แนวทางการพัฒนากฎหมายเพื่อลดความยากจนหลายมิติของประเทศไทย
Main Article Content
Abstract
บทความนี้มุ่งศึกษาสถานการณ์ความยากจนหลายมิติของโลกและประเทศไทย ศึกษามาตรฐานทางกฎหมายสากลและมาตรฐานทางกฎหมายของประเทศไทยในการขจัดความยากจนหลายมิติผ่านการวิเคราะห์กฎหมายใน 6 ด้าน ได้แก่ ด้านสวัสดิการทั่วไปเพื่อลดความยากจน ด้านการลดความยากจนในลุ่มเด็ก ด้านการส่งเสริมการเข้าถึงโอกาสทางศึกษา ด้านการส่งเสริมอาชีพ ด้านที่อยู่อาศัย และด้านความสามารถและความมั่นคงทางการเงิน เพื่อวิเคราะห์ความสอดคล้องของกฎหมายลดความยากจนทั้ง 6 ด้าน กับสิทธิและเสรีภาพที่ได้รับการรับรองตามรัฐธรรมนูญ และความสอดคล้องต่อการบรรลุเป้าหมาย SDGs รวมทั้งแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 เพื่อจัดทำข้อเสนอเป็นแนวทางการพัฒนากฎหมายเพื่อลดความยากจนหลายมิติที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทยและสอดคล้องกับบริบทโลก
จากการศึกษาพบว่ากฎหมายลดความยากจนหลายมิติที่บังคับใช้อยู่ในประเทศไทยยังไม่สอดคล้องกับเป้าหมาย SDG1 และแผนการพัฒนาฯ ฉบับที่ 13 อยู่หลายประการ นำมาสู่แนวทางการพัฒนากฎหมายลดความยากจนหลายมิติ ด้วยการพัฒนากฎหมายให้ครอบคลุมการคุ้มครองทางสังคมขั้นพื้นฐานโดยเฉพาะประเด็นการได้รับการศึกษาของเด็ก และการส่งเสริมอาชีพกับหลักประกันการทำงาน การพัฒนากฎหมายให้ครอบคลุมบริการขั้นพื้นฐานอย่างเป็นระบบถาวร และประเด็นสำคัญที่มักถูกมองข้ามคือการพัฒนาให้มีระบบบริหารจัดการกฎหมายลดความยากจนหลายมิติในภาพรวมอย่างรอบด้าน ทั้งการวางแผนงบประมาณ ติดตามและประเมินผล เพื่อปรับปรุงหรือยกเลิกกฎหมาย จัดทำระบบฐานข้อมูล และแผนรองรับความเสี่ยงจากสภาวะวิกฤติให้
คนยากจน เพื่อเพิ่มโอกาสการบรรลุเป้าหมาย SDGs และแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 13 ให้คนจนในประเทศไทยได้ใช้สิทธิและมีศักดิ์ศรีเสมอภาคกับบุคคลอื่นในสังคม
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
กรมองค์การระหว่างประเทศ. เป้าหมายการพัฒนาแห่งสหัสวรรษ [Online]. Available URL: https://www.mfa.go.th/th/content/5d5bcd6215e39c3060010514?cate=5d5bcb4e15e39c306000684f, 2023 (May, 2).
กระทรวงการคลัง. รายงานประจำปี กองทุนประชารัฐสวัสดิการเพื่อเศรษฐกิจฐานรากและสังคม ปีงบประมาณ 2566 [Online]. Available URL: https://www.senate.go.th/assets/portals/1/news/18189/2_18189.pdf, 2568 (มกราคม, 5).
ฐิตินาถ ภูมิถาวร. “วิกฤติการณ์ของโลกในศตวรรษที่ 21: กรณีความยากจนและความเหลื่อมล้ำในสังคม.” วารสารสังคมภิวัฒน์ 12, 2 (พฤษภาคม-สิงหาคม 2564): 68–85.
นิรนัย พิศแข มั่นจิตร. กฎหมายสวัสดิการสังคมของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: โครงการตำราและเอกสารประกอบการสอน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2565.
สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย. หลักนิติธรรมกับการพัฒนาที่ยั่งยืน [Online]. Available URL: https://knowledge.tijthailand.org/uploads/publication/file/20210826/th-aghijpqrsu05.pdf, 2023 (May, 10).
สำนักงานสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. รายงานการวิเคราะห์สถานการณ์ความยากจนและเหลื่อมล้ำของประเทศไทย ปี 2562 [Online]. Available URL: https://www.nesdc.go.th/ewt_dl_link.php?nid=10772, 2567 (พฤศจิกายน, 20).
_______. รายงานการวิเคราะห์สถานการณ์ความยากจนและเหลื่อมล้ำของประเทศไทย ปี 2564 [Online]. Available URL: https://www.nesdc.go.th/ewt_dl_link.php?nid=10772, 2567 (พฤศจิกายน, 21).
_______. รายงานการวิเคราะห์สถานการณ์ความยากจนและเหลื่อมล้ำในประเทศไทย ปี 2566 [Online]. Available URL: https://www.nesdc.go.th/ewt_dl_link.php?nid=15744, 2568 (มกราคม, 21).
Bryman, Alan. Social Research Methods. 4th ed. Oxford: Oxford University Press, 2012.
Kleist, Chad. Global Ethics: Capabilities Approach [Online]. Available URL: https://iep.utm.edu/ge-capab/#SH2a, 2025 (September, 10).
Oxford Academic. Functionings and Capability [Online]. Available URL: https://doi.org/10.1093/0198289286.003.0004, 2022 (July, 31).
SDG Indicator Metadata. Goal 1: End poverty in all its forms everywhere [Online]. Available URL: https://unstats.un.org/sdgs/metadata/files/Metadata-01-04-01.pdf, 2025 (March, 11).
SDG MOVE. SDGs Move [Online]. Available URL: https://www.sdgmove.com/sdg-101/, 2023 (May, 11).
SDG PORT. ความเชื่อมโยงระหว่างแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติและเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน(SDGs) [Online]. Available URL: https://www.sdgport-th.org/2022/01/hailands-national-strategy-and-sdgs/, 2566 (พฤษภาคม, 23).
United Nations. Financing for sustainable development report [Online]. Available URL: https://www.un.org/sustainabledevelopment/financing-for-development/, 2023 (May, 11).
_______. Poverty and the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights: statement/adopted by the Committee on Economic, Social and Cultural Rights on 4 May 2001 [Online]. Available URL: https://digital library.un.org/record/452397, 2022 (September, 12).
_______. The Sustainable Development Goals Report 2021. New York: United Nations Publication, 2021.
_______. The Sustainable Development Goals Report 2022. New York: United Nations Publication, 2022.
Vizard, Polly. Poverty and Human Rights: Sen’s ‘Capability Perspective’ Explored [Online]. Available URL: https://ia801704.us.archive.org/27/items/in.ernet.dli.2015.119347/2015.119347.Poverty-And-Human-Rights.pdf, 2025 (September, 10).