ความสัมพันธ์ระหว่างสุขภาวะทางจิตของบุคลากรทางการศึกษากับการบริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับสุขภาวะของบุคลากรทางการศึกษา 2) ศึกษาระดับการบริหารสถานศึกษา และ 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสุขภาวะทางจิตของบุคลากรทางการศึกษากับการบริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย คือ บุคลากรทางการศึกษา ซึ่งประกอบด้วย ผู้บริหาร ครูและบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 350 คน จากสถานศึกษา จำนวน 18 โรงเรียน ได้มาโดยวิธีการสุ่มอย่างง่าย (Simple Random Sampling) โดยใช้สูตรของ Krejcie and Morgan (1970) เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) เท่ากับ 0.98 และค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.98 สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ร่วมกับการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพจากคำถามปลายเปิด ผลการวิจัยพบว่า 1) สุขภาวะทางจิตของครูและบุคลากรทางการศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านความมั่นใจในตนเองและการรับรู้คุณค่ามีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมา คือ ด้านสังคมและความสัมพันธ์ ด้านอารมณ์และความรู้สึก และด้านการทำงานและความสมดุลในชีวิตมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด สะท้อนว่าบุคลากรยังประสบปัญหาเรื่องภาระงานที่มากและการจัดสรรเวลาระหว่างงานกับชีวิตส่วนตัว 2) การบริหารสถานศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านการบริหารงานวิชาการมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมา คือ ด้านการประกันคุณภาพการศึกษา ด้านการบริหารงานทั่วไป ด้านภาวะผู้นำของผู้บริหาร ด้านการบริหารงานงบประมาณ และด้านการบริหารงานบุคคลมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด โดยเฉพาะเรื่องการพัฒนาศักยภาพบุคลากรให้ก้าวหน้าในวิชาชีพ 3) สุขภาวะทางจิตของบุคลากรทางการศึกษามีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูงมากกับการบริหารสถานศึกษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (r = 0.92) ข้อมูลเชิงคุณภาพยืนยันว่าตัวแปรทั้งสองมีความสัมพันธ์แบบสองทางเป็นวงจรเสริมแรงซึ่งกันและกัน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กมลวรรณ ชัยวานิชศิริ. (2536). ปัจจัยที่เกี่ยวกับการบริการที่สัมพันธ์กับประสิทธิผลของโรงเรียนเอกชน. วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. กรุงเทพฯ.
กรมสุขภาพจิต. (2566). รายงานสถานการณ์สุขภาพจิตคนไทย. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.
กัมพล ชัยทอง1ชนมณี ศิลานุกิจ. (2568). การบริหารสถานศึกษาโดยใช้หลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดกรุงเทพมหานคร. วารสารนครรัฐ, 2(1), 1-10.
จอมพงศ์ มงคลวนิช. (2554). การบริหารองค์การและบุคลากรทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วิกานดา จิรพุทธกร และมัทนา วังถนอมศักดิ์. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างสมรรถนะของผู้บริหารสถานศึกษากับ คุณภาพชีวิตการทำงานของครู สังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มกรุงธนเหนือ. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 5(2), 257-268.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนนทบุรี. (2567). รายงานสถานการณ์สุขภาพจิตจังหวัดนนทบุรี ปีงบประมาณ 2567. นนทบุรี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนนทบุรี.
Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2017). Job demands-resources theory: Taking stock and looking forward. Journal of Occupational Health Psychology, 22(3), 273–285.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Sage Publications.
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). Sage.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. Springer.
Ertürk, R. (2021). The effect of school administrators' supportive behaviors on teachers' psychological well-being. International Journal of Progressive Education, 17(1), 389–403.
Guilford, J. P. (1956). Fundamental statistics in psychology and education. McGraw-Hill.
Harding, S., Morris, R., Gunnell, D., Ford, T., Hollingworth, W., Tilling, K., & Kidger, J. (2019). Is teachers' mental health and wellbeing associated with students' mental health and wellbeing? Journal of Affective Disorders, 242, 180–187.
Hascher, T., & Waber, J. (2021). Teacher well-being: A systematic review of the research literature from the year 2000–2019. Educational Research Review, 34, 100411.
Johnson, S., Cooper, C., Cartwright, S., Donald, I., Taylor, P., & Millet, C. (2022). The experience of work-related stress across occupations. Journal of Managerial Psychology, 20(2), 178–187.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Organizational Behavior, 2(2), 99–113.
National Education Association. (2023). Survey on educator well-being and workforce challenges.
Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069–1081.
Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Free Press.
Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday.
UNESCO. (2023). Global report on teachers: Addressing teacher shortages. UNESCO.
Viac, C., & Fraser, P. (2020). Teachers' well-being: A framework for data collection and analysis. OECD Education Working Papers, No. 213.
World Health Organization. (2023). World mental health report: Transforming mental health for all. WHO.
Zhang, L., Yu, S., & Liu, H. (2023). The impact of workload, organizational support, and work engagement on secondary school teachers' psychological well-being in China. Frontiers in Psychology, 14, 1105214.
