การศึกษาองค์ประกอบทางภูมิทัศน์วัฒนธรรม กรณีศึกษา: ชุมชนวัดเกตการาม อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีความมุ่งหมายจะศึกษาองค์ประกอบทางภูมิทัศน์วัฒนธรรมและเอกลักษณ์ภูมิทัศน์วัฒนธรรมที่มีความสำคัญของชุมชนวัดเกตการาม อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นเนื้อหาที่สำคัญส่วนหนึ่งของการประเมินคุณค่าทางภูมิทัศน์วัฒนธรรมของชุมชนวัดเกตการามเพื่อหาแนวทางในการอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่ชุมชนวัดเกตการามต่อไป ชุมชนวัดเกตการามมีประวัติศาสตร์นานกว่า 500 ปี มีการตั้งถิ่นฐานบริเวณริมฝั่งแม่น้ำปิง ชุมชนนี้มีความโดดเด่นทางด้านประเพณีและวัฒนธรรม ชาวชุมชนมีศาสนาที่นับถือ 5 ศาสนา ได้แก่ พุทธ คริสต์ อิสลาม ฮินดู และซิกข์ เป็นชุมชนอนุรักษ์เพื่อการอยู่อาศัยของจังหวัดเชียงใหม่ที่มีความสำคัญชุมชนหนึ่ง ปัจจุบันเกิดการเปลี่ยนแปลงทางภูมิทัศน์วัฒนธรรมที่ส่งผลต่อวิถีชีวิต ประเพณีวัฒนธรรมและเศรษฐกิจของชุมชน เนื่องจากเกิดการพัฒนาพื้นที่ชุมชนเพื่อรองรับการท่องเที่ยว
การวิเคราะห์ภูมิทัศน์วัฒนธรรมของพื้นที่ชุมชนวัดเกตการาม ได้มีการจำแนกองค์ประกอบที่สำคัญออกเป็น 4 องค์ประกอบ ได้แก่ องค์ประกอบทางด้านกายภาพ ด้านสังคมและวัฒนธรรม ด้านประวัติศาสตร์และด้านเศรษฐกิจ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์ ใช้แบบสอบถาม และการคัดเลือกภาพตัวแทนเพื่อหาเอกลักษณ์ภูมิทัศน์วัฒนธรรม จากองค์ประกอบภูมิทัศน์วัฒนธรรมทั้ง 4 องค์ประกอบสำหรับนำมาใช้ในการประเมินคุณค่าความสำคัญและหาแนวทางการพัฒนาปรับปรุง
ภูมิทัศน์วัฒนธรรมของชุมชน ทั้งนี้ผลจากการประเมินคุณค่าภูมิทัศน์วัฒนธรรมพบว่า พื้นที่ที่มีคุณค่าทางภูมิทัศน์วัฒนธรรมสูงที่สุดในแต่ละด้านนั้นจะอยู่บริเวณริมฝั่งแม่น้ำปิง แนวถนนเจริญราษฎร์ นำไปสู่การออกแบบและวางแผนอนุรักษ์ชุมชนต่อไป
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เกรียงไกร เกิดศิริ. (2551). ชุมชนกับภูมิทัศน์วัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: อุษาคเนย์.
เกรียงไกร เกิดศิริ และ นันทวรรณ ม่วงใหญ่. (2559, มกราคม-ธันวาคม). การกำหนดคุณค่าตามเกณฑ์การพิจารณาแหล่งมรดกโลกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภาคพื้นทวีป (กลุ่ม CLMV): การสังเคราะห์ความรู้เพื่อเป็นแนวทาวสำหรับราชอาณาจักรไทย. วารสารหน้าจั่ว, 30, 43-60
ธนิต ชุมแสง. (2554). แนวทางการออกแบบสถาปัตยกรรม ย่านถนนเจริญราษฎร์. เชียงใหม่: สถาบันศึกษานโยบายสาธารณะมหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
นวรัฐ โอศิริ. (2551). ภูมิทัศน์วัฒนธรรมเบื้องต้น. กรุงเทพมหานคร: ภาควิชาภูมิสถาปัตยกรรม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปรานอม ตันสุขานันท์. (2559). การอนุรักษ์ชุมชนเมือง. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยศิลปากร. (2550). แนวทางการจัดการภูมิทัศน์วัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งพับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน).
รุจิโรจน์ อนามบุตร และ วิลาสินี สุขสว่าง. (2555). คู่มือการประเมินผลกระทบทางสายตาจากสิ่งก่อสร้างประเภทอาคาร Visual impact assessment manual. กรุงเทพฯ: สำนักนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม และ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร. (2550).
แนวทางการจัดการภูมิทัศน์วัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.
Australia ICOMOS. (2013). Burra Charter & practice notes. Retrieved 2019, July 15, from https://australia.icomos.org/publications/burra-charter-practice-notes/
De Blij, H. (1997). Human geography: Culture, society and space. New York: John Wiley & Sons.
Fowler, P. (2002). World heritage cultural landscapes,1992-2002. Paris: UNESCO World Heritage Centre.
The Heritage Council of Victoria. (2009). Landscape assessment guidelines for cultural heritage significance. Victiria: Heritage Council of Victoria.
Lennon, J. &. (1996). Cultural landscape management. Canberra: Australian Alps Liaison Committee.
Sauer, C. (1967). Land and life: A selection of the writing of Carl Ortwin Sauer. Berkeley: University of California Press.
Zube, E. H. (1987). Perceived land use patterns and landscape values. Landscape Ecology, 1, 37-45.
