แนวทางการสร้างกลไกและพัฒนาตัวแบบในการบริหารจัดการท้องถิ่นผ่านการจัดทำงบประมาณแบบมีส่วนร่วม
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและวิเคราะห์ถึงกลไกการสร้างความเข้มแข็งบนฐานเครือข่ายความร่วมมือในการจัดการปกครองท้องถิ่นผ่านงบประมาณแบบมีส่วนร่วม 2) เพื่อวิเคราะห์และแสวงหาแนวทางในการสร้างกลไกและพัฒนาตัวแบบในการจัดการปกครองท้องถิ่นผ่านงบประมาณแบบมีส่วนร่วม เป็นการศึกษาโดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพโดยเทคนิคการวิเคราะห์ชุมชนแบบมีส่วนร่วม (Participatory Rural Appraisal: PRA) ด้วยเครื่องมือการสัมภาษณ์เชิงลึกประกอบกับการจัดเสวนากลุ่มย่อย การสังเกตแบบมีส่วนร่วม โดยมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้นำองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและผู้นำชุมชนในเขตพื้นที่ศึกษา เครือข่ายภาคประชาชน/ภาคประชาสังคม เครือข่ายภาคธุรกิจเอกชน เครือข่ายภาครัฐ เครือข่ายทางวิชาการและสถาบันการศึกษา รวมเป็น 60 คน ผลการศึกษาพบว่า กลไกที่เป็นเครื่องมือในการพัฒนาตัวแบบเพื่อสร้างความเข้มแข็งบนฐานเครือข่ายความร่วมมือ คือ 1) มีระเบียบกฎหมายที่เอื้ออำนวย 2) การมีผู้นำความร่วมมือ 3) มีความเข้มแข็งของภาคประชาชน 4) มีภาคีเครือข่ายความร่วมมือ 5) มีทุนความร่วมมือ 6) มีงบประมาณสนับสนุนที่เพียงพอ
7) มีความต่อเนื่องของกิจกรรมหรือโครงการ ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัย ควรส่งเสริมให้เกิดทุนความร่วมมือที่มีอยู่ผ่านภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน และดำเนินกิจกรรมความร่วมมือผ่านการจัดทำงบประมาณแบบมีส่วนร่วมด้วยการขับเคลื่อนของผู้นำความร่วมมือ
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาและข้อมูลที่ลงตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความและข้อมูล ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาด้วย
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2563). สรุปข้อมูลจำนวนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2567, จาก https://www.dla.go.th/work/abt/index.jsp
คณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ. (2559). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการปกครองท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาสภาผู้แทนราษฎร.
จุมพล หนิมพานิช. (2550). การวิจัยเชิงคุณภาพในทางรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ฉัตรทิพย์ ชัยฉกรรจ์, และดารารัตน์ คำเป็ง. (2560). แนวทางการพัฒนาการประสานความร่วมมือ (Collaboration) ในการจัดสวัสดิการสังคมในท้องถิ่นกรณีศึกษาจังหวัดน่าน (รายงานการวิจัย). กรุงเทพ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
ชัชวินธ์ ตันติเวชวาณิชย์. (2559). ความร่วมมือขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อจัดการบริการสาธารณะกรณีศึกษาพื้นที่ภาคตะวันออก (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต), คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
นครินทร์ เมฆไตรรัตน์, และคณะ. (2551). คู่มือความร่วมมือระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.
นพพล อัคฮาด, และคณะ. (2562). การพัฒนารูปแบบการจัดการเครือข่ายความร่วมมือในการให้บริการสาธารณะในระดับท้องถิ่น: กรณีศึกษาการส่งเสริมการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในกลุ่มชุมชนชาติพันธุ์ผู้ไทในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
ประธาน คงฤทธิศึกษากร. (2534). การปกครองท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
ปิยะพงษ์ บุษบงก์, สุนทรชัย ชอบยศ, พบสุข ช่ำชอง, วชิรวัตติ์ อาริยะสิริโชติ, อลงกรณ์ อรรคแสง, และวนิดา พรมหล้า. (2560). โครงการการสร้างความร่วมมือในการบริหารจัดการท้องถิ่น: สำรวจแนวปฏิบัติในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (รายงานการวิจัย). กรุงเทพ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
พบสุข ช่ำชอง, ปิยะพงษ์ บุษบงก์, และศิริพร จันทนสกุลวงศ์. (2562). การเสริมสร้างศักยภาพท้องถิ่นตามแนวทางการสร้างความร่วมมือและการควบรวม: ข้อเสนอเชิงนโยบายและคู่มือเชิงปฏิบัติการ (รายงานการวิจัย). กรุงเทพ: สํานักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
พัชราภา ตันตราจิน. (2563). บทความปริทัศน์ การจัดการปกครองแบบร่วมคิดร่วมทำ (Collaborative Governance): ปัจจัยที่มีผลต่อการสร้างและนำไปปฏิบัติ. วารสารเศรษฐศาสตร์การเมืองบูรพา, 8(1), 131-154.
พิชิต พิทักษ์เทพสมบัติ. (2551). การสำรวจโดยการสุ่มตัวอย่าง: ทฤษฎีและปฏิบัติ (The Sample Survey: Theory and Practice). กรุงเทพฯ: เสมาธรรม.
ลิขิต ธีรเวคิน. (2535). การกระจายอำนาจ และการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชนบท. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
วลัยพร ชิณศรี. (2561). การนำแนวคิดงบประมาณแบบมีส่วนร่วม (Participatory Budgeting) มาประยุกต์ใช้ในการจัดการปกครองท้องถิ่นไทย (วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญารัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต), สาขาวิชาการนโยบายสาธารณะและการจัดการภาครัฐ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
วลัยพร ชิณศรี. (2565). อิทธิพลของแนวคิดทฤษฎีรัฐประศาสนศาสตร์ที่มีต่อการจัดการภาครัฐไทย. รัฐสภาสาร, 72(2), 91-122.
วสันต์ ศรีสมพงศ์. (2559). การบริหารจัดการแบบร่วมมือในโครงการคลองหมอนนา ตำบลราแดง อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา (วิทยานิพนธ์หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต), มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
วสันต์ เหลืองประภัสร์, นครินทร์ เมฆไตรรัตน์, และเกรียงชัย ปึงประวัติ. (2557). โครงการวิจัยเรื่อง การศึกษาและรวบรวมตัวอย่างการบริหารกิจกรรมบ้านเมืองแบบร่วมมือกัน (Collaborative Governance) ระหว่างภาครัฐองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน ภาคประชาสังคมและชุมชน. สำนักกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
วสันต์ เหลืองประภัสร์. (2563). การอภิบาลบนฐานความร่วมมือ: สภาวะสังคมไร้ศูนย์กลาง การแตกกระจายในระบบริหารราชการแผ่นดินและแสวงหาตัวแบบใหม่ในการขับเคลื่อนภารกิจของรัฐ. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
วีระศักดิ์ เครือเทพ. (2550). เครือข่าย: นวัตกรรมการทำงานขององค์กรปกครองท้องถิ่น บทวิเคราะห์ว่าด้วยการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในแนวระนาบ เพื่อการเพิ่มขีดความสามารถในการปฏิบัติงานและความรับผิดชอบต่อสาธารณะ. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
วุฒิสาร ตันไชย. (2557). การกระจายอำนาจและประชาธิปไตยในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2557). สาระสังเขปประเด็นการปฏิรูปประเทศไทยด้านการปกครองท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
สุนทรชัย ชอบยศ. (2558). การศึกษาความร่วมมือขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นด้านการจัดการสาธารณภัย: กรณีศึกษาเทศบาลเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด. มหาสารคาม: วิทยาลัยการเมืองการปกครองมหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สุภางค์ จันทวานิช. (2556). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Agranoff, R., & McGuire, M. (2003). Collaborative Public Management: New Strategies for Local Government. Washington, DC: Georgetown University Press.
Ansell, C., & Gash, A. (2008). Collaborative Governance in Theory and Practice. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(4), 543-571.
Baez, N., & Hernandez, A. (2012). Participatory Budgeting in the City: Challenging NYC’s Development Paradigm from the Grassroots. Interface, 4(1), 316-326.
Baiochhi, G. (2001). Participation, Activism, and Politics: The Porto Alegre Experiment and Deliberative Democracy Theory. Politics and Society. 29(1), 43-72.
Bevir, M. (2010). Democratic Governance. Princeton, N.J: Princeton University Press.
Cheema, G. S. (2005, May). From Public Administration to Governance: The Paradigm Shift in the Link between Government and Citizens. In the 6th Global Forum on Reinventing Government towards Participatory and Transparent Governance on 24-27 May 2005, Seoul, Republic of Korea.
Emerson, K., Nabatchi, T., & Balogh, S. (2012). An Integrative Framework for Collaborative Governance. Journal of Public Administration Research and Theory, 22(1), 1-29.
Hamilton, M. E. (2014). Is Participatory Democracy the Answer?: Participatory Budgeting and Development in Brazilian Municipalities. San Diego: University of California, San Diego.
Hartz-Karp, J. (2012). Laying the Groundwork for Participatory Budgeting – Developing a Deliberative Community and Collaborative Governance: Greater Geraldton, Western Australia. Journal of Public Deliberation, 8(2). https://doi.org/10.16997/jdd.144
Loffler, E. (2005). Governance and Government: Networking with External Stakeholders. In Bovaird, T., & Loffler, E. (Eds.). Public Management and Governance (pp. 163-174). London: Taylor & Francis Group.
Pierre J., & Peters, B. G. (2000). Governance Politics and the State. New York: St. Martin’s Press.
Shah, A. (2007). Overview. In Shah, A. (Ed.). Participatory Budgeting (pp. 1-18). Washington, DC.: The World Bank.
Wampler, B. (2000, November). A Guide to Participatory Budgeting. In the third conference of the International Budget Project, Mumbai. Retrieved November 11, 2023, from http://www.internationalbudget.org/cdrom/
papers/systems/Participatory Budgets/Wampler.pdf
Wampler, B., & Avritzer, L. (2005). The Spread of Participatory Budgeting in Brazil: From Radical Democracy to Participatory Good Governance. Journal of Latin American Urban Studies, 7, 37-52.