รูปแบบการจัดการบุคลากรผู้ปฏิบัติงานทำความสะอาดตามข้อกำหนดโครงการในงานจ้างเหมาบริการทำความสะอาดอาคารประเภทโรงพยาบาลภาครัฐ

Main Article Content

ทัศญาภรณ์ เกื้อชู

บทคัดย่อ

ปัจจัยสำคัญที่จะนำไปสู่มาตรฐานงานจ้างเหมาบริการทำความสะอาดอาคารประเภทโรงพยาบาล คือจำนวนบุคลากรผู้ปฏิบัติงาน โดยจะต้องระบุในข้อกำหนดโครงการ (TOR) เพื่อสร้างความเข้าใจตรงกันทั้งผู้ว่าจ้างและผู้รับจ้าง งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหลักการและวิเคราะห์รูปแบบวิธีการการจัดบุคลากรผู้ปฏิบัติงานทำความสะอาดในอาคารประเภทโรงพยาบาลภาครัฐ โดยศึกษาจากข้อกำหนดโครงการ (TOR) 13 โครงการ และสัมภาษณ์ผู้ที่เกี่ยวข้องจำนวน 18 คน


จากการศึกษาพบว่า พื้นที่อาคาร (ตารางเมตร) เป็นปัจจัยหลักสำคัญในการกำหนดจำนวนบุคลากรผู้ปฏิบัติงาน และพบว่า มี 3 รูปแบบ 1) ข้อกำหนดโครงการในระดับรายละเอียดมาก โดยระบุตำแหน่ง จำนวนบุคลากรผู้ปฏิบัติงาน ค่าจ้าง ชื่อพื้นที่ ขนาดพื้นที่รับผิดชอบ วัน เวลาปฏิบัติงานชัดเจนโดยแบ่งเป็นเช้า บ่าย ดึก จำนวนและคุณสมบัติวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ มาตรฐานการปฏิบัติงานตามแผนงานที่กำหนดชัดเจน มี 5 โครงการ 2) ข้อกำหนดโครงการในระดับรายละเอียดปานกลางโดยระบุจำนวนบุคลากรผู้ปฏิบัติงาน อาคารรับผิดชอบ แต่ไม่ระบุชื่อพื้นที่ วันปฏิบัติงาน มาตรฐานการปฏิบัติงาน วัสดุอุปกรณ์ จัดหาให้เพียงพอต่อการใช้งานโดยไม่ระบุจำนวนและคุณสมบัติ มี 3 โครงการ และ 3) ข้อกำหนดโครงการในระดับรายละเอียดน้อย โดยระบุเฉพาะจำนวนบุคลากรผู้ปฏิบัติงาน พื้นที่อาคารภาพรวม สำหรับปัจจัยอื่นกำหนดให้ผู้รับจ้างวางแผนการบริหารจัดการเอง มีจำนวน 5 โครงการ เนื่องจากข้อกำหนดโครงการกรณีศึกษายังขาดรายละเอียดปัจจัยที่สำคัญอยู่มาก ทำให้ส่งผลต่อการจัดจำนวนบุคลากรผู้ปฏิบัติงานทำให้ไม่มีรูปแบบที่ชัดเจน จึงควรมีการกำหนดปัจจัยดังกล่าวให้ครบถ้วนเพื่อให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน


ผลการวิเคราะห์กรณีศึกษาทั้ง 13 แห่งยังชี้ให้เห็นว่า ปัจจัยสำคัญประกอบด้วย พื้นที่อาคาร พื้นที่ทั้งหมด (ตารางเมตร) พื้นที่ปฏิบัติงาน จำนวนผู้ปฏิบัติงาน และพื้นที่ที่รับผิดชอบ ซึ่งเป็นข้อกำหนดจำนวนบุคลากรผู้ปฏิบัติงาน ที่สอดคล้องกับงานวิจัย ของปีเตอร์ส และคณะ (Peters et al., 2018) อย่างไรก็ตาม ข้อกำหนดโครงการดังกล่าวนับว่า ยังขาดข้อมูลเชิงลึกบางส่วน โดยเฉพาะข้อมูลปัจจัยสำคัญที่มีความอ่อนไหวแต่มีความสำคัญต่อประสิทธิภาพของโครงการ จึงทำให้ส่งผลต่อความแตกต่างกันของมาตรฐานในการปฏิบัติงาน

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครอง. กองการเจ้าหน้าที่. กลุ่มงานวางแผนอัตรากำลังและพัฒนาระบบงาน. (2560). คู่มือการจ้างเหมาบริการ. http://www.hinkhon.go.th/hinkhon/mainfile/5yrfbg8kt

กองบรรณาธิการนิตยสาร Builder. (2014). การบริหารจัดการอาคารสถานที่ facility management. https://www.buildernews.in.th/archdesign-cate/facility-management/9315

Sustainable Development Goal Move. (2565). SDG vocab | 22 – labor-intensive – แรงงานเข้มข้น. SDG Move. https://www.sdgmove.com/2021/06/24/sdg-vocab-22-labour-intensive/

ณิชา วิริยานนท์. (2557). การจัดการงานรักษาความสะอาดศูนย์การค้า : ผลการศึกษา 5 กรณีศึกษาในกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธงชัย ทองมา. (2565). BFM 2122 การบริหารทรัพยากรอาคาร 1. https://elfit.ssru.ac.th/thongchai_th/pluginfile.php/27/block_html/content/EP2

ธนโชติ ฤทัยธง. (2558). การจัดการงานรักษาความสะอาด คอมมูนิตี้ มอลล์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

บัณฑิต จุลาสัย และเสริชย์ โชติพานิช. (2547). การบริหารทรัพยากรธรรมชาติ. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พัทธนันท์ ชมภูวัง, ชนินทร์ วิชชุลตา, อนิรุทธิ์ ผ่องแผ้ว, ศิริกัญญา ทำมามรุ่งเรือง, และธานัฐ ภัทรภาคย์. (2565). ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของพนักงานทำความสะอาด บริษัท รักษาความปลอดภัย พีซีเอสและฟาซิลิตี้ เซอร์วิสเซส จำกัด. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(44), 328-337.

ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. ๒๕๖๐. (2560, 23 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนพิเศษ 210 งหน้า 1-71.

วิรุจน์ สมโสภณ. (2550). แนวทางการวัดผลการปฏิบัติงานการบริหารทรัพยากรกายภาพ [วิทยานิพนธ์ปริญญาหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. CUIR. https://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/32531

ศรีสุดา โพธิ์สว่าง. (2556). ผลการพัฒนาระบบงานดูแลรักษาความสะอาด (CQI). https://sriwilaihos.moph.go.th/home/images/stories/HA/3cqi.pdf

สาคร สุขศรีวงศ์. (2550). การจัดการจากมุมมองนักบริหาร. จี พี ไซเบอร์พรินท.

เสริชย์ โชติพานิช. (2541). การบริหารจัดการทรัพยากรอาคารสถานที่. วารสารสถาปัตยกรรมของสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ (อาษา), 3(41), 50-60.

เสริชย์ โชติพานิช. (2553). การบริหารทรัพยากรกายภาพ : หลักการและทฤษฎี. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Cotts, D. G., Roper, K. O., & Payant, R. P. (2009). The Facility management handbook (3rd ed.). American Management Association.

Keeling, B. L., & Kallaus, N. F. (1996). Administrative office management (11th ed.). South-Western Education.

Millet, J. D. (1954). Management in the public service: The quest for effective performance. McGraw-Hill.

Peters, A., Otter, J., Moldovan, A., Parneix, P., Voss, A., & Pittet, D. (2018). Keeping hospitals clean and safe without breaking the bank; summary of the Healthcare Cleaning Forum 2018. Antimicrobial Resistance and Infection Control, 7(132), 3. https://doi.org/10.1186/s13756-018-0420-3

Sarla, G. S. (2023). Cleaning and maintenance services within a hospital setting: Environmental support services. Research & Reviews: A Journal of Toxicology, 13(3), 1-3. https://doi.org/10.37591/rrjot.v13i3.3360

SNV Nepal. (2021). Standard operating procedures (SOPs) for WASH in schools. https://a.storyblok.com/f/191310/5a45ea4553/2021-nepal-sops-wash-in-schools-snv.pdf

Thongchom, J. (2017). Vocabulary about evaluation. http://www.gotoknow.or