กระบวนการจัดการขยะเป็นศูนย์: กรณีศึกษา โครงการ Chula Zero Waste จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

บทคัดย่อ

ปัจจุบันขยะมูลฝอยภายในประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น โดยในปี พ.ศ. 2566 ประเทศไทยมีการทิ้งขยะเพิ่มขึ้นเป็น 73,840 ตันต่อวัน สถานศึกษาเป็นอีกหนึ่งสถานที่ที่สร้างขยะจำนวนมาก เนื่องด้วยมีนักศึกษาและบุคลากรใช้พื้นที่เป็นจำนวนมาก โครงการ Chula Zero Waste เห็นความสำคัญของการจัดการขยะและมีวัตถุประสงค์เพื่อลดปริมาณขยะภายในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จึงได้ร่วมมือกับคณะต่าง ๆ ลดปริมาณขยะลง โดยในปี พ.ศ. 2567 สามารถลดปริมาณขยะลงได้ 530.66 ตัน จึงนำมาสู่วัตถุประสงค์ในการศึกษากระบวนการจัดการขยะมูลฝอยและศึกษาปัญหาที่เกิดขึ้นรวมถึงแนวทางแก้ไขปัญหาของโครงการ Chula Zero Waste โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยกระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสังเกตในพื้นที่ศึกษาจริงและสัมภาษณ์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกับทางคณะที่เข้าร่วมโครงการ จำนวน 15 คณะ กับ 1 สำนักงานส่วนกลาง

            ผลการศึกษาพบว่า โครงการ Chula Zero Waste ใช้ถังขยะ 4 ประเภท คือ ถังขยะทั่วไป ถังขยะรีไซเคิล ถังขยะเศษอาหาร และถังทิ้งน้ำแข็ง โดยปริมาณขยะทั่วไปมีประมาณ 4 ตันต่อวัน ขยะรีไซเคิลมีประมาณ 0.83 ตันต่อวัน และขยะประเภทเศษอาหารมีประมาณ 0.3 ตันต่อวัน จากปริมาณถังขยะแต่ละประเภทของคณะต่าง ๆ เทียบกับปริมาณขยะแต่ละประเภทในแต่ละวันจะพบว่า ถังขยะทั่วไป 1 ใบจะมีขยะทั่วไปอยู่ในถังขยะประมาณ 30% ของถัง ถังขยะรีไซเคิล 1 ใบจะมีขยะรีไซเคิลอยู่ในถังขยะประมาณ 6% ของถัง และถังขยะเศษอาหาร 1 ใบจะมีขยะเศษอาหารอยู่ในถังขยะประมาณ 6.1% ของถัง ในส่วนของกระบวนการจัดการขยะของโครงการ Chula Zero Waste มี 6 ขั้นตอนคือ การเกิดขยะมูลฝอย การรวบรวม การคัดแยก การขนย้าย การจัดเก็บ และการกำจัด ปัญหาที่พบในการศึกษากระบวนการจัดการขยะของโครงการ Chula Zero Waste คือการทิ้งขยะไม่ถูกประเภท พื้นที่จัดเก็บขยะทั่วไปและขยะรีไซเคิลไม่เป็นไปตามข้อกฎหมาย ซึ่งตามข้อกฎหมายได้ระบุว่า พื้นที่จัดเก็บขยะทั่วไปและขยะรีไซเคิลต้องเป็นห้องขนาดใหญ่  มีผนังป้องกันน้ำซึมและสัตว์พาหะและต้องมีรางระบายน้ำขยะ