แนวทางในการแก้ไขปรับปรุงกฎหมายเกี่ยวกับการจัดการปัญหามลพิษทางอากาศที่เหมาะสม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับการจัดการปัญหามลพิษทางอากาศ 2) เพื่อศึกษามาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการจัดการมลพิษทางอากาศของต่างประเทศและวิเคราะห์ประเด็นที่อาจนำมาใช้ในกฎหมายไทยได้ 3) เพื่อเสนอแนวทางในการปรับปรุงกฎหมายไทยให้สามารถรองรับสิทธิในอากาศสะอาด และจัดการมลพิษทางอากาศได้อย่างมีเหมาะสม เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยวิเคราะห์เอกสาร จากกฎหมายไทย เช่น พรบ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 พรบ.การสาธารณสุข พ.ศ. 2535 พรบ.โรงงาน พ.ศ. 2535 และ พรบ.การขนส่งทางบก พ.ศ. 2522 รวมถึงกฎหมาย และมาตรการของต่างประเทศที่ประสบความสำเร็จ ได้แก่ Clean Air Act ของสหรัฐอเมริกา และ Clean Air Zone ของสหราชอาณาจักร
ผลการวิจัยพบว่า ระบบกฎหมายไทยขาดความชัดเจน และการแก้ไขปัญหา คือ การขาด การบัญญัติสิทธิในอากาศสะอาดในระดับกฎหมายหลัก ความไม่ชัดเจน ไม่เข้มงวดของอำนาจหน้าที่ของหน่วยงาน การประสานงานระหว่างหน่วยงาน รวมถึงการไม่มีมาตรการจูงใจทางเศรษฐศาสตร์ จากการเปรียบเทียบกฎหมายต่างประเทศ พบว่า กฎหมายของสหรัฐฯ (CAA) มีการกำหนดมาตรฐานคุณภาพอากาศ มีบทลงโทษที่มีประสิทธิภาพ และประชาชนมีสิทธิเข้าถึงข้อมูลและฟ้องร้องได้ ขณะที่มาตรการของอังกฤษ (CAZ) ใช้กลไกทางเศรษฐศาสตร์และเทคโนโลยีการตรวจจับเพื่อควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษ จากการวิเคราะห์ผู้วิจัยมีข้อเสนอเชิงนโยบาย 6 ประเด็น ได้แก่ (1) การบัญญัติสิทธิในอากาศสะอาดในระดับ พรบ. (2) ตั้งหน่วยงานกลางที่มีอำนาจบังคับใช้ (3) การบูรณาการหน่วยงานและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง (4) การใช้มาตรการทางเศรษฐศาสตร์และสิ่งจูงใจ (5) การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน และ (6) การออกแบบร่าง พรบ.อากาศสะอาด โดยเน้นความคุ้มครองสิทธิมนุษยชน ความโปร่งใส และความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
กรีนพีซ. (2567). ฝุ่น PM2.5 ทำร้ายเราโดยไม่รู้ตัว. เรียกใช้เมื่อ 12 มิถุนายน 2568 จาก https://www.greenpeace.org/thailand/explore/protect/cleanair/pm25-harm/.
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2562). เรียนรู้ อยู่กับฝุ่น PM2.5. เรียกใช้เมื่อ 20 มีนาคม 2568 จาก https://www.chula.ac.th/wp-content/uploads/2019/10/chula-pm25-booklet-1.pdf.
ธีรัตม์ พรทวีทรัพย์. (2566). มาตรการทางกฎหมายบางประการที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมอากาศสะอาด: ศึกษาเปรียบเทียบสหรัฐอเมริกาและประเทศไทย. วารสารวิชาการศาลปกครอง, 23(3), 58–80.
บริษัท เฮลธ์ แอนด์ เอ็นไวเทค จำกัด. (2567). ให้บริการตรวจวัดคุณภาพสิ่งแวดล้อมแบบครบวงจร มีบุคลากรที่มีประสบการณ์และเชี่ยวชาญเฉพาะทาง พร้อมด้วยเครื่องมือและอุปกรณ์ที่ทันสมัย. เรียกใช้เมื่อ 11 มกราคม 2567 จาก https://shorturl.asia/JWrYn.
บูชิตา ไวทยานนท์. (2565). กฎหมายว่าด้วยอากาศสะอาด. กรุงเทพมหานคร: กลุ่มงานวิจัยและพัฒนา สำนักวิชาการ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
วริศรา กิติภูวดล. (2563). มาตรการทางกฎหมายในการจัดการปัญหามลพิษทางอากาศ: ศึกษากรณี ปัญหาฝุ่น ละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM 2.5). ใน วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์. ธรรมศาสตร์มหาวิทยาลัย.
ศรีสุวรรณ จรรยา. (2563). ความล้มเหลวของระบบกฎหมายสิ่งแวดล้อมไทย. เรียกใช้เมื่อ 1 มกราคม 2568 จาก https://www.bangkokbiznews.com.
ศิวัช พงษ์เพียจันทร์. (2566). ภูมิหลังของการร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาด. ใน รายงานวิจัย. ภายใต้แผนงานยุทธศาสตร์เป้าหมาย (Spearhead) ด้านสังคม แผนงานคนไทย 4.0. สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.).
สำนักวิชาการ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2567). ร่างพระราชบัญญัติกำกับดูแลการจัดการอากาศสะอาดเพื่อสุขภาพแบบบูรณาการ พ.ศ. ..... กรุงเทพมหานคร: สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
Greenpeace Thailand. (2020). มลพิษทางอากาศ: ความจริงที่เราควรรับรู้. เรียกใช้เมื่อ 15 มีนาคม 2568. จาก https://www.greenpeace.org/thailand/
UK Government. (2021). Clean Air Zones. Retrieved January 3,2025, from https:// www.gov.uk/government/publications/clean-air-zone-framework.
United States Congress. (1990). Clean Air Act of 1990 (as amended in 1977 and 1990). Public Law: 101-549,104 Stat. 2399.
World Bank. (2021). Thailand Pollution Management and Environmental Health Program. Washington, DC: World Bank. Retrieved December 15, 2024, from https://www.worldbank.org.
