การศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายเกษตรพันธสัญญาของประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวเพื่อรองรับการค้าสินค้าเกษตรภายใต้ ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องการศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายเกษตรพันธสัญญาของประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวเพื่อรองรับการค้าสินค้าเกษตรภายใต้ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์มาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับเกษตรพันธสัญญาของประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ควบคู่กับการวิเคราะห์มาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับเกษตรพันธสัญญาซึ่งจัดทำโดย UNIDROIT เพื่อวิเคราะห์แนวทางที่เหมาะสมในการรองรับการค้าสินค้าเกษตรภายใต้ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน
การวิจัยเรื่องนี้เป็นการวิจัยทางกฎหมายโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งมีกระบวนการค้นคว้าวิจัยจากแหล่งข้อมูลเอกสารต่างๆ อาทิ ตำรา บทความทางวิชาการ ความเห็นของนักกฎหมายทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศเพื่อนำองค์ความรู้ที่ได้มาวิเคราะห์สังเคราะห์ และนำเสนอข้อมูลการวิเคราะห์และข้อเสนอแนะในรูปแบบเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า เกษตรพันธสัญญาของทั้งสองประเทศเป็นการทำสัญญาซึ่งผู้ประกอบธุรกิจทางการเกษตรมีอำนาจในการต่อรองในการทำสัญญา (Bargaining Power) มากกว่าเกษตรกร ทำให้ทั้งสองประเทศพบปัญหาความไม่เป็นธรรมที่เกิดขึ้นกับเกษตรกรในรูปแบบเดียวกัน นอกจากนี้ ทั้งสองประเทศยังไม่มีกฎหมายหรือมาตรการโดยเฉพาะที่ช่วยเพิ่มอำนาจต่อรองให้กับเกษตร รวมถึงการขาดคณะกรรมการเฉพาะด้านการเกษตรที่ทำหน้าที่ในการควบคุมและตรวจสอบ รวมถึงการกำหนดนโยบายด้านการทำเกษตรพันธสัญญา ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบกับคู่มือทางกฎหมายในการทำเกษตรพันธสัญญา UNIDROIT พบว่าคู่มือฉบับนี้ช่วยลดปัญหาความไม่เท่าเทียมหรือการเอารัดเอาเปรียบของผู้ประกอบการต่อเกษตรกรได้ในหลายแนวทางที่สามารถนำมาปรับใช้ได้อย่างเหมาะสม ดังนั้น จากการศึกษาวิเคราะห์ผู้เขียนจึงเสนอให้จัดทำพระราชบัญญัติเกษตรพันธสัญญา เพื่อจัดตั้งกรมเกษตรพันธสัญญา สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และคณะกรรมการเฉพาะด้านเกษตรพันธ-สัญญาทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางด้านเกษตรพันธสัญญาโดยเฉพาะสำหรับการส่งเสริม สนับสนุน ควบคุมดูแลการทำเกษตรพันธสัญญารวมถึงมาตรการอื่นๆ ที่เป็นการผลักดันเกษตรพันธสัญญาที่เป็นธรรมและเพิ่มอำนาจต่อรองให้กับเกษตรกรรวมไปถึงการผลักดันให้มีกฎหมายหรือกฎระเบียบที่เข้ามาควบคุมการทำเกษตรพันธสัญญาในระดับภูมิภาคอาเซียนด้วย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรุงเทพมหานคร: ฝ่ายตำราคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2522.
จรัญ ภักดีธนากุล. “สรุปสาระสำคัญพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ.2540.” เอกสารเพื่อนำเสนอคณะกรรมการวิชาการศาลอุทธรณ์ตรวจพิจารณาเพื่อใช้ในการประชุมผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์, 2541.
. “พระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ.2540.” ดุลพาห 45 (มกราคม 2541): 6.
ฉันทนา เจริญศักดิ์. สัญญาที่เป็นธรรมในระบบเกษตรพันธสัญญา. กรงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัย-ธรรมศาสตร์, 2551.
จิติ ติงศภัทิย์. คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 2 มาตรา 354-452. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2526.
จิ๊ด เศรษฐบุตร. หลักกฎหมายแพ่งลักษณะนิติกรรมและหนี้. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์เอราวัณการพิมพ์, 2522.
จำปี โสตถิพันธุ์. หลักกฎหมายนิติกรรมสัญญา. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน, 2538.
ไชยยศ เหมะรัชตะ. กฎหมายว่าด้วยนิติกรรม. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์-มหาวิทยาลัย, 2535.
สุพจน์ เด่นดวง. “การศึกษาสภาพการทำงานเกษตรอุตสาหกรรมของแรงงานนอกระบบกับปัญหาสุขภาพ: เกษตรรายย่อย เกษตรพันธะสัญญาและแรงงานรับจ้างในภาคการเกษตร.” คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, มหาวิทยาลัยมหิดล, 2550.
ดาราพร ถิระวัฒน์. กฎหมายสัญญา: สถานะใหม่ของสัญญาปัจจุบันและปัญหาข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2538.
บุศรา ลิ้มนิรันดร์กุล และคณะ. เกษตรพันธสัญญากับโอกาสการพัฒนาเกษตรรายย่อย. รายงานการประชุมวิชาการ ปี 2549 ศูนย์วิจัยเพื่อเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร. เชียงใหม่: คณะเกษตร, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2549.
พอพันธุ์ คิดจิตต์. “แนวความคิดและผลกระทบเกี่ยวกับข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม.” นิตยสารกระทรวง-ยุติธรรม, ดุลพาห 40 (พฤศจิกายน-ธันวาคม 2536): 6.
รักษ์ศักดิ์ โชติชัยสถิต. “ประกันสังคมภาคประชาชน ก้าวผ่านประชาสงเคราะห์ ก้ามข้ามประชานิยมก้าวสู่สังคมสวัสดิการใหม่.” วารสารประกันสังคม 17 (เมษายน 2554): 4.
ลาวัณย์ ถนัดศิลปะกุล. “ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการเปิดเสรีการลงทุนของประเทศไทย.” วารสาร-กฎหมายสุโขทัยธรรมาธิราช (มิถุนายน 2552): 2.
สรวิศ ลิมปรังษี. “สัมผัสคดีดังต่างประเทศ ข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม” นิตยสารกระทรวงยุติธรรม ดุลพาห 55 (มกราคม-เมษายน 2551): 1.
. “สัมผัสคดีดังต่างประเทศ ข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม” นิตยสารกระทรวงยุติธรรม ดุลพาห 55 (กันยายน – ธันวาคม 2551): 3.
สิทธิชัย พัฒนสุวรรณ และคณะ. การศึกษาการพัฒนาเกษตรอุตสาหกรรมของแรงงานนอกระบบกับปัญหาสุขภาพ : เกษตรกรรายย่อย เกษตรพันธะสัญญา และแรงงานเกษตรรับจ้างในภาคการเกษตร. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ, 2549.
สุเมธ ปานจำลอง, สัญญาที่ไม่เป็นธรรมและสวัสดิการที่ไม่เคยได้รับจากรัฐและนายทุน [Online]. Available URL: https://www.sathai.org/autopagev4/ show_page.php?topic_ id=367&auto_id=24&TopicPk=, 2555 (February, 13).
เสนีย์ ปราโมช. ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยนิติกรรมและหนี้ เล่มที่ 3. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แสวงสุทธิการพิมพ์, 2522.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. การลงทุน Contract Farming (CF) หรือการผลิตสินค้าเกษตรแบบมีสัญญาที่เห็นผลเป็น รูปธรรม [Online]. Available URL: https://www.oae.go.th, 2558 (มีนาคม, 10).
ศักดิ์ สนองชาติ. คำอธิบายประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยนิติกรรมสัญญา, พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์บพิธการพิมพ์, 2522.
อักขราทร จุฬารัตน์. คำอธิบายวิชากฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยนิติกรรม, พิมครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์เฟสท์การพิมพ์, 2520.
Baumann, P. Equity and efficiency in contract farming schemes: The experience of agricultural tree crops [Online]. Available URL: https://www.odi.org/ sites/odi.org.uk/files/ odi-assets/publications-opinion-files/2730.pdf, 2000 (April, 14).
Carlos Arthur B. da Silva. The Growing Role of Contract Farming in Agri-food systems Development: Drivers, Theory and Practice [Online]. Available URL:https://www.fao.org/sustainable-food-value-chains/library/details/en/ c/266526/, 2008 (May, 24).
