แนวทางการพัฒนาองค์กรในการจัดเก็บภาษีของประเทศไทย
Main Article Content
Abstract
องค์กรจัดเก็บภาษีส่วนกลางของไทย ประกอบด้วย กรมสรรพากร กรมสรรพสามิตและกรมศุลกากร ซึ่งมีสถานะเป็นส่วนราชการภายใต้กระทรวงการคลัง ซึ่งทั้งสามองค์กรดังกล่าวถือเป็นกลไกสำคัญในการอำนวยรายได้ให้แก่รัฐบาลเพื่อนำเงินงบประมาณมาใช้ในการบริหารและพัฒนาประเทศ อย่างไรก็ดีจากการศึกษาปัญหาองค์กรจัดเก็บภาษีทั้งสามกรมมีข้อจำกัดบางประการที่ทำให้การจัดเก็บรายได้ไม่เป็นไปตามเป้าหมายประมาณการในแต่ละปี กล่าวคือมีรายได้น้อยกว่าที่ตั้งเป้าหมายในการจัดเก็บไว้ ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากรูปแบบ โครงสร้างองค์กร อำนาจหน้าที่ การบริหารงานบุคคลและการบริหารต้นทุน งบประมาณในการจัดเก็บภาษีและการจัดการด้านข้อมูลของผู้เสียภาษีที่ไม่ครอบคลุมและขาดประสิทธิภาพ
จากการศึกษาพบว่า รูปแบบ ลักษณะโครงสร้าง อำนาจหน้าที่และการบริหารองค์กรจัดเก็บภาษีในปัจจุบันที่มีสถานะเป็นส่วนราชการที่อยู่ภายใต้กฎหมาย ระเบียบปฏิบัติที่เคร่งครัด และมีสายการบังคับบัญชาที่ยาว และการดำเนินการจัดเก็บภาษีที่ทับซ้อนกันในหลายหน่วยงานทำให้เกิดต้นทุนในการบริหารจัดเก็บที่สูงและไม่สอดคล้องกับประมาณการรายได้เพื่อใช้งบประมาณในแต่ละปี ดังนั้น หากมีการพัฒนารูปแบบขององค์กรจัดเก็บภาษีจากการเป็นส่วนราชการภายใต้การบังคับบัญชาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง มาเป็นรูปแบบองค์กรกึ่งอิสระ มีลักษณะรูปแบบเหมือนองค์การมหาชน ที่ยังมีฐานะเป็นส่วนราชการที่เป็นเพียงหน่วยงานในการกำกับดูแลของกระทรวงการคลัง โดยการยุบรวมทั้งสามกรมภาษีเดิมมาอยู่ภายใต้องค์กรใหม่ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งสำนักงานจัดเก็บภาษีแห่งประเทศไทย พ.ศ. .... ก็จะสามารถแก้ปัญหาให้การบริหารงานองค์กรมีความคล่องตัว เชี่ยวชาญ ลดความซ้ำซ้อนและบูรณาการการจัดเก็บภาษีได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
กิตติภพ วังคำ. “ความเป็นไปได้ในการจัดตั้งหน่วยงานจัดเก็บภาษีกึ่งอิสระในประเทศไทย.”
Graduate Law Journal 12, 4 (2019): 570-584.
จอมสุภางค์ อินสุชาติ. “การปฏิรูปกฎหมายองค์กรจัดเก็บภาษี: กรณีศึกษาเปรียบเทียบกับกฎหมาย
สิงคโปร์และกฎหมายมาเลเซีย.” วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์,
ชาญชัย แสวงศักดิ์. คำอธิบายกฎหมายปกครอง. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน,
นันททศพร ศิริสัมพันธ์ และคณะ. หลักการจำแนกประเภทหน่วยงานของรัฐในกำกับของฝ่าย
บริหาร. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบข้าราชการ, 2553.
นันทวัฒน์ บรมานันท์. กฎหมายปกครอง. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์
วิญญูชน, 2560.
วันเพ็ญ ส่งเสริมทรัพย์. “การจัดระบบองค์การมหาชนอิสระในกระบวนการจัดทำบริการสาธารณะ
ในประเทศไทย.” ใน นันทวัฒน์ บรมานันท์, หลักกฎหมายปกครองเกี่ยวกับบริการสาธารณะ. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน, 2560.
สมยศ เชื้อไทย. กฎหมายมหาชนเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 12. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์
วิญญูชน, 2560.
สภาปฏิรูปประเทศ. วาระปฏิรูปที่ 8 : การปฏิรูประบบและโครงสร้างภาษี. กรุงเทพมหานคร:
สำนักการพิมพ์สำนักเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, 2558.
สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง. ผลงานทางวิชาการ:ย้อนมองรายได้ของรัฐบาลสร้างอนาคตด้วย
นวัตกรรมการจัดเก็บรายได้. ในสัมมนาวิชาการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง ประจำปี 2558 นวัตกรรมการคลังการเงินเพื่อการปฏิรูปประเทศไทย.
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. คำแถลงนโยบาย พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีแถลง
ต่อรัฐสภา วันที่ 25 พฤษภาคม 2562.
อุดม รัฐอมฤต และคณะ. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ โครงการศึกษาวิจัยการจัดการงบประมาณ
ขององค์การมหาชน. กรุงเทพมหานคร: สำนักงบประมาณ, 2552.
Crandall, William. Autonomy in Tax Administration and the Revenue Authority
Model Technical Notes and Manuals. Washington, DC: IMF, 2010.
CommonLII. Inland Revenue Board of Malaysia Act 1995. [Online]. Available URL:
http://www.commonlii.org/, 2021 (June, 10).
Inland Revenue Authority of Singapore. History and Milestones. [Online]. Available
URL: https://www.iras.gov.sg/irashome/About-Us/Our-Organisation/History-
and-Milestones/, 2021 (June, 10).
JENKINS, Glenn, et al. Modernization of Tax Administrations: Revenue Boards
and Privatization as Instruments for Change. JDI Executive Programs, 1994.
MANASAN, Rosario G. Tax Administration Reform: (Semi-) Autonomous Revenue
Authority Anyone?. PIDS Discussion Paper Series, 2003.
National Tax Agency Japan. Organization. [Online]. Available URL:
https://www.nta.go.jp/english/about/organization/index.htm, 2021 (June, 10).
The World Bank. Difficulties with Autonomous Agencies. [Online], Available URL:
http://siteresources.worldbank.org/EXTADMCIVSERREF/Resources/
DAAgencies.pdf, 2019 (April, 10).
Haldenwang, Christian von. Armin von Schiller and Melody Garcia. “Tax collection in developing countries–New evidence on semi-autonomous revenue agencies (SARAs).” Journal of Development Studies 50, 4 (2014): 541-555.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560.
ประมวลรัษฎากร พุทธศักราช 2481.
พระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2485.
พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534.
พระราชบัญญัติองค์การมหาชน พ.ศ. 2542.
พระราชบัญญัติองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2551.
พระราชบัญญัติกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2562.
มติคณะรัฐมนตรี ลงวันที่ 18 กรกฎาคม 2549 เรื่อง ขั้นตอนการจัดตั้งองค์การมหาชน.
มติคณะรัฐมนตรี ลงวันที่ 3 เมษายน 2550 เรื่อง หลักการจำแนกประเภทหน่วยงานของรัฐ.
มติคณะรัฐมนตรี ลงวันที่ 24 กรกฎาคม 2550 เรื่องการซักซ้อมความเข้าใจเกี่ยวกับขั้นตอนการ
จัดตั้งหน่วยงานของรัฐ.