การศึกษาการแสดงพื้นบ้านละครชาตรี “เท่งตุ๊ก” คณะ ส.บัวน้อย จังหวัดจันทบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การศึกษาการแสดงพื้นบ้านละครชาตรี “เท่งตุ๊ก” คณะ ส.บัวน้อย จังหวัดจันทบุรี ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาประวัติของละครชาตรีหรือละครเท่งตุ๊ก คณะ ส.บัวน้อย จังหวัดจันทบุรี ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน 2. เพื่อศึกษาองค์ประกอบและรูปแบบของการแสดงละครชาตรีหรือละครเท่งตุ๊ก คณะ ส.บัวน้อย ตำบลปากน้ำแหลมสิงห์ อำเภอแหลมสิงห์   จังหวัดจันทบุรี ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน และนำเสนอผลการวิจัยโดยวิธีการพรรณนาวิเคราะห์

               ผลการวิจัยพบว่า ละครชาตรี คณะ ส.บัวน้อย เริ่มต้นมาจากการที่นายทิม ภาคกิจ ได้รับการถ่ายทอดการแสดงจากครูที่อาศัยอยู่ในภาคใต้ของประเทศไทย และนำการแสดงมาเผยแพร่ในจังหวัดจันทบุรี โดย   นายทิม ภาคกิจ ถือเป็นคณะละครชาตรีรุ่นที่ 1 โดยใช้ชื่อคณะว่า คณะละครปู่ทิม ต่อมาทายาทของนายทิมก็ได้ตั้งคณะละครขึ้นอีกหลายคณะ โดยใช้ชื่อคณะที่แตกต่างกัน จนกระทั่งมาถึงรุ่นที่ 4 ซึ่งมี นางบุญเรือน สร้อยศรี เป็นหัวหน้าคณะ โดยใช้ชื่อคณะว่า คณะ ส.บัวน้อย องค์ประกอบสำคัญในการแสดง ได้แก่ โรงละคร  ซึ่งสามารถรับชมได้ 3 ด้าน ฉากรูปป่าที่แสดงเอกลักษณ์ของคณะ เนื้อเรื่องที่ใช้ประกอบการแสดงมีทั้งเรื่อง จักร ๆ วงศ์ ๆ และเรื่องที่คิดขึ้นมาใหม่ โดยสอดแทรกการแสดงพื้นบ้านเข้าไป มีเครื่องดนตรีประกอบ    การแสดง คือ โทนชาตรี กลองตุ๊ก ฉิ่ง ฉาบ กรับ และมี การนำระนาดเอกเข้ามาผสมด้วย เครื่องแต่งกายมีการประยุกต์ไปตามสมัยมีทั้งแต่งกายแบบชุดเครื่อง (ชุดยืนเครื่อง) ชุดลิเกโบราณและชุดลิเกประยุกต์ ซึ่งคณะ    ส.บัวน้อย ยังคงมีการนำเพลงร้องแบบโบราณเข้ามาขับร้อง ทั้งนี้ชุดที่ใช้ในการแสดงจะเปลี่ยนแปลงไปตามเรื่องที่ทำการแสดง คือการแสดงแบบโบราณ และการแสดงแบบประยุกต์นั่นเอง

               จากการศึกษาพบว่าในปัจจุบันการแสดงละครเท่งตุ๊กแบบดั้งเดิมนั้นหาชมได้ยาก อันเนื่องมาจากหลายสาเหตุ เช่น เพลงที่ใช้ร้องประกอบการแสดงมีความยาก ผู้คนให้ความสนใจกับการแสดงลิเกมากกว่า หรือแม้กระทั่งยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลงไป คณะละครเท่งตุ๊กจึงต้องมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบการแสดงให้เข้ากับสมัยนิยม เพื่อดึงดูดผู้คนให้หันกลับมาสนใจการแสดงละครเท่งตุ๊ก ดังนั้นจึงเป็นการสมควรยิ่งที่ต้องมีการอนุรักษ์การแสดงละครเท่งตุ๊กแบบดั้งเดิมให้อยู่คู่กับจังหวัดจันทบุรีและสังคมไทยต่อไป