แนวทางในการเข้าถึงสินเชื่อที่อยู่อาศัยสำหรับผู้ประกอบอาชีพอิสระ ที่อยู่ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล

บทคัดย่อ

ผู้ประกอบอาชีพอิสระเป็นผู้มีรายได้ แต่มักประสบปัญหาการเข้าถึงสินเชื่อที่อยู่อาศัยเนื่องจากมีรายได้ไม่แน่นอนและที่มาของรายได้ไม่ชัดเจน งานวิจัยนี้จึงมุ่งศึกษาเกณฑ์การพิจารณาสินเชื่อที่อยู่อาศัยของสถาบันการเงิน ร่วมกับการศึกษาลักษณะทางสังคมเศรษฐกิจ ระดับความรู้ด้านสินเชื่อที่อยู่อาศัย รวมทั้งปัญหาและอุปสรรคในการขอสินเชื่อของผู้ประกอบอาชีพอิสระ เพื่อเสนอแนะแนวทางในการเข้าถึงสินเชื่อที่อยู่อาศัยให้แก่ผู้ประกอบอาชีพอิสระ โดยรวบรวมข้อมูลจากแบบสอบถามผู้ประกอบอาชีพอิสระในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล 400 คน และทำการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญด้านสินเชื่อที่อยู่อาศัยจาก 6 สถาบันการเงิน

ผลการศึกษาพบว่า สถาบันการเงินใช้เกณฑ์ในการพิจารณาให้สินเชื่อแก่ผู้ประกอบอาชีพอิสระคล้ายคลึงกับผู้มีรายได้ประจำ เว้นแต่วิธีการคำนวณรายได้ ที่จะนำรายได้สุทธิมาคิดเป็นฐานรายได้เพียงร้อยละ 50 ส่งผลต่อการคำนวณความสามารถในการผ่อนชำระและวงเงินสินเชื่อที่ลดลงกว่าผู้มีรายได้ประจำ และเน้นพิจารณาจากหลักฐานรายได้และการเสียภาษีที่มีความสอดคล้องกับรายการเคลื่อนไหวบัญชีธนาคาร ในส่วนของกลุ่มตัวอย่างผู้ประกอบอาชีพอิสระพบว่า ร้อยละ 74 มีอายุในช่วง 20-35 ปี และร้อยละ 47 ประกอบอาชีพค้าขายและธุรกิจส่วนตัว ผู้วิจัยได้ทำการจำแนกกลุ่มตัวอย่างนี้ออกเป็น 2 กลุ่ม คือ 1) ผู้ที่ไม่มีประสบการณ์ในการขอสินเชื่อที่อยู่อาศัย คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 65 โดยส่วนใหญ่มีรายได้ 10,000-20,000 บาท และมีรายจ่ายส่วนตัวต่ำกว่า 10,000 บาท ซึ่งมักพบอุปสรรคในการขอสินเชื่อเนื่องจากไม่ได้เตรียมตัวจัดเก็บเอกสาร และอาชีพที่ทำมีรายได้ไม่สม่ำเสมอ 2) ผู้ที่มีประสบการณ์ขอสินเชื่อที่อยู่อาศัย คิดเป็นร้อยละ 35 โดยส่วนใหญ่มีรายได้อยู่ในช่วง 30,000-50,000 บาท และมีรายจ่ายส่วนตัว 10,000-20,000 บาท ซึ่งพบว่า ร้อยละ 70 ได้รับอนุมัติสินเชื่อเนื่องจากมีการเตรียมเอกสารพร้อมและฝากเงินเข้าบัญชีธนาคารสม่ำเสมอ ในขณะที่ร้อยละ 27 ถูกปฏิเสธสินเชื่อเนื่องจากมีรายได้ไม่เพียงพอและไม่มีเอกสารที่ธนาคารต้องการ

ผลวิจัยชี้ให้เห็นว่า เพื่อเป็นการเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงสินเชื่อที่อยู่อาศัย ผู้ขอสินเชื่อควรมีความพร้อมด้านการเงิน มีภาระหนี้สินน้อยกว่า 1 ใน 3 ของรายได้ มีเงินดาวน์อย่างน้อยร้อยละ 20 ของราคาบ้าน และเลือกราคาบ้านให้เหมาะสมกับรายได้ อีกทั้งควรได้รับการส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับการวางแผนการเงินและการเตรียมเอกสารที่จำเป็น ผลการวิจัยยังช่วยให้ผู้สนใจสามารถใช้เป็นแนวทางในการเตรียมความพร้อมก่อนขอสินเชื่อ หรือออกแบบผลิตภัณฑ์ส่งเสริมการขายที่อยู่อาศัยให้เหมาะสมกับผู้ประกอบอาชีพอิสระได้