บทบาทของพื้นที่สาธารณะและพื้นที่กึ่งสาธารณะในการจัดการความเครียดของประชากรเมือง : กรณีศึกษา อุทยานเบญจสิริ และควอเทียร์ วอเตอร์ การ์เด้น ในศูนย์การค้าเอ็มควอเทียร์

Main Article Content

ฆายณีย์ ดวงภักดี
ปนายุ ไชยรัตนานนท์

บทคัดย่อ

สภาพสังคมและเศรษฐกิจที่มีความเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง ทำให้ประชากรเมืองต้องพบกับแรงกดดันจากหลายปัจจัย  เช่น ปัญหาค่าครองชีพที่สูงขึ้น ความแออัดยัดเยียด และปัญหาจราจรติดขัด ส่งผลต่อการดำรงชีวิตเกิดความเครียดสะสม พื้นที่สีเขียวหรือพื้นที่สาธารณะจึงเป็นสถานที่หนึ่งที่เข้ามามีบทบาทในการจัดการความเครียดของประชากรเมือง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมเพื่อเปรียบเทียบพฤติกรรมของคนเมืองที่มีต่อการใช้บริการพื้นที่สาธารณะ และกึ่งสาธารณะ 2) เพื่อเปรียบเทียบความพึงพอใจของคนเมืองต่อปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกใช้พื้นที่สาธารณะและพื้นที่กึ่งสาธารณะ เพื่อใช้ประโยชน์ในการจัดการความเครียด 3) เพื่อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาพื้นที่สาธารณะให้สอดคล้องกับพฤติกรรมของคนเมืองในการจัดการความเครียดที่เหมาะสม เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 400 คน และสถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าไคสแควร์ และ  t- Test ซึ่งผลการปรียบเทียบระหว่างอุทยานเบญจสิริ และควอเทียร์ วอเตอร์ การ์เด้นในศูนย์การค้าเอ็มควอเทียร์ พบว่า ควอเทียร์ วอเตอร์ การ์เด้น มีสิ่งอำนวยความสะดวกอยู่ในระดับที่ดีกว่า ในด้านของการใช้งานอุทยานเบญจสิริมีความหลากหลายของกิจกรรมในระดับที่ดีกว่า และพื้นที่สาธารณะทั้งสองแห่งมีบทบาททำให้ผู้มาใช้บริการรับรู้ถึงความรู้สึกผ่อนคลายเหมือนกัน ดังนั้น เพื่อให้การใช้งานพื้นที่สาธารณะให้ประโยชน์สูงสุดในการจัดการกับความเครียดของประชากรเมืองในปัจจุบัน ประการแรก ควรสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชนเพื่อหาแนวทางการพัฒนาพื้นที่สาธารณะให้ตอบโจทย์ความต้องการที่แท้จริงของทุกภาคส่วน ถัดมาคือ การพัฒนาพื้นที่ในส่วนที่เป็นจุดด้อยของแต่ละพื้นที่ เช่น พัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวก ส่งเสริมการทำกิจกรรมทุกเพศทุกวัย ออกแบบพื้นที่ให้มีความน่าสนใจสร้างสภาวะน่าสบายเพื่อดึงดูดผู้คนให้ใช้เวลายาวนานมากยิ่งขึ้น ประการที่สอง ผลักดันการพัฒนาพื้นที่สวนสาธารณะขนาดเล็ก หรือลานสาธารณะในเมืองโดยการสร้างแรงจูงใจให้ภาคเอกชนนำที่ดินมาพัฒนาเพื่อประโยชน์สาธารณะ เพื่อสุขภาวะเมืองที่ดี เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมประชากรเมืองมีคุณภาพชีวิตที่ดีห่างไกลจากความเครียด

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กฤติยา อุนะพำนัก. (2559). เรื่องภูมิทัศน์บริการที่มีผลถึงความภักดีของผู้บริโภคต่อศูนย์การค้าในเขตกรุงเทพมหานคร[วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

กาวเนตร สะใบ. (2552). แนวทางการออกแบบเพื่อการใช้ประโยชน์พื้นที่ว่างสาธารณะและกึ่งสาธารณะตามแนวถนน : กรณีศึกษาย่านอโศก-นานา ถนนสุขุมวิท [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จันทร์ ผ่องศรี. (2527). นันทนาการ. ภาควิชาพลศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธนกร จุดาศรี. (2558). แนวทางการออกแบบพื้นที่สาธารณะที่ตอบรับกับพฤติกรรมของคนรุ่นใหม่ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

นาตยา สุวรรณจันทร์. (2560). การศึกษาความเครียดในการปฏิบัติงานของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เขต 11 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.

เปรม วาทบัณฑิต. (2552). การจัดการความเครียดของนักกีฬามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ในการแข่งขันกีฬามหาวิทยาลัยแห่งประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

แพรพลอย วัฒนะโชติ. (2564). การวิเคราะห์เครือข่ายนโยบายในการพัฒนาพื้นที่สาธารณะสีเขียวในเขตกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

มัญชุตา กัญชนะ. (2554). รูปแบบและแนวทางการบริหารจัดการเชิงนโยบายพื้นที่กึ่งสาธารณะของโครงการเอกชน : ย่านธุรกิจศูนย์กลางเมืองกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุธาริน คุณผล (2541). บทสำรวจพื้นที่สาธารณะ. รัฐศาสตร์สาร, 20(3), 167-214.

Carr, Stephen & Stone, Andrew M. (1992). Public space. Cambridge University Press.

Elsamahy, Eslam M., & EL-Fattah, Rana Abd. (2018, October). Designing non stressed psychological public space. BAU Journal, special edition, 121-132.

Hackett, Brian. (1971). Landscape planning: An introduction to theory and practice. Oriel.

Marcus, Clare Cooper, & Francis, Carolyn. (1998). People places: Design guidelines for urban open space.Van Nostrand Reinhold.

Matthew, Carmona, & Steve, Tiesdell. (2007). Urban design reader. Elsevier.

Selye, H. (1976). The stress of life (Rev. ed). McGraw Hill Book.