การประเมินผลประสิทธิภาพการอนุรักษ์พลังงานของบ้านพักอาศัยพื้นฐาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วิกฤตการณ์โลกร้อนเป็นปัญหาใหญ่ที่สังคมโลกกำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบัน จากการสำรวจของกระทรวงพลังงานพบว่าส่วนครัวเรือนหรือบ้านพักอาศัยมีสัดส่วนความต้องการใช้พลังงานไฟฟ้าคิดเป็นร้อยละ 23 ซึ่งนับเป็นอันดับสองของความต้องการใช้พลังงานไฟฟ้าทั้งหมดของประเทศไทย งานวิจัยชิ้นนี้จึงมุ่งเน้นศึกษาเรื่ององค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมของบ้านพักอาศัยที่เป็นปัจจัยส่งผลต่อการใช้พลังงานไฟฟ้าภายในบ้านพักอาศัย เพื่อวิเคราะห์หาแนวทางในการอนุรักษ์พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ โดยการศึกษานี้ได้นำรูปแบบบ้านพักอาศัยพื้นฐานซึ่งเป็นรูปแบบบ้านพักอาศัยโดยทั่วไปในประเทศไทยจากงานวิจัยโครงการศึกษาเกณฑ์การใช้พลังงานในบ้านพักอาศัย และสร้างต้นแบบบ้านประหยัดพลังงาน โดยกรมพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) กระทรวงพลังงาน ซึ่งได้มีการสำรวจและเก็บข้อมูลลักษณะรูปทรงของบ้านพักอาศัยพื้นฐานที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่ในประเทศไทย และสามารถใช้เป็นตัวแทนแบบจำลอง ในการประเมินผลประสิทธิภาพการอนุรักษ์พลังงานของบ้านพักอาศัยในประเทศไทย
วิธีการศึกษาแนวทางการประเมินผลประสิทธิภาพการอนุรักษ์พลังงานของบ้านพักอาศัยในประเทศไทยได้เสนอแนะแนวทางการปรับปรุงบ้านพักอาศัยพื้นฐาน 2 แนวทาง ได้แก่ แนวทางที่ 1 การปรับเปลี่ยนวัสดุประกอบอาคาร และแนวทางที่ 2 การปรับเปลี่ยนการออกแบบ โดยมุ่งเน้นที่การบังแดดของชายคา โดยอาศัยการสร้างแบบจำลองและวิเคราะห์ผลผ่านระบบโปรแกรม DOE2.1E ver.121
ผลการศึกษาพบว่าการปรับปรุงอาคารตามแนวทางที่ 1 การปรับเปลี่ยนวัสดุประกอบอาคาร สามารถประหยัดพลังงานไฟฟ้าได้มากกว่า โดยมีการใช้พลังงานไฟฟ้าตลอดปี 4,240 kWh/yr และใช้ต้นทุนในการปรับปรุงเป็นเงิน 59,812 บาท ในขณะที่การปรับปรุงอาคารตามแนวทางที่ 2 การปรับปรุงการออกแบบ ประหยัดพลังงานได้น้อยกว่า โดยมีการใช้พลังงานไฟฟ้าตลอดปี 4,873 kWh/yr ใช้ต้นทุนในการปรับปรุงเป็นเงิน 28,342 บาท เมื่อวิเคราะห์ความคุ้มค่าในการลงทุนกลับพบว่าแนวทางที่ 2 การปรับเปลี่ยนการออกแบบมีความเหมาะสมด้านเศรษฐศาสตร์มากกว่า เนื่องจากมีระยะคืนทุนเร็วกว่าคือ 8 ปี 9 เดือน ทั้งนี้ ผลของการปรับปรุงอาคารตามข้อเสนอแนะทั้ง 2 แนวทางยังคงให้ประสิทธิภาพในการอนุรักษ์พลังงานได้อย่างชัดเจนพอสมควร อย่างไรก็ตามการปรับปรุงการออกแบบสามารถทำได้ตั้งแต่ขั้นตอนการก่อสร้าง เมื่อรูปแบบและลักษณะของอาคารถูกต้องเหมาะสม ก็จะไม่มีความจำเป็นในการปรับปรุงอาคารอีกในภายหลัง จึงสรุปได้ว่าการออกแบบทางสถาปัตยกรรมเป็นปัจจัยสำคัญอันดับแรกที่ต้องคำนึงถึงก่อนการเลือกใช้วัสดุ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. (2549). แบบประเมินอาคารประหยัดพลังงานและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมสำหรับอาคารพักอาศัย: บ้านเดี่ยว บ้านแถว อาคารอยู่อาศัยรวม รุ่น R 49.00. กรุงเทพฯ: กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน.
กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. (2559). โครงการศึกษาเกณฑ์การใช้พลังงานในบ้านพักอาศัย และสร้างต้นแบบบ้านประหยัดพลังงาน. กรุงเทพฯ: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง.
กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. (2561). โครงการศึกษาเพื่อจัดทำเกณฑ์มาตรฐานประสิทธิภาพพลังงานของบ้านที่อยู่อาศัย. กรุงเทพฯ: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง.
กระทรวงพลังงาน. สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.). (2558). แผนอนุรักษ์พลังงาน พ.ศ.2558–2579 (Energy Efficiency Plan; EEP 2015). กรุงเทพฯ: สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) กระทรวงพลังงาน.
กุลวิชญ์ นุ้ยเพชร. (2558). ความคุ้มค่าในการลงทุนปรับปรุงอาคารพาณิชย์เก่าเขตพื้นที่ย่านธุรกิจ (CBD) ให้เป็นโฮมออฟฟิศเชิงอนุรักษ์พลังงาน. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).
ฉกาจ เชื่อดี. (2552). การจัดการประสิทธิภาพด้านความร้อนของเปลือกอาคารของอาคารในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ.(วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน).
ปวเรศ ถาวรประเสริฐ. (2558). การศึกษาความเป็นไปได้การลงทุนอาคารเขียวตามเกณฑ์ประเมินคสามยั่งยืนทางพลังงานและสิ่งแวดล้อมไทย. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).
ปัทมาภรณ์ รัตนประดับ. (2554). แนวทางการปรับปรุงบ้านเดี่ยวสองชั้น โครงการบ้านเอื้ออาทร จังหวัดขอนแก่น เพื่อการประหยัดพลังงานและเผ้นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น).
วงศิยา อนุศุกดากุล. (2559). แนวทางการปรับปรุงอาคารสำนักงานภาครัฐในประเทศไทยให้เป็นอาคารที่ใช้พลังงานสุทธิเป็นศูนย์. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร).
โสพิศ ชัยชนะ. (2558). แนวทางการปรับปรุงอาคารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเพื่อประหยัดพลังงาน. (วิทยานิพนธ์ปริญญา มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร).
อภิชญา อธิคมบัณฑิตกุล. (2555). การศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิภาพวัสดุหลังคาที่มีสัมประสิทธิ์การแผ่รังสีต่ำและฉนวนกันความร้อนทั่วไป. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).
กระทรวงพลังงาน. [ม.ป.ป.]. คู่มือการออกแบบอาคารที่มีประสิทธิภาพด้านการประหยัดพลังงาน. สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2564, จาก http://www.dede.go.th/ewt_news.php?nid=78&filename=index
กระทรวงพลังงาน. [ม.ป.ป.]. แนวทางเบื้องต้นในการออกแบบการอนุรักษ์ประสิทธิภาพสูงเชิงสถาปัตยกรรม. สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2564, จาก http://www.enconfund.go.th/pdf/Architectural-Guidebook.pdf
The U.S. Department of Energy. (1980). DOE-2 reference manual part1 version2.1. Retrieved from https://doe2.com/Download/DOE-21E/DOE-2ReferenceManualVersion2.1A.pdf
