แนวทางการบริหารวิชาชีพของสถาปนิกฟรีแลนซ์ในประเทศไทย

บทคัดย่อ

ปัจจุบันความอิสระกลายเป็นหนึ่งตัวแปรของรูปแบบการปฏิบัติวิชาชีพทางสถาปัตยกรรมที่ไม่เป็นเพียงลักษณะการทำงานในสำนักงานเหมือนแต่ก่อน ทำให้เกิดเป็นรูปแบบการทำงานที่เรียกว่า “ระบบฟรีแลนซ์” การทำงานรูปแบบนี้มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นในช่วงไม่เกิน 5 ปีที่ผ่านมา เนื่องจากสถาปนิกสามารถกำหนดและควบคุมรูปแบบการทำงานให้สัมพันธ์กับวิถีชีวิตได้ แต่ในทางกลับกันความอิสระกับรูปแบบการทำงานย่อมก่อให้เกิดอุปสรรค ทั้งทางด้านการเงิน ด้านการบริหาร และด้านการจัดการ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประมวลลักษณะและอุปสรรคที่มีผลต่อการปฏิบัติวิชาชีพของสถาปนิกฟรีแลนซ์ในประเทศไทย ในการวิจัย ผู้วิจัยทำการศึกษากลุ่มสถาปนิกฟรีแลนซ์ผ่านแบบสอบถามจำนวน 100 คนและสัมภาษณ์จำนวน 7 คน โดยจำแนกกลุ่มสถาปนิกฟรีแลนซ์ออกเป็น 3 ประเภท แบ่งจากประสบการณ์ในการทำงาน สรุปผลที่เป็นอุปสรรคได้ ดังนี้ กลุ่มสถาปนิกประสบการณ์ฟรีแลนซ์ 1-5 ปี ยังขาดทักษะความสามารถที่หลากหลาย และเครือข่ายในการทำงาน เป็นต้น  กลุ่มสถาปนิกประสบการณ์ฟรีแลนซ์ 6-10 ปี มีรูปแบบการทำงานเป็นลักษณะการแบ่งจ่ายงานแก่ผู้รับจ้างต่อ ก่อให้เกิดปัญหาในแง่ของการประสานงาน เป็นต้น และกลุ่มสถาปนิกประสบการณ์ฟรีแลนซ์ 11 ปีขึ้นไป ยัง ขาดการเพิ่มเติมความรู้ทางด้านเทคโนโลยีที่เอื้อต่อการทำงาน เป็นต้น จากการศึกษาทำให้ได้พบกลุ่มสถาปนิกฟรีแลนซ์ที่จำเป็นต้องจดทะเบียนบริษัทเพื่อให้สามารถรับการว่าจ้างออกแบบโครงการขนาดใหญ่ได้รวมทั้ง  กลุ่มสถาปนิกที่กลับไปทำงานเป็นพนักงานบริษัทเนื่องจากปัญหาการได้รับงานที่ไม่ต่อเนื่อง ข้อเสนอแนะของการวิจัยนี้ สถาปนิกฟรีแลนซ์จำเป็นต้องเพิ่มพูนทักษะความรู้ให้มีความหลากหลาย ทั้งการกำหนดค่าบริการวิชาชีพที่เหมาะสม การสร้างเครือข่ายในการทำงาน นอกจากนี้การเรียนรู้ทักษะทางด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี ตลอดจนทักษะด้านภาษาต่างประเทศ เป็นปัจจัยเสริมที่ช่วยเพิ่มศักยภาพของการปฏิบัติวิชาชีพ ทางสถาปัตยกรรมให้มีมาตรฐานการทำงานเทียบเท่าในระดับสากล