งานก่อสร้างและติดตั้งประติมากรรมประกอบอาคารในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร กรณีศึกษาอาคารขนาดใหญ่พิเศษ ในช่วงปี พ.ศ. 2524 - 2560 กรณีศึกษาอาคารขนาดใหญ่พิเศษ ในช่วงปี พ.ศ. 2524 - 2560

Main Article Content

ณิชา มหาพฤกษารัตน์
ไตรวัฒน์ วิรยศิริ

บทคัดย่อ

ประเทศไทยได้มีการนำประติมากรรมมาเป็นองค์ประกอบของอาคารในการสร้างเอกลักษณ์และสุนทรียภาพที่ดีให้กับพื้นที่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2524 จากการสำรวจพบว่า มีงานประติมากรรมประกอบอาคารเพิ่มมากขึ้นในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร โดยแต่ละอาคารมีวิธีในการก่อสร้างและติดตั้งประติมากรรมที่แตกต่างกันออกไป         
            การศึกษานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะงานก่อสร้างและติดตั้งประติมากรรมประกอบอาคาร ตลอดจนศึกษาขั้นตอนของงานก่อสร้างและติดตั้งประติมากรรมประกอบอาคารที่สัมพันธ์กับการบริหารโครงการก่อสร้างในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร โดยมีวิธีการดำเนินวิจัยคือ ศึกษาแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับประติมากรรม และจัดการงานก่อสร้าง เก็บข้อมูลโดยทำการสำรวจและสัมภาษณ์ผู้ว่าจ้าง ผู้ออกแบบพื้นที่ และผู้ออกแบบประติมากรรมของอาคารกรณีศึกษา 23 อาคาร
            จากการศึกษาพบว่า วัสดุที่นิยมมากที่สุดในการก่อสร้างประติมากรรมประกอบอาคารคือ วัสดุบรอนซ์ วัสดุไฟเบอร์-กลาส และวัสดุสเตนเลสตามลำดับ โดยมีวิธีการได้มาซึ่งประติมากรรมประกอบอาคาร 3 วิธี คือ การจัดจ้างโดยตรง การประกวดราคา และการประกวดแบบ นอกจากนี้ยังพบว่า สามารถแบ่งขั้นตอนของงานก่อสร้างและติดตั้งประติมากรรมได้ทั้งหมด 5 ขั้นตอน ประกอบด้วย ขั้นตอนการได้รับมอบหมายงาน ขั้นตอนการออกแบบ ขั้นตอนการจัดซื้อจัดจ้าง ขั้นตอนการก่อสร้าง และ ขั้นตอนการติดตั้งงานประติมากรรม ซึ่งเมื่อนำไปพิจารณาความสัมพันธ์กับหลักการบริหารโครงการ 5 ช่วงจากกรณีศึกษา 23 อาคารนั้น พบว่าขั้นตอนการได้รับมอบหมายงานประติมากรรมเกิดขึ้นในช่วงศึกษาความเป็นได้โครงการและช่วงการออกแบบโครงการเท่ากันมากที่สุดเป็นจำนวนช่วงละ 8 อาคาร ขั้นตอนการออกแบบประติมากรรมเกิดขึ้นในช่วงการออกแบบโครงการมากที่สุดเป็นจำนวน 12 อาคาร ขั้นตอนการจัดซื้อจัดจ้างประติมากรรมเกิดขึ้นในช่วงก่อสร้างโครงการมากที่สุดเป็นจำนวน 11 อาคาร ขั้นตอนการก่อสร้างประติมากรรมเกิดขึ้นในช่วงก่อสร้างโครงการมากที่สุดเป็นจำนวน 19 อาคาร และขั้นตอนการติดตั้งประติมากรรมเกิดขึ้นในช่วงหลังการก่อสร้างมากที่สุดจำนวน 17 อาคาร        
            ผลการศึกษาชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างขั้นตอนของงานก่อสร้างและติดตั้งประติมากรรมกับการบริหารโครงการก่อสร้างว่ามีความจำเป็นต้องประสานงานกับผู้เกี่ยวข้องในหลายกลุ่มเพื่อให้เกิดการวางแผนอย่างเหมาะสม ด้วยเหตุนี้ การศึกษางานก่อสร้างและติดตั้งประติมากรรมจึงถือเป็นเรื่องสำคัญที่จะนำไปสู่ความรู้ความเข้าใจของลักษณะงานก่อสร้างและติดตั้งประติมากรรมที่เกิดขึ้นในแต่ละโครงการ อันเป็นประโยชน์ต่อการบริหารโครงการก่อสร้างต่อไป

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. สุนทรียศาสตร์ ทฤษฎีแห่งวิจิตรศิลปาการ ฉบับที่ 1. กรุงเทพฯ: อมรินทร์, 2547.

นนทิวรรธน์ จันทนะผะลิน. “ประติมากรรมกับสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย.” วารสารราชบัณฑิตยสถาน 32, 3 (2550): 667-672.

นนทิวรรธน์ จันทนะผะลิน.“ภาพประติมากรรมและสิ่งแวดล้อมในสมัยรัตนโกสินทร์.” วารสารราชบัณฑิตยสถาน 32, 4 (2550): 922-927.

วิบูลย์ ลี้สุวรรณ. ศิลปะสมัยใหม่และศิลปะร่วมสมัยในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: ต้นอ้อ ๑๙๙๙, 2542.

วิบูลย์ ลี้สุวรรณ. สาระน่ารู้ในศิลปะ. กรุงเทพฯ: โอเอสพริ้นติ้งเฮ้าส์, 2531.

CM49. PMCM รู้ก่อนสร้าง. กรุงเทพฯ: ลายเส้น, 2558.

The Greater Des Moines Public Art Foundation. “Percent for Art Program: Toward a Beautiful Future.” Accessed January 10, 2017. https://dsmpublicartfoundation.org/percent-for-art-program-toward-a-beautiful-future/.

Lynch, K. The Image of the City. Cambridge, MA.: The M.I.T. Press, 1960.

Wahenknecht-Harte, K. Site+Sculpture: The Collaborative Design Process. New York: Van Nostrand, 1989.