ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการบังคับใช้กฎหมายว่าด้วยการเช่าช่วง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาแนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับสัญญา การเช่า และการเช่าช่วง (2) ศึกษาสภาพปัญหาข้อเท็จจริงและปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับสัญญาการให้สิทธิในการเช่าช่วงของไทย (3) ศึกษาและวิเคราะห์เปรียบเทียบมาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวกับสัญญาการให้สิทธิในการเช่าช่วงของไทยและต่างประเทศ (4) ศึกษาถึงแนวทางปรับปรุงกฎหมายไทยให้สอดคล้องกับบริบทปัจจุบัน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร โดยศึกษาบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พระราชบัญญัติการเช่าอสังหาริมทรัพย์เพื่อพาณิชยกรรมและอุตสาหกรรม พ.ศ. 2542 แนวคำพิพากษาศาลฎีกา ตลอดจนกฎหมายของอังกฤษ สหรัฐอเมริกา ฝรั่งเศส และเยอรมนี

ผลการวิจัยพบว่า บทบัญญัติเกี่ยวกับการเช่าช่วงในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 544 และ 545 มีลักษณะเป็นหลักทั่วไป มิได้กำหนดความสัมพันธ์ทางกฎหมายระหว่างผู้ให้เช่า ผู้เช่า และผู้เช่าช่วงไว้อย่างชัดเจน โดยเฉพาะในเรื่องขอบเขตความยินยอมและความรับผิดโดยตรงของผู้เช่าช่วง ส่งผลให้ต้องอาศัยการตีความตามหลักกฎหมายทั่วไปและแนวคำพิพากษาเป็นสำคัญ อันก่อให้เกิดความไม่แน่นอนทางกฎหมาย ขณะเดียวกัน สิทธิการเช่าในปัจจุบันมีมิติทางเศรษฐกิจและสามารถใช้เป็นเครื่องมือทางพาณิชยกรรมได้ ซึ่งกฎหมายไทยยังรองรับได้อย่างจำกัด เมื่อเปรียบเทียบกับกฎหมายต่างประเทศ พบว่า หลายระบบยอมรับการโอนหรือเช่าช่วงเป็นหลักทั่วไป โดยเปิดโอกาสให้จำกัดสิทธิได้ภายใต้เงื่อนไขที่สมเหตุสมผล จึงเสนอให้มีการบัญญัติหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการเช่าช่วงและการโอนสิทธิการเช่าไว้โดยชัดแจ้ง กำหนดขอบเขตความยินยอม ความรับผิด และการใช้สิทธิในทางพาณิชยกรรม เพื่อเสริมสร้างความแน่นอนทางกฎหมายและสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจให้สอดคล้องกับสภาพการณ์ปัจจุบัน