ความท้าทายต่อการบริหารงานด้านทรัพยากรมนุษย์ ในมหาวิทยาลัยภาครัฐในประเทศไทย

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะเสนอความท้าทายต่างๆ ที่มีผลกระทบต่อการบริหารงานด้านทรัพยากรมนุษย์ในมหาวิทยาลัยภาครัฐในประเทศไทย โดยได้ตั้งคำถามรวมสามประเด็นเพื่อใช้เป็นแนวทางในการศึกษา ประกอบด้วย (1) ความท้าทายที่มีผลกระทบต่อการบริหารมหาวิทยาลัยภาครัฐในประเทศไทยมีอะไรบ้าง (2) ผลกระทบจากความท้าทายที่มีต่อการบริหารมหาวิทยาลัยภาครัฐในประเทศไทยมีอะไรบ้าง (3) ผลกระทบจากความท้าทายที่มีต่อการบริหารงานด้านทรัพยากรมนุษย์ในมหาวิทยาลัยภาครัฐในประเทศไทยมีอะไรบ้าง การศึกตามคำถามประการแรกพบว่า ประเด็นความท้าทายมีทั้งสิ้น 15 ประการ ประกอบด้วย (1) การปรับเปลี่ยนสถานภาพของมหาวิทยาลัยเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ (2) ปัญหาการเมืองในมหาวิทยาลัย (3) ปัญหาสมรรถนะทางการบริหารธุรกิจของผู้บริหารมหาวิทยาลัย (4) ปัญหาการควบคุมและการกำกับดูแลมหาวิทยาลัย (5) ปัญหาด้านประชากรศาสตร์ (6) ความต้องการกำลังคนด้านวิทยาศาสตร์ (7) ความต้องการกำลังคนระดับอาชีวศึกษา (8) การขยายตัวของสถาบันอุดมศึกษาในอดีต (9) การเปิดกว้างในการรับนักศึกษาต่างชาติของมหาวิทยาลัยในต่างประเทศ (10) ความต้องการศึกษาต่อในระดับบัณฑิตศึกษาลดลง (11) การใช้สิทธิ์ทางศาลของบุคลากรเพิ่มมากขึ้น (12) การใช้นโยบายหรือยุทธศาสตร์ประเทศไทย 4.0 (13) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (14) แผนพัฒนาอย่างยั่งยืนตามเป้าหมายของสหประชาชาติ และ (15) ภาครัฐให้การสนับสนุนมหาวิทยาลัยต่างประเทศเข้ามาเปิดดำเนินกิจการในประเทศไทยการศึกษาตามคำถามประการที่สองพบว่า ประเด็นความท้าทายเหล่านี้อาจมีผลกระทบต่อมหาวิทยาลัยภาครัฐ 7 ประการคือ (1) การลดขนาดขององค์การ (2) การควบรวมกิจการ (3) การจ้างเหมาการบริหารกิจการ (4) เปลี่ยนไปเป็นสถาบันอาชีวศึกษา (5) เปลี่ยนไปเป็นสถาบันฝึกอบรม (6) เปลี่ยนไปทำธุรกิจอย่างอื่น (7) ยุบเลิกกิจการการศึกษาตามคำถามประการที่ 3 พบว่า ผลกระทบทั้ง 7 ประการนี้ส่งผลต่องานด้านทรัพยากรมนุษย์ทั้ง 3 ด้านคือ (1) การจัดการทรัพยากรมนุษย์ (2) การบริหารความสัมพันธ์ของบุคลากรในองค์การ และ (3) การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ มหาวิทยาลัยควรศึกษาประเด็นผลกระทบและผลกระทบต่างๆ แล้วจัดทำหรือทบทวนแผนยุทธศาสตร์ของมหาวิทยาลัยเพื่อรองรับและป้องกันปัญหาไว้ล่วงหน้าเพื่อบรรเทาหรือลดความรุนแรงของผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น