การตกลงสมคบกันระหว่างบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล เพื่อกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด

บทคัดย่อ

                   พระราชบัญญัติมาตรการในการปราบปรามผู้กระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด พ.ศ.2534มาตรา 8 บัญญัติฐานความผิดและโทษของการตกลงสมคบกันเพื่อกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดไว้แต่ไม่ได้กำหนดโทษแก่นิติบุคคลไว้โดยเฉพาะ อันแตกต่างจากพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ.2542 ซึ่งบัญญัติความผิดฐานการตกลงสมคบกันเพื่อกระทำความผิดฐานฟอกเงิน และกำหนดโทษแก่นิติบุคคลที่ตกลงสมคบกันกระทำความผิดฐานฟอกเงินไว้ในมาตรา 9 และมาตรา 61 นอกจากนี้ในต่างประเทศมีกฎหมายดำเนินคดีกับบุคคลที่ตกลงสมคบกันกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด เช่น ประมวลกฎหมายของสหรัฐอเมริกา บทที่ 18 อาญาและวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 371 และบทที่ 21 อาหารและยา มาตรา 848  (C) (2) (A) มาตรา 1907 (3) พระราชบัญญัติกฎหมายอาญา ค.ศ.1977 มาตรา 2 ของประเทศอังกฤษ รวมทั้งอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการต่อต้านการลักลอบค้ายาเสพติดและวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท ค.ศ.1988 มาตรา 3 c) iv) โดยใช้บังคับกับนิติบุคคลที่ตกลงสมคบกันเพื่อกระทำความผิดด้วย แม้ปัจจุบันได้มีการดำเนินคดีกับนิติบุคคลและศาลพิพากษาลงโทษนิติบุคคลในข้อหาร่วมกันกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดให้โทษ แต่ในข้อหาตกลงสมคบกันเพื่อกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดยังไม่มีการดำเนินคดีกับนิติบุคคล เพราะมีข้อถกเถียงทั้งข้อกฎหมายและข้อเท็จจริงว่า นิติบุคคลตกลงสมคบกับบุคคลธรรมดาเพื่อกระทำความผิดได้หรือไม่ เนื่องจากโดยทั่วไป ตัวการซึ่งเป็นบุคคลธรรมดาและเป็นผู้แทนนิติบุคคลได้แสดงเจตนาแทนนิติบุคคล  บุคคลธรรมดาจึงเป็นผู้ตกลงสมคบเพื่อกระทำความผิดไม่ใช่นิติบุคคล อย่างไรก็ดีในประเทศสหรัฐอเมริกา คดี United States v. Superior Growers Supply Co., 982 F.2d 173 (6th Cir. 1992) ได้มีการฟ้องจำเลยในข้อหาตกลงสมคบกันกับนิติบุคคลเพื่อกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด และคดี United States v. Sain, 141 F.3d 463, 474-75 (3d Cir. 1998); คดี United States v. Stevens, 909 F.2d 431, 432-33 (11th Cir. 1990). ได้วางหลักกฎหมายว่า นิติบุคคลมีความผิดฐานตกลงสมคบกับบุคคลธรรมดาเพื่อกระทำความผิดได้ และในประเทศอังกฤษ คดี Regina v. McDonnell [1966] 1 QB 233, (1966) 50 Cr App R 5 ศาลได้มีคำวินิจฉัยทำนองเดียวกันว่า    นิติบุคคลตกลงสมคบกับบุคคลธรรมดาเพื่อกระทำความผิดได้แต่จะต้องไม่ใช่การตกลงสมคบกับผู้แทนนิติบุคคล เพราะผู้แทนนิติบุคคลแสดงเจตนาแทนนิติบุคคลอยู่แล้ว ดังนั้น พระราชบัญญัติมาตรการในการปราบปรามผู้กระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด พ.ศ.2534 ควรมีบทบัญญัติกำหนดโทษแก่ นิติบุคคลฐานตกลงสมคบกันเพื่อกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดเช่นเดียวกับพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ.2542 เพื่อให้เกิดความชัดเจนว่านิติบุคคลกระทำความผิดฐานตกลงสมคบกันเพื่อกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดได้ ทั้งนี้ เพื่อป้องกันมิให้บุคคลธรรมดาอาศัยนิติบุคคลกระทำความผิดและเพื่อปราบปรามนิติบุคคลที่ตกลงสมคบกับบุคคลธรรมดาเพื่อกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด