การส่งเสริมและพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนในมิติอาหารพื้นถิ่นอีสาน บ้านคีรีวงกต อำเภอนายูง จังหวัดอุดรธานี

Main Article Content

จิรัฏฐิตติ สันต๊ะยศ
สุดาพร ทิมฤกษ์
ทวีวัฒน์ กันฉาย
ชมพูขนิษฐ์ สูตะบุตร

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การส่งเสริมและพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนในมิติอาหารพื้นถิ่นอีสาน บ้านคีรีวงกต อำเภอนายูง จังหวัดอุดรธานี มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สำรวจวัตถุดิบท้องถิ่นที่ใช้สำหรับประกอบอาหารพื้นถิ่นเพื่อส่งเสริมและพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชน 2) ศึกษาอาหารพื้นถิ่นและนำไปสู่การสร้างอัตลักษณ์อาหารพื้นถิ่นเพื่อส่งเสริมและพัฒนาการท่องเที่ยวโดยของชุมชน และ 3) สร้างแนวทางการส่งเสริมและพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนบ้านคีรีวงกต อำเภอนายูง จังหวัดอุดรธานี โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ทั้งการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากแบบสอบถามนักท่องเที่ยว และการสัมภาษณ์เชิงลึกกับคนในชุมชน ผู้ประกอบการและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า อาหารพื้นถิ่นของบ้านคีรีวงกตมีศักยภาพสูงในการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชน โดยเฉพาะการใช้วัตถุดิบท้องถิ่นที่หาได้จากธรรมชาติ เช่น เห็ดป่า หน่อไม้ ผักพื้นบ้าน ปลาแม่น้ำ และเนื้อสัตว์ที่เลี้ยงแบบธรรมชาติ ซึ่งไม่เพียงสะท้อนวิถีชีวิตและภูมิปัญญาท้องถิ่น แต่ยังมีความปลอดภัย เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมและดึงดูดความสนใจของนักท่องเที่ยว ด้านอัตลักษณ์อาหารพื้นถิ่น พบว่ารายการอาหารต่าง ๆ ที่มีรสชาติอีสานแท้จริงแต่ยังมีการนำเสนอที่สร้าง “ประสบการณ์เชิงวัฒนธรรม” ผ่านภาชนะจากธรรมชาติและบรรยากาศการบริโภคกลางป่า ธารน้ำ และพื้นที่ธรรมชาติของชุมชน ซึ่งสร้างความประทับใจและความรู้สึกร่วมอย่างลึกซึ้งกับนักท่องเที่ยว แนวทางการส่งเสริมและพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนผ่านอาหารพื้นถิ่น ประกอบด้วย การพัฒนาตราสินค้า บรรจุภัณฑ์และสื่อประชาสัมพันธ์ให้เข้ากับตลาดเป้าหมาย การจัดกิจกรรมเชิงเรียนรู้ เช่น food workshop การสร้างตราสินค้าอาหารพื้นถิ่น การอบรมด้านสุขอนามัยและบริการ และการเชื่อมโยงเครือข่ายการตลาดร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มีความเห็นว่า ควรมีการสนับสนุนอาหารพื้นถิ่นในเชิงระบบ อาทิ การจัดเทศกาลอาหารท้องถิ่นและการเผยแพร่ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ เพื่อยกระดับอาหารพื้นถิ่นให้กลายเป็น “Soft Power” ที่สร้างรายได้และการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สันต๊ะยศ จ. . ., ทิมฤกษ์ ส. ., กันฉาย ท. ., & สูตะบุตร ช. . (2026). การส่งเสริมและพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนในมิติอาหารพื้นถิ่นอีสาน บ้านคีรีวงกต อำเภอนายูง จังหวัดอุดรธานี. วารสารมนุษยสังคมปริทัศน์, 27(2), 138–149. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/hspbruacthjournal/article/view/286228
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรัณย์ วรวิทย์วรรณ และพัทรียา หลักเพ็ชร. (2566). กลยุทธในการพัฒนาการจัดงานเทศกาลอาหารถิ่นในเขตปริมณฑล. วารสารการจัดการธุรกิจมหาวิทยาลัยบูรพา, 12(2): 1–28.

เกศณีย์ สัตตรัตนขจร และคณะ. (2563). การพัฒนาอาหารท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วมเพื่อหนุนเสริมการท่องเที่ยวสร้างสรรค์เชิงวัฒนธรรมของจังหวัดลำปาง. วารสารอารยธรรมศึกษา โขง-สาละวิน มหาวิทยาลัยนเรศวร, 11(1): 152-173.

ทินวัชร์ เดชวัน และจันจิรา ชาติมนตรี. (2566). นวัตกรรมอาหารพื้นถิ่นเชิงสร้างสรรค์เพื่อการเป็นสินค้าทางเศรษฐกิจชุมชน ตำบลทุ่งไชย อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารงานวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 10(2): 22-37.

นุชนารถ กฤษณรมย์ และคณะ. (2566). การพัฒนาสำรับอาหารพื้นถิ่นตำบลพรหมโลก อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิชาการสังคมมนุษย์ (Journal of Human Society), 13(1): 1-19.

ปรัชญา เวสารัช. (2562). อาหารพื้นถิ่นกับการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชน: ศึกษากรณีชุมชนบ้านบางพลับ จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 21(1): 67–86.

สิทธิศักดิ์ เตียงงา และกนกวรรณกรณ์ หลวงวังโพธิ์. (2565). การสร้างอัตลักษณ์อาหารท้องถิ่นและการส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนในกลุ่มจังหวัดร้อยแก่นสารสินธุ์. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ, 11(1): 184–199.

หมู่บ้านคีรีวงกตเที่ยวแบบ Slow life. สืบค้นเมื่อ 7 มิ.ย. 2020, จากhttps://www.mthai.com/travel/54864.html?utm_source=chatgpt.com

Chayapoj Lee-Anant and Piyatida Kungwansith. (2025). Policy Shaping and Capacity Building forSustainable Community-Based Tourism in Thailand’s Eastern Economic Corridor. Suranaree Journal of Social Science, 19(1): 1-23.

Cohen, E., & Avieli, N. (2004). Food in tourism: Attraction and impediment. Annals of Tourism Research, 31(4): 755–778.

Kontogeorgopoulos, N. (2017). The Role of Local Food in Community-Based Tourism: Case Studies from Thailand. Journal of Sustainable Tourism, 25(6): 715–732.

La-ong-in, S. (2023). Developing Gastronomic Tourist Loyalty through Local Food Authentication, Destination Image and Travel Experiences. PSU Journal of Social Sciences and Humanities, 30(1): 223–242.

UNWTO. (2012). Tourism and Intangible Cultural Heritage. Madrid: World Tourism Organization.

Yodsuwan, C. (2019). Community-Based Tourism and Local Food as Cultural Capital: A Case Study of Thailand's Local Gastronomy. Journal of Tourism and Hospitality Management, 7(1): 28–35.