สิทธิในการเดินทางของพลเมืองไทยช่วงสถานการณ์ฉุกเฉินของการแพร่ระบาด โรคโควิด-19 กรณีศึกษาพื้นที่จังหวัดสงขลา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการใช้อำนาจรัฐในสถานการณ์ฉุกเฉินการแพร่ระบาดโรคโควิด-19 และ 2) เพื่อศึกษาลักษณะการใช้สิทธิในการเดินทางของประชาชนจังหวัดสงขลาช่วงสถานการณ์ฉุกเฉินการแพร่ระบาดโรคโควิด-19 ใช้แนวคิดว่าด้วยอำนาจรัฐในสถานการณ์ฉุกเฉินกับแนวคิดว่าด้วยการจำกัดสิทธิในเสรีภาพการเดินทางภายใต้สถานการณ์ฉุกเฉิน ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ มีกลุ่มตัวอย่างเป็นประชาชนในจังหวัดสงขลา จำนวน 50 คน ใช้วิธีการคัดเลือกแบบเจาะจงตามกลุ่มสาขาอาชีพ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสัมภาษณ์ และใช้การวิเคราะห์ข้อมูลแบบเชิงอุปนัยเพื่อสร้างข้อสรุปของการศึกษาในลักษณะบรรยายเชิงพรรณนา 

 ผลการวิจัยพบว่า ในช่วงสถานการณ์ฉุกเฉินครั้งนี้ ลักษณะการใช้อำนาจรัฐเป็นการใช้อำนาจพิเศษของนายกรัฐมนตรีแบบรวมศูนย์อำนาจเพื่อรักษาความมั่นคงของประเทศภายใต้กรอบกฎหมาย 2 ฉบับ และกำหนดให้มีศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 เป็นหน่วยงานพิเศษในระดับสั่งการต่าง ๆ ทั่วทั้งประเทศ และลักษณะการใช้สิทธิในการเดินทางของประชาชนจังหวัดสงขลาพบว่า ถูกจำกัดการใช้สิทธิในการเดินทางภายใต้กรอบมาตรการปิดเมืองใน 4 มาตรการหลักที่ประกาศจากส่วนกลาง ทำให้สิทธิในการเดินทางของประชาชนจังหวัดสงขลาในแต่ละสาขาอาชีพมีบริบทที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน การศึกษาครั้งนี้ได้ชี้ให้เห็นถึงการบริหารราชการแบบรัฐรวมศูนย์ในภาวะฉุกเฉินก่อให้เกิดความไม่เสมอภาคเท่าเทียมกันในการใช้สิทธิการเดินทางของประชาชน ซึ่งกลไกการแก้ไขปัญหาในสถานการณ์ฉุกเฉินที่อาจเกิดขึ้นอีก ราชการส่วนกลางควรหนุนเสริมให้ราชการในพื้นที่ (ระดับภูมิภาคและท้องถิ่น) มีบทบาทเพิ่มขึ้น ด้วยการโอนอำนาจซึ่งจะช่วยเพิ่มระดับอำนาจการตัดสินใจให้ราชการในพื้นที่สามารถกำหนดมาตรการที่สอดรับกับสถานการณ์ในพื้นที่ที่เป็นจริง เพื่อลดผลกระทบต่อการใช้สิทธิเสรีภาพของประชาชน

คำสำคัญ:  สิทธิในการเดินทาง  การแพร่ระบาดโรคโควิด-19  การใช้อำนาจรัฐ