รูปแบบโครงสร้างหลังคาเหล็กรูปพรรณพาดช่วงกว้าง : กรณีศึกษาสถานีรถไฟฟ้าสายสีแดง ตลิ่งชัน-บางซื่อ-รังสิต

Main Article Content

ดวงกมล ชื้อมีชัย
ทรงเกียรติ เที้ยธิทรัพย์

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิทยานิพนธ์ เรื่องปัจจัยที่ส่งผลต่อการออกแบบอาคารโครงสร้างเหล็กรูปพรรณ : กรณีศึกษาสถานีรถไฟฟ้าสายสีแดง ตลิ่งชัน-บางซื่อ-รังสิต เพื่อทำการศึกษารูปแบบโครงสร้างหลังคาเหล็กรูปพรรณ
พาดช่วงกว้าง และนำมาวิเคราะห์โครงสร้างหลังคาเหล็กรูปพรรณพาดช่วงกว้าง โดยประกอบไปด้วย 4 สถานี ซึ่งมีรูปแบบโครงสร้างแตกต่างกัน ได้แก่ สถานีจตุจักร สถานีดอนเมือง สถานีบางซ่อน และสถานีตลิ่งชัน


ผู้วิจัยได้ทำการรวบรวมเอกสารทางวิชาการ พร้อมทั้งการสัมภาษณ์บุคคลที่เกี่ยวข้องในการออกแบบสถานีรถไฟฟ้าสายสีแดง ร่วมกับการสำรวจสถานที่จริง สามารถจำแนกรูปแบบสถานีได้เป็น 5 รูปแบบ ประกอบไปด้วย สายสีแดงเข้ม 3 รูปแบบ และสายสีแดงอ่อน 2 รูปแบบ มีกระบวนการศึกษา 3 ส่วน ดังนี้ ส่วนที่ 1 การศึกษาข้อมูลจากเอกสารทางวิชาการเพื่อให้เข้าใจทฤษฎีด้านโครงสร้าง ส่วนที่ 2 การเก็บข้อมูล โดยทำการลงพื้นที่เก็บข้อมูลจากสถานที่จริง เพื่อให้ทราบลักษณะทางกายภาพของอาคารกรณีศึกษา ส่วนที่ 3 วิเคราะห์ด้านโครงสร้าง และสรุปผล ประกอบไปด้วยการจำแนกรูปทรงโครงสร้าง ทดสอบแรงที่เกิดขึ้นภายในโครงสร้างผ่านโปรแกรม SAP2000 นำไปสู่การสรุปผลการวิจัย


จากการศึกษาพบว่า โครงสร้างหลังคาของสถานีรถไฟสายสีแดง ใช้โครงสร้าง 2 ประเภท คือโครงสร้างหลังคา
พาดช่วงกว้าง และโครงเสารูปตัว T ซึ่งระยะพาดช่วงกว้างสอดคล้องกับรูปแบบชานชาลา ส่งผลให้แต่ละสถานีมีระยะพาดช่วงกว้างและขนาดเหล็กแตกต่างกัน และจากการศึกษาพฤติกรรมโครงสร้างบริเวณจุดต่อที่ฐานรองรับด้วยโปรแกรม SAP2000 พบว่า โครงสร้างรูปแบบที่ 1, 2 และ 4 เป็นโครงสร้างพาดช่วงกว้าง โดยฐานรองรับแบบยึดแน่นจะส่งผลให้เกิดการเสียรูปของโครงสร้างลดลงและมีการกระจายโมเมนต์มากยิ่งขึ้น และรูปแบบที่ 3, 5 เป็นโครงสร้างเสารูปตัว T ทำการวิเคราะห์เฉพาะฐานรองรับแบบยึดแน่นเท่านั้น พบว่ามีการกระจายโมเมนต์ทั้งองค์อาคาร เกิดเสียรูปมากที่สุดบริเวณระยะยื่นชายคา

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงคมนาคม. สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร [สนข.]. (2551). โครงการปรับแบบรายละเอียดระบบรถไฟฟ้าสายสีแดง ช่วงบางซื่อ - รังสิตรวมสถานีรถไฟบางซื่อ รายงานการออกแบบฉบับสุดท้าย. สนข.

กออิศรา ประชาอาทร. (2555). จุดต่อโครงสร้างหลังคาเหล็กรูปพรรณช่วงพาดกว้าง : กรณีศึกษา สถานีรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง]. WebOPAC KMITL Central Library. https://opac.lib.kmitl.ac.th/main/index.aspx

การรถไฟแห่งประเทศไทย. (2562). วารสารรถไฟสัมพันธ์ 122 ปีก้าวสู่อนาคตรถไฟไทย. ดาวฤกษ์คอมมูนิเคชั่นส์. https://www.railway.co.th/RailwayMiddleFile/NewsAndActImg/1424/132055630040840168_SRT122years.pdf

จรัญพัฒน์ ภูวนันท์. (2542). การก่อสร้างด้วยเหล็ก. อี.ที.พับลัชชิ่ง.

เฉลิม สุจริต. (2543). วัสดุและการก่อสร้างสถาปัตยกรรม (พิมพ์ครั้งที่ 5). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชลธี อิ่มอุดม. (2556). ระบบโครงสร้างทางสถาปัตยกรรม. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชวลิต นิตยะ. (2548). โครงสร้างในงานสถาปัตยกรรม (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มาวิทยาลัย

ชำนาญ ดวงจรัส และเพลินพิศ ป่านแก้ว. (2550). การกระจายโมเมนต์ภายในแผ่นพื้นสองทางรองรับด้วยคานยืดหยุ่นและเสาด้วยวิธีวิเคราะห์ไฟไนต์เอลิเมนต์. วารสารวิชาการพระจอมเกล้าพระนครเหนือ, 17(3), 1-10.

ภานุมาศ พรทอง, ภูวเดช ไพศาลวัชรกิจ, และอภินันท์ ดวงสนิท. (2546). เอกสารและสื่ออิเล็กทรอนิกส์การใช้งานโปรแกรม SAP2000 เพื่อประกอบการสอนวิชาโครงสร้าง [วิทยานิพนธ์ปริญญาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง.

สิทธิชัย ยอยโพธิ์สัย, ธันยดา พรรณเชษฐ์, และเมธี บุญพิเชฐวงศ์. (2564). การวิเคราะห์โครงข้อแข็งเหล็กขึ้นรูปเย็นภายใต้แรงลม. วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา), 21(1), 50-63.

สุจริต คูณธนกุลวงศ์ และทักษิน เทพชาตรี. (2530). การก่อสร้างโครงสร้างเหล็ก. สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น). Ching, Francis D.K. (2008). Building construction illustrated (4th ed.). John Wiley and Sons.