มาตรา 44 เครื่องมือในการครองอำนาจนำ ของรัฐบาลคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)

Main Article Content

พิชามญชุ์ ศรีรักษาสินธุ์
ไพลิน ภู่จีนาพันธุ์

บทคัดย่อ

บทความชิ้นนี้มีจุดประสงค์เพื่อนำเสนอการวิเคราะห์เชิงทฤษฎีระหว่างแนวคิดการครองอำนาจนำ (Hegemony) ของอันโตนิโอ กรัมชี (Antonio Gramsci) กับการใช้กลไกอำนาจรัฐของรัฐบาลคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) โดยรัฐบาลได้ใช้อำนาจบังคับ (Coercion) เพื่อให้เกิดสภาวะการครอบงำ (Dominant) ขึ้นในพื้นที่สังคมการเมือง (Political Society) โดยส่วนประกอบของสังคมการเมืองนั้นคือ กองทัพ ตำรวจ กฎหมาย ศาล และรัฐบาล ซึ่งการใช้อำนาจบังคับนี้จะเป็นการกำหนดบทบาทและหน้าที่ของคนในสังคมว่าสามารถปฏิบัติหรือห้ามปฏิบัติสิ่งใดบ้าง โดยเครื่องมือที่รัฐบาลใช้ในการครอบงำพื้นที่สังคมการเมืองนั้นก็คือการใช้กฎหมายมาตรา 44 ในการเข้าควบคุมสังคมเพื่อเสริมสร้างอำนาจให้แก่รัฐบาล แต่หลังจากที่มีการออกกฎหมายโดยอาศัยมาตรา 44 แล้วนั้นกลับมีกระแสต่อต้านกฎหมายที่อาศัยมาตรา 44 จากคนในสังคม ซึ่งการเกิดขึ้นของกระแสต่อต้านจะเรียกว่า การโต้ตอบการครองอำนาจนำ (Counter Hegemony) ภาวะการเกิดของการโต้ตอบการครองอำนาจนำนั้นแสดงให้เห็นว่าการครอบงำของรัฐบาลนั้นเริ่มถูกท้าทาย ทำให้รัฐบาลต้องให้ความสำคัญกับความเห็นของคนในสังคมมากขึ้นเพื่อลดแรงต้านจากสังคม ผู้เขียนจึงได้นำแนวคิดการครองอำนาจนำ (Hegemony) ของอันโตนิโอ กรัมชี (Antonio Gramsci) ที่กล่าวถึงการสร้างภาวะครอบงำของชนชั้นผู้ปกครองที่ต้องการสร้างพื้นที่ในการถ่ายทอดอุดมการณ์ของตนเองไปสู่คนในสังคมโดยผ่านการใช้กลไกรัฐ และอธิบายการเกิดขึ้นของการโต้ตอบการครองอำนาจนำ (Counter Hegemony) มาใช้ในการอธิบายกฎหมายมาตรา 44 ซึ่งเป็นเครื่องมือในการครองอำนาจนำของรัฐบาล คสช.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ศรีรักษาสินธุ์ พ., & ภู่จีนาพันธุ์ ไ. (2020). มาตรา 44 เครื่องมือในการครองอำนาจนำ ของรัฐบาลคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.). วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 11(1), 171–188. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/polscicmujournal/article/view/154356
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

iLaw. (2560). “มาตรา 44” ไม่โดดเดี่ยว: เผด็จการในอดีตมีทั้งมาตรา 17, 21, 27 ส่วนใหญ่ใช้อำนาจแทนศาล. สืบค้นเมื่อ 9 สิงหาคม 2560, จาก https://ilaw.or.th/node/4670

______. (2561). สี่ปีคสช. ภาพรวมการใช้มาตรา 44. สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2560, จาก https://ilaw.or.th/node/4823

กาญจนา แก้วเทพ. (2551). สายธารแห่งนักคิดทฤษฎีเศรษฐศาสตร์การเมืองกับการสื่อสารศึกษา. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.

ข่าวสด. (2558). รายงานพิเศษ: ชำแหละม.44-คำสั่งคสช.14ข้อ. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2560, จาก https://www.khaosod.co.th/view_newsonline.php?newsid=TVRReU9EQTBOek16TlE9PQ==

คม ชัด ลึก. (2560). ห้ามนั่งกระบะ! “รัฐบาลกำลังสร้างศัตรูกับประชาชนฯ” สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2560, จาก http://www.komchadluek.net/news/regional/269771

ฐิติกร สังข์แก้ว, สราวุธ ทับทอง, และอรรถสิทธิ์ พานแก้ว. (2559). จุด (ไม่) จบ ช่วงฉากการเมืองไทย ’48-’59. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.

ทักษ์ เฉลิมเตียรณ. (2559). การเมืองระบบพ่อขุนอุปถัมภ์แบบเผด็จการ. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.

ทีนิวส์. (2560). ร่วมลงชื่อคัดค้าน!! กฏหมายห้ามนั่งในแคปและหลังกระบะ. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2560, จาก http://www.tnews.co.th/contents/

ไทยรัฐออนไลน์. (2560). ตร.ยอมถอย! อนุโลมให้นั่งกระบะท้าย-แค็บโดยสาร ให้จนท.ทำความเข้าใจ. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2560, จาก https://www.thairath.co.th/content/906127

ไทยรัฐออนไลน์. (2558). ไขมาตรา 44 เหนือกฎอัยการศึก อำนาจครอบจักรวาล. สืบค้นเมื่อ 9 สิงหาคม 2560, จาก https://www.thairath.co.th/content/489489

บีบีซีไทย. (2558). ล่า 10,000 ชื่อ ปลดอาวุธ คสช. ยกเลิกประกาศ-คำสั่ง 35 ฉบับละเมิดสิทธิ-เสรีภาพประชาชน. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2560, จากhttp://www.bbc.com/thai/thailand-42685683

บีบีซีไทย. (2561). เครือข่ายชาวเชียงใหม่ต้านบ้านศาล ไม่เอา ม.44 แก้ปัญหาหมู่บ้านป่าแหว่ง. สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2560, จาก https://www.bbc.com/thai/international-43864157

ประจักษ์ ก้องกีรติ. (2559). “ทำไมระบอบเผด็จการจึงประสบความสำเร็จในสังคมไทย” งานวิจัยชิ้นใหม่ของประจักษ์ ก้องกีรติ. สืบค้นเมื่อ 7 สิงหาคม 2560, จาก http://themomentum.co/momentum-feature-dictatorship-prajak

โพสต์ทูเดย์. (2560ก). “กม.ห้ามนั่งท้ายกระบะไม่เป็นธรรมกับคนทำมาหากิน” เสียงครวญของชนชั้นปิกอัพ”. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2560, จาก https://www.posttoday.com/politic/report/488718

______. (2560ข). โพลเผยคน 83.36% หนุนแก้กม.ห้ามนั่งท้ายกระบะ-แค็บ. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2560, จาก https://www.posttoday.com/social/general/491455

______. (2560ค). ม.44 เสื่อมมนต์ขลัง แรงเหวี่ยงโต้กลับ ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์. สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2560, จาก https://www.posttoday.com/politic/analysis/523295

มติชนออนไลน์. (2560). โลกโซเชียลหาทางออก คำสั่งห้ามประชาชนนั่งท้ายกระบะแบบขำๆ. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2560, จาก https://www.matichon.co.th/news/519600

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2557. (2557, 22 กรกฎาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 131 ตอน 55. หน้า 15. สืบค้นเมื่อ 7 สิงหาคม 2560, จาก http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2557/A/055/1.PDF

รัฐสยาม. (2556). ปฏิวัติสยาม 2475. กรุงเทพฯ: ไทยควอลิตี้บุ๊ค.

วัชรพล พุทธรักษา. (2549). รัฐบาลทักษิณกับความพยายามสร้างภาวการณ์ครองอำนาจนำ. (วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญารัฐศาสตร์มหาบัณฑิต), สาขาวิชาการปกครอง ภาควิชาการปกครอง คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

______. (2550). แนวความคิดการครองอำนาจนำ (Hegemony) ของกรัมชี (Gramsci): บททดลองเสนอในการอธิบายปรากฏการณ์ทางการเมืองไทย. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2560, จาก https://www.academia.edu/518933/2007_แนวความคิดการครองอํานาจนําของกรัมชี_บททดลองเสนอในการอธิบายปรากฏการณ_ทางกาiเมืองไทย_in_Thai_

______. (2557). บทสำรวจความคิดทางการเมืองของ อันโตนิโอ กรัมชี. กรุงเทพ: ภาพพิมพ์.

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2519). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. สืบค้นเมื่อ 7 สิงหาคม 2560, จาก http://web.krisdika.go.th/data/law/law1/%C306/%C306-10-2519-a0001.pdf

______. (2557). ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจักร. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2560, จาก http://web.krisdika.go.th/data/law/law1/%C306/%C306-10-2502-a0001.pdf

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (ม.ป.ป.). คําสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2560, จาก http://library2.parliament.go.th/giventake/ncpo.html

สุรพงษ์ ชัยนาม. (2557). อันโตนิโย กรัมชีกับทฤษฎีว่าด้วยการครองความเป็นใหญ่ ภาคผนวก. ใน เจอโรเม่ คาราเบล. ความขัดแย้งของการปฏิวัติ: อันโตนิโย กรัมชี กับปัญหาของปัญญาชน. กรุงเทพฯ: text.

Kerr, P. (2010). Human Security. In Collins, A. (Ed.). Contemporary Security Studies. (pp. 121-135). Oxford: Oxford University Press.