การประยุกต์ระบบภูมิสารสนเทศเพื่อจัดการการท่องเที่ยวชุมชนแหลมผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประยุกต์ใช้ระบบภูมิสารสนเทศในการจัดทำแผนที่ท่องเที่ยว และสินค้าชุมชนตำบลแหลมผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัย คือ เจ้าหน้าที่ภาครัฐ นักวิชาการ ผู้ประกอบการเอกชนจำนวน 12 ท่าน ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง และประชาชนในตำบลแหลมผักเบี้ย จำนวน 20 ท่าน ใช้วิธีการเลือกแบบก้อนหิมะหรือแบบลูกโซ่ (Snowball Sampling) เพื่อเป็นตัวแทนกลุ่มประชากรในพื้นที่ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนาเพื่อหาความถี่ ร้อยละ และค่าเฉลี่ย ผลการศึกษาพบว่า ระบบภูมิสารสนเทศได้แสดงให้เห็นศักยภาพด้านการท่องเที่ยวชุมชนในตำบลแหลมผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี (100%) จากประการแรกพื้นที่แหลมผักเบี้ยมีแหล่งท่องเที่ยวที่หลากหลาย ทั้งแหล่งท่องเที่ยวที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และมนุษย์สร้างขึ้น และมีสถานที่สามารถพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวใหม่ มีแหล่งผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชน เช่น ฟาร์มสาหร่ายพวงองุ่น อาหารทะเลแปรรูป ประการที่สอง การเข้าถึงแหลมผักเบี้ยมีความสะดวกสบาย (87.50%) เนื่องจากอยู่บนตำแหน่งเส้นทางที่เข้าถึงได้ง่าย แม้ว่ายังไม่มีรถโดยสารประจำทางก็ตาม และประการที่สาม ในพื้นที่แหลมผักเบี้ย มีความพร้อมด้านสิ่งอำนวยความสะดวกด้านโรงแรมที่พัก และร้านอาหารพร้อมต้อนรับผู้มาเยือน (87.50%) จากการสำรวจพบว่า ตำบลแหลมผักเบี้ย อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี มีสถานที่ท่องเที่ยวรวมทั้งสิ้น 22 แห่ง สถานที่สำคัญ 14 แห่ง ที่พัก 18 แห่ง ร้านอาหาร-เครื่องดื่ม และร้านค้า และบริการ 32 แห่ง แหล่งผลิต และจำหน่ายสินค้าชุมชน 16 แห่ง เมื่อนำข้อมูลดังกล่าวมาจัดเป็นหมวดหมู่สร้างเป็นฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ และแผนที่ชุดข้อมูล ได้แก่ ชั้นขอบเขตการปกครอง ชั้นเส้นทางคมนาคม ชั้นสถานที่ท่องเที่ยว ชั้นสถานที่สำคัญ ชั้นโรงแรมและที่พัก รวมกับชั้นสิ่งอำนวยความสะดวกที่นำมาผนวกกับแผนที่ภาพถ่ายดาวเทียม และแผนที่เฉพาะทาง ร่วมกับพิกัดตำแหน่งด้วยระบบดาวเทียมนำทาง (GNSS) แล้วจึงนำมาสร้างเป็นฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ก่อนใช้โปรแกรมภูมิสารสนเทศ ArcGIS วิเคราะห์โครงข่ายโดยใช้คำสั่งเส้นทางที่ดีที่สุดเพื่อสร้างเป็นแผนที่ท่องเที่ยว และสินค้าชุมชนแหลมผักเบี้ย และสร้างเป็นโปรแกรมท่องเที่ยวสำเร็จรูป มีเส้นทางท่องเที่ยวเชิงผสมเพื่อแสดงเสน่ห์ของพื้นที่ โดยมีเงื่อนของเวลาและระยะทางได้ 3 เส้นทาง คือ 1) เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าโกงกาง (หอมกลิ่นป่าชายเลน) โปรแกรมครึ่งวัน ระยะทาง 4.4 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 3 ชั่วโมง 51 นาที  2) เส้นทางศึกษาโครงการพระราชดำริในชุมชน (เที่ยวตามรอยพ่อ) โปรแกรม 1 วัน ระยะทาง 4.4 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 5 ชั่วโมง 42 นาที และ 3) เส้นทางศึกษาธรรมชาติและวิถีชีวิตชุมชน (เสน่ห์แหลมผักเบี้ย) โปรแกรม 2 วัน 1 คืนระยะทาง 22.3 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 20 ชั่วโมง 4 นาที