ย้อนคิดมโนทัศน์ความไม่แน่นอนกับความเสี่ยงในสังคมทันสมัย

Main Article Content

ปิ่นแก้ว เหลืองอร่ามศรี

บทคัดย่อ

บทความชิ้นนี้สำรวจมโนทัศน์ความไม่แน่นอน และความเสี่ยงในสังคมศาสตร์ทั้งในมิติของญาณวิทยา และในแง่มโนทัศน์ที่เชื่อมโยงกับภาวะความทันสมัย ผู้เขียนเสนอว่า ในฐานะที่เป็นญาณทัศน์ความไม่แน่นอนเป็นคำถามที่ท้าทายข้อกล่าวอ้างต่อสัจจะและการยืนยันต่อความสามารถในการรู้ได้ซึ่งถูกใช้เป็นพื้นฐานสำคัญต่อการประกอบสร้างความรู้และการดำรงอยู่ในโลก โดยใช้งานของวิตเกนสไตน์ในการชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์อันย้อนแย้งระหว่างความแน่นอน และความไม่แน่นอน ที่ซึ่งสัจจะและความรู้ใหม่สร้างขึ้นจากความสงสัยและความไม่แน่นอนเสมอ ในแง่มโนทัศน์นั้น ความไม่แน่นอนเป็นทั้งภาวการณ์ของสังคมสมัยใหม่ และเป็นทั้งแนวคิดที่นักสังคมวิทยา เช่น กิดเด็นส์และเบ็ค ใช้เพื่อตั้งคำถามต่อวิธีคิดที่มีต่อความเสี่ยงของสังคมสมัยใหม่ ในฐานะวัตถุแห่งการคิดคำนวณและการควบคุมอนาคต การศึกษาเรื่องความไม่แน่นอนในทางมานุษยวิทยา ได้ท้าทายแนวคิดความไม่แน่นอนที่เปิดเผยถึงมิติเชิงอำนาจ และความสัมพันธ์เชิงประสบการณ์ที่ไม่อาจแยกออกจากตำแหน่งแห่งที่ทางชนชั้น เพศ ชาติพันธุ์และสถานะ การย้อนคิดมโนทัศน์ความไม่แน่นอนกับความเสี่ยง ยังเป็นการทบทวนภาวะความทันสมัยที่เปิดโอกาสให้ความไม่แน่นอน ได้เป็นกระบวนการสำคัญที่ประกอบสร้างโอกาส และชีวิตอนาคตที่ไม่จำเป็นต้อง
คาดการณ์ได้ของสังคมทันสมัย

Article Details

How to Cite
เหลืองอร่ามศรี ป. (2021). ย้อนคิดมโนทัศน์ความไม่แน่นอนกับความเสี่ยงในสังคมทันสมัย. วารสารธรรมศาสตร์, 40(3), 1–32. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/tujo/article/view/271898
บท
บทความวิจัย

References

Apaitan, T., Luangaram, P., & Manopimoke, P. (2020). Uncertainty and Economic Activity: Does it Matter for Thailand? PIER Discussion Papers 130, Puey Ungphakorn Institute for Economic Research.

Wittgenstein, L. (ed. Anscombe and von Wright) (1969) On Certainty.

Baker, S. R., Bloom, N. & Davis. S. J. (2016): Measuring Economic Policy Uncer-tainty. Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593–1636.

Beck, U. (1992). Risk Society: Towards a New Modernity. London: Sage

Beck, U. (1999). World Risk Society. Cambridge: Polity Press

Beck, U. (2009). World Risk Society and Manufactured Uncertainties. Iris, 1(2), 291-299.

Beck, U, Bonss, W., & Lau, C. (2003). The Theory of Reflexive Modernization: Problematic, Hypotheses and Research Programme. Theory Culture Society. 20(1). DOI: 10.1177/0263276403020002001.

Beck, U., Giddents, A., & Lash, S. (1994). Reflexive Modernization: Politics, Tradi-tion and Aesthetics in the Modern Social Order. Stanford University Press.

Bernstein, P. L. (1996). Against The Gods: The Remarkable Story of Risk. New York: John Wiley & Sons

Castel, B. (1991). ‘From Dangerousness to Risk’, in Burchell, G, Gordon, C and Miller, P (eds), The Foucault Effect. Studies in Governmentality, London: Harvest-er/Wheatsheaf, pp. 281-298.

Cerulo, K. A. (2006). Never Saw It Coming: Cultural Challenges to Envisioning the Worst. Chicago, IL: University of Chicago Press.

Cooper, E. & Pratten, D. (eds). (2014). Ethnographies of Uncertainty in Africa, New York: Springer

Defert, D. (1991). ‘Popular Life and Insurance Technology’, in Burchell, G, Gordon, C and Miller, P (eds), Foucault Effect, Studies in Governmentality, London: Harvester Press, pp. 211-34.

Deleuze, G. 1990. (1969). The Logic of Sense. New York: Columbia University Press.

Douglas, M. (2000). Dealing with Uncertainty. Ethical Perspectives, 8(3), 145-155.

Douglas, M. & Wildavsky, A. (1983). Risk and Culture: An Essay on the Selection of Technological and Environmental Dangers. University of California Press, Berkeley, CA.

Ewald, F. (1991). ‘Insurance and Risk’, in Burchell, G, Gordon, C and Miller, P (eds), The Foucault Effect. Studies in Governmentality, London: Harvester/Wheatsheaf, pp. 197-210

Foucault, M. (1991). 'Governmentality', trans. Rosi Braidotti and revised by Colin Gordon, in Graham Burchell, Colin Gordon and Peter Miller (eds.), The Foucault Effect: Studies in Governmentality, pp. 87–104. Chicago, IL: University of Chicago Press.

Funtowicz, S. & Ravetz, J. (1993). Science for the post-normal age. Futures, 31(7), 735-755.

Galbraith, J. K. (1977). The Age of Uncertainty. Boston: Houghton Mifflin Company.

Giddens, A. (1994). Beyond Left and Right: the Future of Radical Politics. Cambridge.

Giddens, A. & C. Pierson. (1998). Conversations with Anthony Giddens: Making Sense of Modernity. Cambridge.

Giddens, A. (2000). Runaway World. London: Routledge.

Kean, J. (2017). Wittgenstein and the Dangers of Certainty. Retrieved October 10, 2020, from https://theconversation.com/wittgenstein-and-the-dangers-of-certainty-76796.

Keynes, J. M. (1921). A Treatise on Probability, The Collected Writings of John Maynard Keynes, Vol. VIII, London

Keynes, J. M. (1936). The General Theory of Employment, Interest and Money, The Collected Writings of John Maynard Keynes, Vol. VII, London, Chapter 12 in particu-lar

Keynes, J. M. (1937). “The General Theory of Employment”, reprinted in The Collected Writings of John Maynard Keynes, Vol. XIV, pp. 109-124.

Knight, F. H. (1921). Risk, Uncertainty and Profit. Boston. Lawson, T. (1988). Probability and uncertainty in economic analysis. Journal of Post Keynesian Economics, 11(1), 38–65

Lewandowsky, S., Ballard. T., & Pancost, R. D. (2015). Uncertainty as knowledge. Phil. Trans. R. Soc. A 373: 20140462.

Luangaram, P. & Y. Sethapramote (2018). Economic Impacts of Political Uncertainty in Thailand, PIER Discussion Paper, No. 86.

Luhmann, N. (1993). Risk: A Sociological Theory Communication and Social Order. Rhodes Barrett (trans.) De Gruyter.

Lupton, D. (2006). Sociology and Risk, Beyond the Risk Society: Critical Reflections on Risk and Human Security. Open University Press, pp. 11-24.

Moore, G. E. (1959). Proof of an External World, Philosophical Papers. New York: Collier Books.

O’Malley, P. (2008). Governmentality and Risk, in Social Theories of Risk and Uncertainty: An Introduction. Jens O. Zinn (ed.), Black-well Publishing Ltd. pp. 52-75.

Porter, T. (1986). The Rise of Statistical Thinking. Princeton: Princeton University Press.

Power, M. (2004) The Risk Management of Everything: Rethinking the Politics of Un-certainty. London: Elizabeth House.

———— (2007). Organized Uncertainty: Designing a World of Risk Management. Oxford University Press.

Samimian-Darash, L. (2013). Governing Future Potential Biothreats: Toward an Anthropology of Uncertainty. Current Anthropology, 54(1), 1-22.

Samimian-Darash, L. & Rabinow, P. (2015). Modes of Uncertainty: Anthro- Cases (eds.). Chicago: the University of Chicago Press.

Scoones, I. (2019). What is Uncertainty and Why Does it Matter?, STEPS Working Paper 105, Brighton: STEPS Centre

Stockhammer, E. (2007). Uncertainty, Class, and Power. International Journal of Political Economy, 35(4), 31–49. Harper Torch-books.

Wittgenstein, L. (1958). Philosophical Investigations, trans. G.E.M. Anscombe. New York: Macmillan.

Wynne, B. (1992a). Uncertainty and Environmental Learning: Reconceiving Science and Policy in the Preventive Paradigm. Global Environmental Change, 2(2), 111–27.

Wynne, B. (1992b). Misunderstood Misunderstanding: Social Identities and Public Uptake of Science. Public Understanding of Science, 1, 281–304

Wynne, B. (1996). May the Sheep Safely Graze. A Reflexive View of the Expert–Lay Knowledge Divide, in S. Lash, B. Szerszynski & B. Wynne (eds). Risk, Environment and Modernity: Towards a New Ecology. London: Sage: 44 . Yates, Joshua. "An interview with Ulrich Beck on fear and risk society." The Hedge-hog Review, vol. 5, no. 3, 2003, p. 96+. Gale Academic OneFile, . Accessed 22 Oct. 2020.

Yearley, S. (2015). Risk, Sociology and Politics of. International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences, 2nd edition, Volume 20, pp. 706-709.

กฤษฎา ธีระโกศลพงศ์. (2562). รูปแบบของงานที่ไม่มีมาตรฐานและแรงงานที่มีความเสี่ยงในเศรษฐกิจแพลตฟอร์ม. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 4(2), 59-108.

กนกวรรณ ชุมอินทร์และพิไลวรรณ ประพฤต. (2560). ความเปราะบางของครัวเรือนเกษตรกรในพื้นที่ต้นน้ำ บ้านโหล๊ะหาร อ.ป่าบอน จ.พัทลุง. วารสารมหาวิทยาลัย, 20(ฉบับพิเศษ) จากงานประชุมวิชาการระดับชาติมหาวิทยาลัยทักษิณ ครั้งที่ 27 ประจำปี2560 และ การประชุมวิชาการระดับชาติด้านบริหารธุรกิจลและเศรษฐศาสตร์ครั้งที่ 3

พงศ์ศักดิ์ เหลืองอร่าม. (2017). เศรษฐศาสตร์ว่าด้วย ‘ความไม่แน่นอน. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2563, จาก https://www.the101.world/economic-uncertainty

พงศ์ศักดิ์ เหลืองอร่าม และยุทธนา เศรษฐปราโมทย์. (2561). ผลกระทบทางเศรษฐกิจของความไม่แน่นอนทางการเมืองในประเทศไทย.สืบค้น 1 ตุลาคม 2563 , จาก https://www.pier.or.th/

?abridged=%E0%B8%9C%E0%B8%A5%E0%B8%81% E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%97%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8% B2%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0% B8%90%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%88%E0%B8%82%E0%B8%AD% E0%B8%87%E0%B8%84

พงศ์ศักดิ์ เหลืองอร่าม และคณะ. (2563). เศรษฐกิจไทยท่ามกลางความไม่แน่นอน: ปรับกระบวนทัพ รับความท้าทาย. บทความน าเสนอในงานสัมมนาวิชาการประจำปี2563 ของ ธนาคารแห่งประเทศไทยในหัวข้อ “ปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจไทย ทำอย่างไรให้เกิดได้ จริง” ซึ่งจะจัดในวันที่ 28 กันยายน

พีระ ตั้งธรรมรักษ์ และคณะ. (2561). การพัฒนาตัวชี้วัดโอกาส (ความเปราะบาง) ในการเข้าสู่ ภาวะไร้บ้าน. แผนงานสนับสนุนองค์ความรู้เพื่อการสร้างเสริมสุขภาวะและคุณภาพชีวิต สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. สืบค้น 19 มกราคม 2563, จาก https://sdg.swu.ac.th/projects-files/3410

วรภัทร วีรพัฒนคุปต์. (2563). ความเหลื่อมล้ำ – ประชากรกลุ่มเปราะบาง – สิทธิมนุษยชน, สมาคมสิทธิเสรีภาพของประชาชน (สสส.) สืบค้น 19 มกราคม 2563, จาก http://ucl.or.th/?p=3495

วีระ หวังสัจจะโชค และธัชชนก สัตยวินิจ. (2563). แรงงานภาคเกษตรเป็นแรงงานเสี่ยงหรือไม่? การเปรียบเทียบ คุณภาพชีวิตทางสังคมของชาวนาไทยและเวียดนาม . วารสารสังคมศาสตร์, 32(1), 89-119.

อรรคณัฐ วันทนะสมบัติและ เกรียงศักดิ์ ธีระโกวิทขจร. (2561). เศรษฐกิจแพลตฟอร์ม และ ผลกระทบต่อแรงงานภาคบริการในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สถาบันแรงงานและเศรษฐกิจที่เป็นธรรม (JELI) และมูลนิธิฟรีดริค เอแบร์ท (FES).

อัมมาร สยามวาลาและคณะ. (2549). การประเมินความเสี่ยงและความเปราะบางทางสังคม: การวัดภาวะความยากไร้และความเปราะบางสังคมสู่แนวทางนำไปปฏิบัติได้ในประเทศไทย. สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. สืบค้น 19 ตุลาคม 2563 , จาก https://tdri.or.th/wp-content/uploads/2012/12/h103.pdf