แนวทางการพัฒนาที่พักอาศัยแนวราบเป็นอาคารสูงสำหรับผู้มีรายได้น้อย เพื่อเพิ่มพื้นที่สีเขียวในโครงการฟื้นฟูเมืองรามอินทรา ระยะที่ 2 ของการเคหะแห่งชาติ

บทคัดย่อ

จากปัจจัยการพัฒนาขยายโครงสร้างพื้นฐานของภาครัฐทำให้เมืองมีการขยายตัวไปยังพื้นที่ชานเมือง จึงเกิดการพัฒนาที่พักอาศัยให้มีความหมาะสมกับบริบทของเมืองที่เปลี่ยนแปลงไปอยู่เสมอ และด้วยความเป็นเมืองที่มีความหนาแน่นของอาคารบ้านเรือนที่สูงขึ้น ทำให้เกิดการพัฒนาโครงการในลักษณะ Redevelopment เป็นการพัฒนาโดยแสดงถึงกระบวนการในการพัฒนาที่ดินที่มีอยู่อย่างจำกัดเพื่อฟื้นฟูโครงสร้างทางกายภาพเดิม และเป็นการเพิ่มพื้นที่อยู่อาศัยและพื้นที่ใช้สอยให้มากขึ้น นอกจากนี้การพัฒนาพื้นที่จะต้องคำนึงถึงพื้นที่เปิดโล่งและพื้นที่สีเขียวซึ่งจะต้องจัดให้เพียงพอต่อความต้องการของผู้อยู่อาศัยในพื้นที่ การเคหะแห่งชาติจึงมีนโยบายในการจัดสรรที่พักอาศัยในเมืองให้เกิดความมั่นคงมีระเบียบแบบแผนมากขึ้น ลดปัญหาการเกิดชุมชนแออัดในเมืองสอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาเมือง ยกระดับคุณภาพชีวิตสู่การพัฒนาที่อยู่อาศัยในชุมชนเมืองตามแผนแม่บทการพัฒนาที่อยู่อาศัยระยะ 20 ปี พ.ศ. 2560-2579 (กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์, 2560) จึงเกิดโครงการการฟื้นฟูเมืองรามอินทราซึ่งเป็นหนึ่งในโครงการหลักตามแผนแม่บทการพัฒนาฉบับนี้

การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและนำเสนอแนวทางการพัฒนาพื้นที่โครงการฟื้นฟูเมืองรามอินทราระยะที่ 2 ซึ่งจากเดิมเป็นโครงการที่อยู่อาศัยแนวราบเป็นอาคารสูง เพื่อเพิ่มพื้นที่เปิดโล่งและพื้นที่สีเขียวให้กับโครงการสอดคล้องตามแผนพัฒนาโครงการของการเคหะแห่งชาติ รวมถึงเป็นแนวทางการพัฒนาพื้นที่ให้สมประโยชน์ตามศักยภาพของที่ดินที่ตั้งโครงการมากยิ่งขึ้น โดยการวิจัยนี้ได้มีการศึกษาทฤษฎีและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องเกิดเป็นแนวทางเลือก 3 รูปแบบโดยมีความสูงอาคารเป็นตัวแปรกำหนดในแต่ละรูปแบบ โดยรูปแบบที่ 1 เป็นอาคารที่มีความสูง 8 ชั้น ซึ่งเป็นความสูงที่พบมากที่สุดในการพัฒนาอาคารที่พักอาศัยรวมในปัจจุบัน

 รูปแบบที่ 2 และรูปแบบที่ 3 จะกำหนดความสูงของอาคารตามแผนแม่บทการพัฒนาของการเคหะแห่งชาติ คือ 15 และ 35 ชั้นตามลำดับ ซึ่งแต่ละรูปแบบจะต้องคำนึงถึงปัจจัย 3 ประการ ได้แก่ 1) มาตรฐานรูปแบบที่พักอาศัยของการเคหะแห่งชาติ 2) การเพิ่มพื้นที่เปิดโล่ง พื้นที่สีเขียวซึ่งเป็นพื้นที่สีเขียวยั่งยืน และ3) การใช้ประโยชน์ที่ดินได้สมประโยชน์และความคุ้มค่าด้านการก่อสร้าง

จากการศึกษาทั้ง 3 รูปแบบสรุปได้ว่า รูปแบบที่ 2 สามารถออกแบบให้มีพื้นที่สีเขียวที่เป็นพื้นที่สีเขียวยั่งยืนได้อย่างเหมาะสมและเพียงพอต่อผู้พักอาศัยในโครงการเพิ่มหน่วยพักอาศัยได้เกินกว่าแผนแม่บทการพัฒนาของการเคหะแห่งชาติรวมถึงมีความคุ้มค่าด้านการก่อสร้างมากกว่ารูปแบบที่ 3 และมีความเหมาะสมกับบริบทพื้นที่ตั้งโครงการในปัจจุบัน