิจ. (2558). ความรู้ชูชีวิต: รวมบทความทางวิชาการของคุณหญิงกุลทรัพย์ เกษแม่นกิจ. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

กุสุมา รักษมณี. (2536). วรรณคดีกับศิลปะ. ใน วรรณคดี-ศิลปะ ประสานศิลป์. กรุงเทพฯ: ภาควิชาวรรณคดี คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

เจตนา นาควัชระ. (2548). ตามใจฉัน – ตามใจท่าน : ว่าด้วยการวิจารณ์และการวิจัย. กรุงเทพฯ: คมบาง.

ณัฏฐภัทร จันทวิช. (2540). เครื่องถ้วยไทย ใน สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 22. สืบค้นเมื่อ 25 พฤษภาคม 2564, จาก https://saranukromthai.or.th/sub/book/book.php?book=22&chap=2&page=t22-2-infodetail01.html.

ตรีศิลป์ บุญขจร. (2553). ด้วยแสงแห่งวรรณคดีเปรียบเทียบ วรรณคดีเปรียบเทียบ : กระบวนทัศน์และวิธีการ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: ศูนย์วรรณคดีศึกษา คณะ อักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ทองร่วง เอมโอษฐ. (2 ตุลาคม 2561). ช่างปูนปั้น. สัมภาษณ์.

บัวไทย แจ่มจันทร์. (2532). ศิลปกรรมเมืองเพชร. เพชรบุรี: ภาควิชาศิลปะ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สหวิทยาลัยทวารวดี เพชรบุรี วิทยาลัยครูเพชรบุรี.

ปณิธิ หุ่นแสวง. (2542) วรรณคดีกับทัศนศิลป์. กรุงเทพฯ: โครงการ Global Competence Project.

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช. (2540). พระมหาชนก. กรุงเทพฯ: อัมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

พัฒนา กิตติอาษา. (2546). ท้องถิ่นนิยม การทบทวนทฤษฎีและกรอบแนวคิด. กรุงเทพฯ: คณะกรรมการสภาวิจัยแห่งชาติ สาขาสังคมวิทยา สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.

รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2549). สุนทรียภาพแห่งชีวิต. กรุงเทพฯ: ณ เพชร.

รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2558). ข้ามชาติ ข้ามศาสตร์ ข้ามศิลป์. กรุงเทพฯ: แสงดาว.

ศิลป์ พีระศรี. (2520). จิตรกรรมสกุลช่างนนทบุรี ใน อนุวิทย์ เจริญศุภกุล. องค์ประกอบสถาปัตยกรรมไทย. กรุงเทพฯ: การพิมพ์สตรีสาร.

สมบูรณ์ แก่นตะเคียน. (2525). ประวัติศาสตร์เมืองเพชรบุรี ใน สมุดเพชรบุรี 2525, หน้า 80-124. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เรือนแก้วการพิมพ์.

เสาวณิต จุลวงศ์. (2550). ความซับซ้อนของการเล่าเรื่อง: ลักษณะหลังสมัยใหม่ในบันเทิงคดีร่วมสมัยของไทย. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาวรรณคดีและวรรณคดีเปรียบเทียบ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

หนังสือแนะนำจังหวัดเพชรบุรี ของจังหวัดเพชรบุรี. (2538). เพชรบุรี: เพชรภูมิการพิมพ์.